Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek
JAXA, iyon motorları artık güvenilir çalışmayan Hayabusa2'nin 2031'deki 1998 KY26 buluşmasından vazgeçti; sonda Nisan 2028'de D tipi küçük asteroit 2015 BM510'un yanından yüksek hızla geçecek.

Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), 17 Kasım 2026'da düzenlediği basın toplantısında Hayabusa2 sondasının genişletilmiş görevinin hedefini değiştirdiğini açıkladı. Sonda, 2031'de buluşması planlanan küçük asteroit 1998 KY26 yerine Nisan 2028'de 2015 BM510 adlı Dünya'ya yakın bir asteroidin yanından yüksek hızla geçecek. Kararın nedeni, sondayı yıllardır yörüngede yönlendiren iyon motorlarının artık güvenilir biçimde çalışmaması.
Motorlar tasarım ömrünün çok ötesinde çalıştı
Hayabusa2, Ryugu asteroidinden topladığı örnekleri 2020'nin sonunda Dünya'ya bıraktıktan sonra yoluna devam etmiş ve ikinci bir hedefe yönlendirilmişti. Bu uzun yolculuğun yükünü, ksenon gazını elektrikle hızlandırarak itki üreten iyon motorları taşıyordu. Reuters'ın aktardığına göre sondanın dört iyon motoru tasarım ömrünün çok ötesinde çalıştırılmıştı.
JAXA'nın açıklamasına göre ekip, Dünya yakın geçişine hazırlık için iyon motoruyla yörünge düzeltmesine 9 Temmuz 2026'da başladı. Ağustos ortasında motorlarda sık sık elektrik boşalmaları görülmeye başladı ve motorlar normal çalışmayı bıraktı. Ekip farklı motorların parçalarını birlikte kullanan "çapraz çalıştırma" yöntemini denedi, ancak bu yolla motorların ne kadar daha dayanacağını öngörmek mümkün olmadı.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=1ORhkWUH-bY
1998 KY26 neden ulaşılamaz hale geldi?
1998 KY26'ya varmak için sondanın Dünya'nın yakınından geçerek kütleçekiminden hız kazanması ve bunun için yörüngesini büyük ölçüde değiştirmesi gerekiyordu. Bu kadar büyük bir değişikliği yalnızca iyon motorları sağlayabiliyordu. Sondanın kimyasal yakıtlı küçük iticileri ise hâlâ çalışıyor, ama JAXA'ya göre bunlarla güvenle elde edilebilecek hız değişimi saniyede yaklaşık 30 metre. Ekip bu sınırın içinde kalan hedefleri taradı ve en az hız değişimiyle en erken ulaşılabilecek seçenek olarak 2015 BM510'u buldu.
Böylece Dünya yakın geçişine dayanan eski plan ve 2031'deki buluşma rafa kalktı. 1998 KY26, yaklaşık 11 metre çapıyla ve dakikalar içinde bir tur atan hızlı dönüşüyle zaten zorlu bir hedefti; asteroidin yapısını tartışan yeni çalışmaları daha önce aktarmıştık.
Yeni hedef: karanlık, küçük ve hızlı dönen bir asteroit
2015 BM510, Dünya'nın yakınından geçen bir yörüngede dolanan küçük bir asteroit. Çapının 17 ile 74 metre arasında olduğu tahmin ediliyor ve yaklaşık 49 dakikada bir kendi çevresinde dönüyor. Gökbilimciler onu D tipi asteroitler arasında sınıflandırıyor. Bu grup, Güneş Sistemi'nin erken döneminde oluşmuş, organik madde ve su bakımından zengin olduğu düşünülen karanlık cisimlerden oluşuyor.
JAXA, bu karşılaşmayı "dünyanın en zor yakın geçiş görevi" olarak tanımlıyor. Bugüne kadar hiçbir uzay aracı D tipi ve bu kadar hızlı dönen bir cisme yaklaşmadı; onlarca metre büyüklüğündeki bir asteroidin yakınından geçen bir görev de olmadı. Başarılırsa her iki açıdan da bir ilk olacak. Bilim insanları ayrıca bu kadar küçük ve hızlı dönen bir cismin, dönüşün yarattığı dışa doğru kuvvete rağmen nasıl dağılmadan durduğunu anlamayı umuyor.
Torifune ekibi yeniden iş başında
Sondanın genç bir ekiple 5 Temmuz 2026'da Torifune asteroidinin yanından başarıyla geçmesi, bu kararda belirleyici oldu: JAXA, aynı ekibin deneyimiyle zor bir yakın geçişi yeniden deneyebileceğini değerlendirdi. Japon basınına göre ekip lideri Yuya Mimasu, 1998 KY26'dan vazgeçmenin üzüntüsünü herkesten çok hissettiğini söyledi.
Sırada ne var?
Plana göre sondanın kimyasal iticileriyle yapılacak yörünge düzeltmesi Ekim sonundan başlayarak bir-iki ay sürüyor. 2026'nın sonu ile 2027'nin başı arasında 2015 BM510 yerdeki teleskoplarla da gözlenecek; bu ölçümler asteroidin boyutunu ve yörüngesini daraltarak yakın geçişin hassas planlanmasına yardım edecek. Yakın geçiş Nisan 2028'de yapılacak; geçiş hızı ve en yakın mesafe henüz açıklanmadı. Hayabusa2 bu tarihe kadar yolculuk sırasında zodyak ışığı, Samanyolu'nun yaygın ışığı, ötegezegenler, kuyruklu yıldızlar ve asteroitlerle ilgili gözlemlerini sürdürecek.
Hayabusa2'nin Ryugu'dan getirdiği örnekler bugün hâlâ yeni sonuçlar veriyor; bu örneklerde DNA ve RNA'nın beş temel bazının tamamı bulundu.
Bu haberi nasıl buldunuz?
İlk oyu siz verin

















