Jane S. Fancher
Amerikalı bilimkurgu yazarı ve çizer Jane S. Fancher, Groundties uzay operası üçlemesini yazdı; C. J. Cherryh ile kaleme aldığı Alliance Rising 2020 Prometheus Ödülü'nü kazandı.
- Doğum tarihi
- 24 Ekim 1952
- Ülke
- ABD
- Görevi
- Bilimkurgu ve fantastik yazarı, çizer
- Rolü
- Yazar
Jane S. Fancher kimdir?
Jane S. Fancher (Jane Suzanne Fancher, d. 24 Ekim 1952), Amerikalı bilimkurgu ve fantastik edebiyat yazarı ve çizerdir. Kariyerine çizgi roman sanatçısı olarak başladı, ardından 1990'ların başında Groundties ile başlayan bir uzay operası üçlemesi yazdı. Son yıllarda eşi, ünlü bilimkurgu yazarı C. J. Cherryh ile birlikte yazdığı romanlarla tanınıyor: ikilinin Barnard Yıldızı çevresindeki bir uzay istasyonunda geçen Alliance Rising (2019) romanı 2020 Prometheus Ödülü'nü kazandı.
Hayatı
Fancher, Washington eyaletinin Renton kentinde doğdu. Bir bilimkurgu konvansiyonunun yayımladığı biyografisine göre Washington State Üniversitesi'nde fizik ve antropoloji alanlarında eğitim aldı; bunun yanında bilgisayar programcılığı, psikoloji, felsefe ve tarih eğitimi gördü. Bu birikimin izleri, ilk romanlarındaki bilgisayar temalarında görülür.
Uzun yıllar C. J. Cherryh'in yaşam ortağı olan Fancher, onunla 17 Mayıs 2014'te evlendi. Çift, Washington eyaletinin Spokane kentinde yaşıyor. Fancher, Cherryh ve fantastik yazar Lynn Abbey, kendi kitaplarını okura ulaştırmak için Closed Circle adlı bir çevrim içi yayınevi işletiyor.
Çizgi romandan romana
1980'lerin başında Fancher, Wendy ve Richard Pini'nin fantastik çizgi romanı Elfquest üzerinde Warp Graphics'te sanat asistanı olarak çalıştı; siyah-beyaz sayıların mürekkeplemesine yardım etti ve ilk grafik roman baskılarının ikinci ve üçüncü kitaplarını renklendirdi. Bilimkurgu ansiklopedisi SFE'ye göre adı, dizinin sonradan Marvel'in Epic markasıyla yapılan yeni baskısının künyesinden çıkarıldı.
Ardından Cherryh'in Morgaine dizisinin ilk romanı Gate of Ivrel'i çizgi romana uyarlamaya girişti. 1985'te kendi imkânlarıyla siyah-beyaz tek bir sayı çıkardı, ardından malzemeyi genişleterek Donning şirketinin Starblaze markasından renkli iki grafik roman yayımladı: Gate of Ivrel: Claiming Rites ve Gate of Ivrel: Fever Dreams. Uyarlamalar Cherryh ile birlikte hazırlandı. Fancher diziyi tamamlamadı; ama bu deneyim onu düzyazıya yöneltti ve Cherryh ile uzun sürecek mesleki ortaklığının da başlangıcı oldu.
Uzay ve bilimkurgu eserleri
Groundties üçlemesi
Fancher'ın kendi adıyla yazdığı ilk romanlar, J. S. Fancher imzasıyla Warner'ın Questar dizisinden çıkan üç kitaptır: Groundties (1991), Uplink (1992) ve Harmonies of the 'Net (1992). SFE, bu üçlemeyi Cherryh'in eserlerini andıran, uzay habitatlarının egemen olduğu bir galakside geçen bir uzay operası olarak tanımlar. Öykü, Cantrell adlı kahramanın, sakinleri Amerikan yerlilerinin torunları olan bir koloni gezegeninde bilgisayar kaynaklı bir krizle başa çıkma çabasını izler. SFE'nin değerlendirmesine göre kitaplar yüksek tempolu, karmaşık ve gelecek vaat eden işlerdir. Üçleme 2011'de e-kitap olarak yeniden yayımlandı; Fancher sonradan 'Netwalkers adlı bir öncül dizi de yazdı.
Cherryh ile ortak romanlar
Fancher'ın uzay temalı en önemli eserleri, Cherryh'in on yıllardır geliştirdiği Alliance-Union evreninde geçen ortak romanlardır. DAW Books'tan 2019'da çıkan Alliance Rising, ikilinin ilk bilimkurgu ortaklığıdır. Roman, Cherryh'in "Merchanter" (tüccar gemileri) romanlarından biridir. Evrende on yıl aradan sonra çıkan ilk yeni roman (bir öncekisi 2009 tarihli Regenesis), 22 yıl aradan sonra çıkan ilk Merchanter romanıdır (bir öncekisi 1997 tarihli Finity's End). Kitap, The Hinder Stars adlı yeni dizinin de ilk kitabıdır ve olayları, Cherryh'in 1981 tarihli Downbelow Station romanından ve Tüccarlar İttifakı'nın kuruluşundan önceki döneme yerleştirir.
Alliance Rising, Dünya'dan yaklaşık altı ışık yılı uzaklıktaki Barnard Yıldızı'nın çevresinde kurulmuş Alpha İstasyonu'nda geçer. Romanın evreninde Alpha, Dünya Şirketi'nin uzaya açılırken kurduğu dokuz yıldız istasyonunun ilkidir. Dünya ile Alpha arasında ışıktan hızlı sıçrama noktası bulunamadığı için Dünya'nın istasyon üzerindeki denetimi zayıftır; istasyonlar arasındaki ticareti aile gemileri yürütür. Dünya'yla iletişim, ışık hızıyla giden mesajlara dayanır ve bu yüzden bir haberin ulaşması yıllar alır. Bu ayrıntı, romanın kurgusal sıçrama teknolojisinin yanında gerçek fiziğin, yani ışık hızı sınırının olay örgüsüne nasıl yön verdiğini gösterir. Dizinin ikinci kitabı Alliance Unbound Ekim 2024'te yayımlandı.
Fancher, 2023'te Cherryh ile birlikte Defiance'ı da yazdı. Bu roman, Cherryh'in 1994'ten beri süren Foreigner dizisinin yirmi ikinci kitabıdır ve dizide Cherryh'in tek başına yazmadığı tek kitaptır. Cherryh'in "ilk temas" olarak nitelendirdiği bu dizi, Dünya'dan yola çıkıp yeni bir uzay istasyonu kurmaya giderken yolunu kaybeden bir geminin torunlarını ve atevi adlı yabancı türün sarayında tercüman-diplomat (paidhi) olarak görev yapan Bren Cameron'ı anlatır. İnsanlarla yabancı bir tür arasındaki iletişim sorunu, gerçek bilimde de dünya dışı akıllı yaşamla olası bir temasın en zor yanlarından biri olarak tartışılır.
Fantastik eserleri
Fancher, DAW Books için Dance of the Rings adlı fantastik bir üçleme de yazdı: Ring of Lightning (1995), Ring of Intrigue (1997) ve Ring of Destiny (1999). J. Fancher imzasıyla Nights of the Blood Red Moon dizisini başlattı ve Cherryh'in Chernevog romanının 2012'deki gözden geçirilmiş e-kitap baskısında ortak yazar olarak yer aldı. İkili ayrıca Lynn Abbey'nin Thieves' World ortak evreni için öyküler yazdı.
Bilimle ilişkisi
Fancher'ın bilimkurgusu, büyük ölçüde Cherryh'in türün "sert" kanadına yakın evrenleri içinde şekillendi. Alliance-Union evreninde uzay istasyonları gerçek yakın yıldızların çevresine yerleştirilir. Alliance Rising'in sahnesi Barnard Yıldızı, Yılancı takımyıldızında bulunan küçük bir kırmızı cücedir. 5,96 ışık yılı uzaklığıyla, Alfa Erboğa sisteminin üç bileşeninden sonra Güneş'e en yakın dördüncü yıldızdır. Kütlesi Güneş'inkinin yaklaşık yüzde 16'sı kadardır ve yakın olmasına karşın çıplak gözle görülemez. Yıllarca gezegen iddialarıyla gündeme gelen yıldızın çevresinde, roman yayımlandıktan sonra, 2024-2025'te iki bağımsız gökbilimci ekibi Dünya'dan küçük kütleli dört gezegen keşfetti. Romandaki istasyon ve bu istasyonun Dünya'yla ışık hızında haberleşmesinin yıllar alması, gerçek bir komşu yıldızın uzaklığını somut bir öyküye dönüştürür.
İlk romanlarının merkezindeki bilgisayar kaynaklı kriz de Fancher'ın programlama üzerine aldığı eğitimle örtüşür; üçlemenin son kitabının adı bile (Harmonies of the 'Net) bir bilgisayar ağına gönderme yapar.
Ödülleri
- Alliance Rising (C. J. Cherryh ile): Libertarian Futurist Society'nin verdiği 2020 Prometheus En İyi Roman Ödülü.
Prometheus Ödülü, özgürlükçü temaları işleyen bilimkurgu eserlerine verilir. En İyi Roman dalı 1979'da kuruldu, Libertarian Futurist Society'nin 1982'de ödülü yeniden canlandırmasından bu yana düzenli olarak veriliyor.
Etkisi
Jane S. Fancher, bilimkurgu dünyasında daha çok bir ortak yazar ve yayıncı olarak öne çıkar. Cherryh ile birlikte yazdığı kitaplar, okurlarının uzun süredir yeni kitap beklediği Alliance-Union evrenine on yıl sonra dönüşü sağladı ve Foreigner gibi uzun soluklu bir diziye taze bir ses kattı. Closed Circle yayınevi aracılığıyla eski kitapların e-kitap olarak yeniden okura ulaşmasında da rol oynadı. Çizgi romandan uzay operasına, oradan ödüllü bir ortak romana uzanan kariyeri, bir yazarın tür içinde farklı biçimler arasında nasıl yol alabildiğini gösteren bir örnektir.






















