21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Görevler ve Keşif

Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek

JAXA, iyon motorları artık güvenilir çalışmayan Hayabusa2'nin 2031'deki 1998 KY26 buluşmasından vazgeçti; sonda Nisan 2028'de D tipi küçük asteroit 2015 BM510'un yanından yüksek hızla geçecek.

Görevler ve KeşifJAXA
Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek

Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), 17 Kasım 2026'da düzenlediği basın toplantısında Hayabusa2 sondasının genişletilmiş görevinin hedefini değiştirdiğini açıkladı. Sonda, 2031'de buluşması planlanan küçük asteroit 1998 KY26 yerine Nisan 2028'de 2015 BM510 adlı Dünya'ya yakın bir asteroidin yanından yüksek hızla geçecek. Kararın nedeni, sondayı yıllardır yörüngede yönlendiren iyon motorlarının artık güvenilir biçimde çalışmaması.

Motorlar tasarım ömrünün çok ötesinde çalıştı

Hayabusa2, Ryugu asteroidinden topladığı örnekleri 2020'nin sonunda Dünya'ya bıraktıktan sonra yoluna devam etmiş ve ikinci bir hedefe yönlendirilmişti. Bu uzun yolculuğun yükünü, ksenon gazını elektrikle hızlandırarak itki üreten iyon motorları taşıyordu. Reuters'ın aktardığına göre sondanın dört iyon motoru tasarım ömrünün çok ötesinde çalıştırılmıştı.

JAXA'nın açıklamasına göre ekip, Dünya yakın geçişine hazırlık için iyon motoruyla yörünge düzeltmesine 9 Temmuz 2026'da başladı. Ağustos ortasında motorlarda sık sık elektrik boşalmaları görülmeye başladı ve motorlar normal çalışmayı bıraktı. Ekip farklı motorların parçalarını birlikte kullanan "çapraz çalıştırma" yöntemini denedi, ancak bu yolla motorların ne kadar daha dayanacağını öngörmek mümkün olmadı.

1998 KY26 neden ulaşılamaz hale geldi?

1998 KY26'ya varmak için sondanın Dünya'nın yakınından geçerek kütleçekiminden hız kazanması ve bunun için yörüngesini büyük ölçüde değiştirmesi gerekiyordu. Bu kadar büyük bir değişikliği yalnızca iyon motorları sağlayabiliyordu. Sondanın kimyasal yakıtlı küçük iticileri ise hâlâ çalışıyor, ama JAXA'ya göre bunlarla güvenle elde edilebilecek hız değişimi saniyede yaklaşık 30 metre. Ekip bu sınırın içinde kalan hedefleri taradı ve en az hız değişimiyle en erken ulaşılabilecek seçenek olarak 2015 BM510'u buldu.

Böylece Dünya yakın geçişine dayanan eski plan ve 2031'deki buluşma rafa kalktı. 1998 KY26, yaklaşık 11 metre çapıyla ve dakikalar içinde bir tur atan hızlı dönüşüyle zaten zorlu bir hedefti; asteroidin yapısını tartışan yeni çalışmaları daha önce aktarmıştık.

Yeni hedef: karanlık, küçük ve hızlı dönen bir asteroit

2015 BM510, Dünya'nın yakınından geçen bir yörüngede dolanan küçük bir asteroit. Çapının 17 ile 74 metre arasında olduğu tahmin ediliyor ve yaklaşık 49 dakikada bir kendi çevresinde dönüyor. Gökbilimciler onu D tipi asteroitler arasında sınıflandırıyor. Bu grup, Güneş Sistemi'nin erken döneminde oluşmuş, organik madde ve su bakımından zengin olduğu düşünülen karanlık cisimlerden oluşuyor.

JAXA, bu karşılaşmayı "dünyanın en zor yakın geçiş görevi" olarak tanımlıyor. Bugüne kadar hiçbir uzay aracı D tipi ve bu kadar hızlı dönen bir cisme yaklaşmadı; onlarca metre büyüklüğündeki bir asteroidin yakınından geçen bir görev de olmadı. Başarılırsa her iki açıdan da bir ilk olacak. Bilim insanları ayrıca bu kadar küçük ve hızlı dönen bir cismin, dönüşün yarattığı dışa doğru kuvvete rağmen nasıl dağılmadan durduğunu anlamayı umuyor.

Torifune ekibi yeniden iş başında

Sondanın genç bir ekiple 5 Temmuz 2026'da Torifune asteroidinin yanından başarıyla geçmesi, bu kararda belirleyici oldu: JAXA, aynı ekibin deneyimiyle zor bir yakın geçişi yeniden deneyebileceğini değerlendirdi. Japon basınına göre ekip lideri Yuya Mimasu, 1998 KY26'dan vazgeçmenin üzüntüsünü herkesten çok hissettiğini söyledi.

Sırada ne var?

Plana göre sondanın kimyasal iticileriyle yapılacak yörünge düzeltmesi Ekim sonundan başlayarak bir-iki ay sürüyor. 2026'nın sonu ile 2027'nin başı arasında 2015 BM510 yerdeki teleskoplarla da gözlenecek; bu ölçümler asteroidin boyutunu ve yörüngesini daraltarak yakın geçişin hassas planlanmasına yardım edecek. Yakın geçiş Nisan 2028'de yapılacak; geçiş hızı ve en yakın mesafe henüz açıklanmadı. Hayabusa2 bu tarihe kadar yolculuk sırasında zodyak ışığı, Samanyolu'nun yaygın ışığı, ötegezegenler, kuyruklu yıldızlar ve asteroitlerle ilgili gözlemlerini sürdürecek.

Hayabusa2'nin Ryugu'dan getirdiği örnekler bugün hâlâ yeni sonuçlar veriyor; bu örneklerde DNA ve RNA'nın beş temel bazının tamamı bulundu.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı
  2. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
  3. NASA'nın saha ekibi Arizona'da krater, lav mağarası ve kül tarlasında Ay ile Mars'a hazırlandı
  4. ESA'nın yeni derin uzay anteni tek çanakla iki Mars aracına aynı anda komut gönderdi
  5. BepiColombo'nun X-ışını teleskobu MIXS, sekiz yıl sonra Yengeç Bulutsusu'na ilk kez baktı
  6. ESA yedi uydulu Plasma Observatory'yi seçti: Dünya'nın manyetik kalkanı incelenecek

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi
  6. Ölmekte olan yıldızda son termal darbenin izi: ALMA dev bir gaz halkası ve kum saati buldu

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi1 saat önce
  3. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  4. Xavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsündeXavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsünde20 saat önce
  5. NASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildiNASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildi21 saat önce

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar