21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Andrew Cohen

BBC Bilim Birimi'nin başındaki İngiliz yapımcı Andrew Cohen, Brian Cox'la birlikte Wonders of the Solar System'dan The Planets'e uzanan BBC dizilerinin eşlik kitaplarını yazdı.

Ülke
Birleşik Krallık
Görevi
Bilim belgeseli yapımcısı ve yazar
Rolü
Yazar

Andrew Cohen kimdir?

Andrew Cohen, İngiliz bilim belgeseli yapımcısı ve yazardır. BBC'nin bilim programlarını üreten birimin, bugünkü adıyla BBC Studios Bilim Birimi'nin (Science Unit) başındadır. Uzay meraklıları onu en çok fizikçi Brian Cox'la birlikte yazdığı kitaplardan tanır: Wonders of the Solar System (2010), Wonders of the Universe (2011), Wonders of Life (2013), Human Universe (2014), Forces of Nature (2016) ve The Planets (2019). Bu kitapların her biri, Cox'un sunduğu ve Cohen'in yapım tarafında yer aldığı BBC belgesel dizilerine eşlik eder. Cohen kameranın arkasında kalır; ama bu dizilerin ve kitapların yapısını kuran ekibin başındadır.

Hayatı ve kariyeri

Cohen'in özel hayatı hakkında kamuya açık bilgi sınırlıdır; doğum tarihi yayımlanmış kaynaklarda yer almaz. Yayıncısı HarperCollins'in tanıtımına göre kariyerine bilim yayıncılığında başladı ve uzun yıllar boyunca geniş bir yelpazedeki bilim belgesellerinden sorumlu oldu. Bu yapımlar arasında BBC'nin köklü bilim programı Horizon, Wonders of the Solar System, Wonders of the Universe ve canlı yayımlanan gökyüzü gözlem programı Stargazing Live sayılır. Aynı kaynak, Cohen'in Manchester Üniversitesi'nde yaşam bilimleri alanında onursal öğretim görevlisi olduğunu ve eşi ile üç çocuğuyla Londra'da yaşadığını belirtir.

BBC Science Unit'in başkanı olarak Cohen, hem BBC kanalları hem de başka yayıncılar için yapılan bilim programlarının sorumluluğunu taşır. BBC'nin yapım şirketi BBC Studios bünyesindeki bilim biriminin de onun yönetiminde olduğu belirtilir.

Brian Cox'la ortaklık: dizilerden kitaplara

Cohen ile Cox'un ortaklığı 2010'da Güneş Sisteminin Harikaları (Wonders of the Solar System) ile başladı. BBC ile Science Channel'ın ortak yapımı olan beş bölümlük dizi ilk kez 7 Mart 2010'da BBC Two'da yayımlandı. Her bölüm Güneş Sistemi'nin bir yönüne odaklanıyor ve o temayla ilgili bir "harika"yı öne çıkarıyordu. Dizi, BBC Two'nun son yıllardaki en başarılı yapımlarından biri olarak anıldı. Cox ve Cohen'in birlikte yazdığı aynı adlı kitap 30 Eylül 2010'da HarperCollins'ten çıktı.

Ertesi yıl gelen Evrenin Harikaları (Wonders of the Universe), 6 Mart 2011'den itibaren BBC Two'da yayımlanan dört bölümlük bir diziydi. Dizi evrenin büyük ölçekli sorularına yöneldi; örneğin bölümlerinden biri, kütleçekiminin galaksilerin oluşumundan kara deliklere kadar evreni nasıl biçimlendirdiğini anlattı. Bu kez yapımda BBC'nin yanında Discovery Channel ve Science Channel da yer aldı. Eşlik eden kitap, dizinin ilk bölümünden üç gün önce, 3 Mart 2011'de HarperCollins'ten çıktı. İki "Wonders" kitabı da dizilerle aynı dönemde yayımlanarak ekrandaki anlatıyı kâğıda taşıdı. Bu kitaplar, dizinin akışını izlemekle birlikte ekranda kısa geçilen fiziği daha ayrıntılı açıklar ve bol fotoğrafla desteklenir.

Ardından gelen Wonders of Life (Yaşamın Harikaları) dizisi 27 Ocak 2013'te yayına girdi; Cohen bu beş bölümlük dizinin yürütücü yapımcısıydı; yayıncısı onu ABD'de Discovery Science kanalında gösterilen bu dizinin yürütücü yapımcısı olarak tanıtır. Aynı adlı kitap, yaşamın ne olduğu ve nereden geldiği sorusunu genel okurun anlayacağı bir dille ele alır. 7 Ekim 2014'te başlayan beş bölümlük Human Universe (İnsan Evreni) dizisinin yürütücü yapımcısı da Cohen'di; Cox ile birlikte yazdıkları kitap 9 Ekim 2014'te yayımlandı. Adından da anlaşılacağı gibi kitap, insanı evrenin içinde konumlandırır. 4 Temmuz 2016'da yayına giren dört bölümlük Forces of Nature (Doğanın Güçleri) dizisi ve aynı adlı kitap ise Dünya'daki güzel manzaraların ve olayların ardındaki fizik yasalarını ele aldı.

Gezegenler ve Güneş Sistemi

Uzay okuru açısından ortaklığın en dikkat çekici ürünlerinden biri Gezegenler (The Planets) oldu. 29 Mayıs 2019'da yayına giren beş bölümlük dizinin yürütücü yapımcısı Cohen'di. Dizi Güneş Sistemi'nin gezegenlerini birer karakter gibi ele aldı. Bölümler sırasıyla karasal gezegenleri, "iki kardeş" olarak anılan Dünya ile Mars'ı, sistemin "vaftiz babası" diye nitelenen Jüpiter'i, Satürn'ü ve dış Güneş Sistemi'nin buz dünyalarını işledi. Cox ve Cohen'in birlikte yazdığı 288 sayfalık aynı adlı kitap, diziden birkaç gün önce, 23 Mayıs 2019'da HarperCollins'ten çıktı; aynı gün e-kitap ve sesli kitap olarak da yayımlandı. Gezegenlerin temel özelliklerini karşılaştırmak isteyenler için sekiz gezegen yan yana sayfamız iyi bir tamamlayıcıdır.

Cohen, 7 Ekim 2024'te yayına giren beş bölümlük Solar System (Güneş Sistemi) dizisinin de Gideon Bradshaw ile birlikte yürütücü yapımcısı oldu. Böylece Güneş Sistemi'ni anlatan dizilerle başlayan ortaklık, on dört yıl sonra yine aynı konuya döndü.

Bilimle ilişkisi: anlatı ile doğruluk arasında

Cohen bir araştırmacı değil, bilim anlatısının yapımcısıdır; ama bu işin kendisi bilimle sıkı bir ilişki ister. Cox'la yazdıkları kitaplar ve diziler, karmaşık fizik kavramlarını (örneğin entropi ve zamanın yönü, yıldızların içindeki füzyon ya da kütleçekiminin uzay-zamanı nasıl büktüğü) görsel olarak etkileyici yerlerde çekilmiş sahnelerle ilişkilendirerek anlatır. Kitaplar, dizinin görsel anlatımını metin olarak genişletir ve ekranda yer bulamayan açıklamalara alan açar.

Cohen'in Manchester Üniversitesi'ndeki onursal öğretim görevliliği de üniversiteyle bağının bir göstergesidir; Brian Cox da aynı üniversitenin Fizik ve Astronomi Bölümü'nde parçacık fiziği profesörüdür. Cohen'in sorumlu olduğu yapımlar arasındaki Stargazing Live ise bilim yayıncılığını canlı gökyüzü gözlemiyle buluşturdu. Evrenin genel yapısını merak edenler Evren sayfamıza, Güneş Sistemi'ne genel bakış için Güneş Sistemi sayfamıza göz atabilir.

Ödüller

Cohen'in yapım tarafında yer aldığı işler önemli ödüller aldı. Wonders of the Solar System, belgesel yapımcılığındaki başarısıyla 31 Mart 2011'de Peabody Ödülü'nü kazandı; dizi ayrıca İngiltere'de Broadcasting Press Guild Ödülleri'nde 2010'un en iyi belgesel dizisi seçildi. Bu ödüller dizinin bütün ekibine verilmiş başarılardır ve Cox-Cohen ortaklığının hem eleştirmenlerden hem de izleyiciden karşılık bulduğunu gösterir.

Etkisi

Cox ile Cohen'in ortaklığı, BBC Two'nun en başarılı yapımlarından biri olarak anılan Wonders of the Solar System ile başladı ve on beş yıla yakın bir süre boyunca Güneş Sistemi'nden evrenin büyük ölçekli yapısına, yaşamın kökeninden Dünya'yı biçimlendiren fiziğe uzanan bir dizi ve kitap kümesine dönüştü. Kitapların her biri ilgili diziden bağımsız olarak da okunabilir; diziyi izlemiş olana konuyu derinleştirme, izlememiş olana da başlı başına bir popüler bilim kitabı sunar. Cohen'in adı kapakta Cox'un yanında daha az dikkat çekse de, bu kitapların ortak yazarı ve dizilerin arkasındaki yapım ekibinin başındaki kişidir. Brian Cox'un sunduğu bir başka uzay dizisi için Evren (Universe) sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Aynı alandan isimlerTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Görev dosyalarıTümü →

  1. Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)NASA, ESA, JAXA, CSA, MBRSC
  2. Artemis MutabakatıArtemis MutabakatıNASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı
  3. Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon
  4. Sovyet Uzay ProgramıSovyet Uzay ProgramıSSCB (OKB-1 ve diğer tasarım büroları)

Son haberler

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar