MIT
1861'de kurulan MIT, Apollo astronotlarını Ay'a götüren rehber bilgisayarı tasarladı; LIGO'nun kurucularından biri ve ötegezegen avcısı TESS görevinin öncü kurumu.
- Ülke
- ABD
- Kuruluş yılı
- 1861
- İnternet sitesi
- www.mit.edu
MIT (Massachusetts Institute of Technology, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü), ABD'nin Massachusetts eyaletinde, Boston'un karşı kıyısındaki Cambridge kentinde bulunan özel bir araştırma üniversitesidir. 1861'de "yararlı bilgiyi" ilerletmek amacıyla kuruldu. Uzay tarihinde adı en çok Apollo'yla anılır: Ay'a giden astronotların yolunu bulan Apollo rehber bilgisayarı MIT'nin bir laboratuvarında tasarlandı. Bugün de kütleçekim dalgası gözlemevi LIGO'nun ve ötegezegen avcısı TESS'in arkasındaki ana kurumlardan biridir.
Tarihçe
Jeolog William Barton Rogers'ın önerdiği kuruluş belgesi 10 Nisan 1861'de Massachusetts valisi John Albion Andrew tarafından imzalandı; ancak İç Savaş yüzünden ilk dersler ancak 1865'te Boston'da başlayabildi. Laboratuvar eğitimine dayanan Avrupa politeknik modelini benimseyen okul, 1916'da Charles Nehri'nin Cambridge yakasındaki bugünkü kampüsüne taşındı.
MIT'yi bir araştırma devine dönüştüren İkinci Dünya Savaşı oldu. 1940'ta açılan Radyasyon Laboratuvarı mikrodalga radar üzerinde çalıştı ve 30 kişilik bir ekipten yaklaşık 4.000 kişiye büyüdü. Savaştan sonra kurulan laboratuvarlar arasında, kıtasal hava savunma radar ağı geliştirmek için 1951'de açılan Lincoln Laboratuvarı da vardı. Charles Stark Draper'ın savaş yıllarındaki nişangâh laboratuvarı ise Enstrümantasyon Laboratuvarı adını aldı ve balistik füzeler için ataletsel yönlendirmeden Apollo'nun bilgisayarlı yönlendirmesine uzanan işler üstlendi. Vietnam Savaşı döneminde askerî araştırmalara yönelik protestoların ardından bu laboratuvarın MIT'den ayrılmasına 1970'te karar verildi; 1973'te bağımsız Draper Laboratuvarı oldu.
Tesisler ve olanaklar
- Lincoln Laboratuvarı: ABD Savunma Bakanlığı adına MIT'nin yönettiği federal fonlu araştırma merkezi; Lexington'daki Hanscom Hava Kuvvetleri Üssü'ndedir. Radar, uzay gözetimi, uydu haberleşmesi ve katı hal elektroniği başlıca alanlarıdır.
- Haystack Gözlemevi: Boston'un yaklaşık 45 kilometre kuzeybatısında, Westford'da bulunan radyo bilimi ve iyonosfer gözlem merkezi. Lincoln Laboratuvarı'nın hava kuvvetleri için inşa ettiği 37 metrelik radyo anteni 1964'te çalışmaya başladı; tesis 1970'te MIT'ye devredildi.
- LIGO Laboratuvarı: MIT, Louisiana ve Washington eyaletlerindeki iki dedektörü bulunan LIGO'yu Caltech ile birlikte kurdu.
- Draper Laboratuvarı: Artık bağımsız olsa da Boston bölgesinde MIT ile güçlü araştırma bağlarını sürdüren kuruluşlar arasında yer alır.
Önemli görevler ve başarılar
- Apollo rehber bilgisayarı (AGC): Charles Stark Draper yönetimindeki MIT Enstrümantasyon Laboratuvarı'nda 1960'ların başında tasarlandı ve ilk kez 1966'da uçtu. Silikon tümleşik devrelere dayanan ilk bilgisayardı; yaklaşık 28 litrelik gövdesinde 4.100 entegre devre paketi vardı. Uçuş donanımını Raytheon üretti. Ay'a giden uçuşlarda biri komuta modülünde, biri Ay modülünde olmak üzere iki AGC bulunuyordu; yalnızca Dünya yörüngesinde kalan Apollo 7 ile Ay modülü taşımayan Apollo 8 bunun dışındaydı.
- Uçuş yazılımı: Komuta modülü için COLOSSUS, Ay modülü için LUMINARY programlarının ayrıntıları Margaret Hamilton yönetimindeki ekip tarafından hayata geçirildi. Yazılım çalışması toplam 1.400 kişi-yıl emek gerektirdi; en yoğun döneminde 350 kişi çalıştı. Hamilton 2016'da Başkanlık Özgürlük Madalyası'nı aldı.
- LIGO: 1980'den itibaren Caltech ve MIT'den bilim insanlarınca tasarlanıp inşa edildi ve 2015'te kütleçekim dalgalarını ilk kez algıladı. Lazer interferometri tekniğini tasarlayan MIT fizikçisi Rainer Weiss, 2017 Nobel Fizik Ödülü'nü Kip Thorne ve Barry Barish ile paylaştı.
- Uzay gözetimi: Lincoln Laboratuvarı'nın Millstone Hill radarı 1957 sonbaharında, fırlatılmasından birkaç gün sonra Sputnik 1'den dönen yankıları yakaladı. 1958-1969 arasında bu tesislerle Ay haritalandı, gezegen yörüngeleri ölçüldü ve yıldızlararası uzayda bir molekül ilk kez tanımlandı. Laboratuvarın LINEAR programı, Dünya'ya yakın asteroitlerden başka herhangi bir taramadan daha fazlasını keşfetti.
Verileri göster
| 1861 | Kuruluş belgesi imzalandı |
|---|---|
| 1916 | Cambridge kampüsüne taşındı |
| 1940 | Radyasyon Laboratuvarı açıldı |
| 1951 | Lincoln Laboratuvarı kuruldu |
| 1966 | Apollo bilgisayarı ilk uçuşta |
| 1973 | Draper Lab. bağımsız oldu |
| 2015 | LIGO ilk kütleçekim dalgası |
| 2018 | TESS fırlatıldı |
Bugün ve gelecek planları
MIT'nin uzaydaki en görünür güncel görevi TESS'tir. Fikri 2005'te MIT ile Smithsonian Astrofizik Gözlemevi arasında doğan ve NASA'nın Kâşif programına 2013'te seçilen uydu, MIT öncülüğünde yürütülüyor. 18 Nisan 2018'de bir Falcon 9 ile fırlatılan TESS, Güneş'e yakın en parlak yıldızların önünden geçen gezegenleri arıyor. Ay ile 2:1 rezonanslı, daha önce hiç kullanılmamış basık bir yörüngede 13,7 günde bir dolanan uydu, 3 Mayıs 2026 itibarıyla 7.931 aday ötegezegen belirlemiş, bunlardan 885'i doğrulanmıştı.
Kurumun uzayla bağı insan gücünde de görülüyor: MIT bağlantılı 49 astronot uzaya çıktı ve ABD'nin insanlı uzay uçuşlarının üçte birinden fazlasında MIT'de eğitim almış bir astronot görev yaptı. Bu katkı, ABD askerî akademileri dışındaki tüm üniversitelerinkinden yüksek.
Bilmeye değer
- Ay'a ayak basan 12 kişiden dördü MIT mezunu; aralarında Apollo 11'in Ay modülü pilotu Buzz Aldrin da var.
- AGC yazılımının büyük bölümü, tellerin manyetik çekirdeklerin içinden ve çevresinden geçirilerek dokunduğu "örgü bellek" adlı salt okunur bellekte saklanıyordu.
- Merkür'deki Haystack Vallis, adını MIT'nin Haystack Gözlemevi'nden alır.
- Ekim 2024 itibarıyla MIT ile bağlantılı 105 Nobel ödüllü bulunuyor.
- Lincoln Laboratuvarı'nın West Ford deneyi, Mayıs 1963'te radyo sinyallerini yansıtmak için yörüngeye yaklaşık 480 milyon bakır tel bıraktı; gökbilimciler bunun gözlemleri bozacağından ve uzay enkazı için emsal oluşturacağından kaygılanmıştı.
