Rogue One: Bir Star Wars Hikâyesi (Rogue One: A Star Wars Story)

1977'de sinemaya gelen ilk Star Wars filminin açılış yazısında kısa bir cümle vardı: İsyancı casuslar, İmparatorluğun en büyük silahı Ölüm Yıldızı'nın gizli planlarını çalmayı başarmıştı. Kırk yıla yakın bir süre bu cümle, seyircinin hayal gücüne bırakılmış bir dipnot olarak kaldı. Rogue One o dipnotu iki saatlik bir filme dönüştürüyor ve ortaya Star Wars evreninin belki de en yetişkin, en karamsar ve en "savaş filmi" kokan halkası çıkıyor.

Film, Skywalker ailesinin destanını anlatan ana serinin dışında çekilen ilk bağımsız yapım. Işın kılıçlı kahramanlar, kader ve kehanet yerine burada adı sanı bilinmeyen askerler, casuslar, kaçaklar ve sıradan insanlar var. Galaksinin kaderini değiştiren zaferin bedelini kimin ödediğini soran bir film bu.

Konusu

Jyn Erso, İmparatorluk için çalışmaya zorlanan parlak bir bilim insanının kızıdır. Çocukken ailesinden koparılmış, yıllarını bir kanun kaçağı olarak geçirmiştir. İsyancı İttifak, babasının dev bir silahın yapımında rol oynadığını öğrenince Jyn'e ulaşır; çünkü babasına giden yolu bulabilecek tek kişi odur.

Jyn'in yanına istihbarat subayı Cassian Andor ve İmparatorluktan devşirilmiş, dili sivri güvenlik droidi K-2SO katılır. Yolculuk boyunca kör ama sezgileri keskin bir savaşçı, onun silah arkadaşı ve İmparatorluktan kaçmış bir pilot da ekibe eklenir. Bu derme çatma grup, galaksinin en iyi korunan sırrının peşine düşer. Ötesini filmin kendisine bırakmak en iyisi.

Yapım ve oyuncular

Hikâyenin fikri, Star Wars ön üçlemesinin görsel efektlerini yöneten John Knoll'dan çıktı. Lucasfilm'in Disney'e satılmasının ardından proje filme dönüştü ve yönetmenliğe 2014'te Gareth Edwards getirildi. Edwards, filmi bilinçli olarak öteki Star Wars filmlerinden ayırdı: alışılmış kayan açılış yazısını ve sahne geçişlerindeki "silme" efektlerini kullanmadı, filmi bir savaş filmi gibi kurguladı.

Çekimler 2015 yazında İngiltere'deki Pinewood Stüdyoları'nda başladı, 2016'da ise kapsamlı ek çekimler yapıldı. Müziği, John Williams yerine Michael Giacchino besteledi. Başrolde Felicity Jones ve Diego Luna var; Ben Mendelsohn hırslı İmparatorluk subayı Orson Krennic'te, Donnie Yen kör savaşçı Chirrut Îmwe'de, Mads Mikkelsen bilim insanı Galen Erso'da, Forest Whitaker ise sert isyancı Saw Gerrera'da izleniyor. K-2SO'yu hareket yakalama tekniğiyle Alan Tudyk canlandırıyor.

Film dünya çapında bir milyar doları aşan hasılat yaptı. Eleştirmenler daha karanlık tonu, görselleri ve oyunculukları övdü; bazı yaşlı karakterlerin dijital olarak yeniden yaratılması ise tartışma konusu oldu. Ayrıca film, Star Wars evreninde ilk kez kahramanların değil, sıradan askerlerin gözünden çekilmiş savaş sahneleriyle dikkat çekti. Edwards'ın daha önce Godzilla gibi büyük ölçekli bir yapımda gösterdiği, devasa nesneleri insan boyundan çekme alışkanlığı burada da hissediliyor: Yıldız Destroyerleri ve dev yürüyen makineler, yerdeki askerin bakış açısından gerçekten korkutucu görünüyor. Cassian Andor'un geçmişini anlatan Andor dizisi de bu filmin başarısının üzerine kuruldu.

Bilim ne diyor?

Star Wars hiçbir zaman "sert bilimkurgu" olma iddiası taşımadı; ama Rogue One'ın merkezindeki silah, fizikle ilginç bir hesap yapmaya davet ediyor. Bir gezegeni gerçekten parçalayıp dağıtmak için, onu bir arada tutan kütleçekimini yenecek kadar enerji gerekir. Fizikçiler buna kütleçekimsel bağlanma enerjisi diyor ve Dünya büyüklüğünde bir gezegen için bu değer yaklaşık 2 × 10³² jul. Bu, Güneş'in tüm yönlere yaydığı toplam enerjinin aşağı yukarı bir haftalık miktarına denk. Yani Ölüm Yıldızı'nın enerji kaynağı, bir yıldızın çıktısıyla yarışmak zorunda.

Filmde silahın gücünü "kyber kristallerinden" aldığı söyleniyor; bu tamamen kurgusal bir madde. Gerçek fizikte bilinen en verimli enerji kaynağı madde ile karşıt maddenin buluşmasıdır ve kütlenin tamamı enerjiye dönüşür. Ancak bugün laboratuvarlarda üretilebilen karşıt madde miktarı nanogramların bile çok altında.

Uzay savaşlarındaki patlama sesleri de bilinen bir serbestlik: Ses dalgalarının yayılması için hava gibi bir ortam gerekir, boşlukta ses taşınmaz. Işık hızını aşan "hiper uzay" yolculuğu ise Einstein'ın görelilik kuramına göre sıradan bir uzay aracı için mümkün değil. Bunlara rağmen filmin tropikal gezegen Scarif'i, gökbilimcilerin keşfettiği binlerce ötegezegenin ne kadar farklı dünyalar olabileceğini hatırlatan güzel bir hayal.

Filmin bilime en yakın durduğu yer belki de veri meselesi. Hikâyenin doruk noktası, dev bir arşivde saklanan teknik çizimleri bir anten aracılığıyla uzaydaki bir gemiye iletmeye dayanıyor. Gerçek uzay görevlerinde de en büyük dertlerden biri budur: Mars'taki bir araç ya da Güneş Sistemi'nin dış bölgelerindeki bir sonda, topladığı verileri ancak dar bir iletişim penceresinde ve sınırlı bir hızla Dünya'ya gönderebilir. NASA'nın Derin Uzay Ağı'ndaki dev çanak antenler, işte bu zayıf sinyalleri yakalamak için kuruldu.

Neden izlemeli?

Rogue One, Star Wars'u hiç sevmemiş birine bile önerilebilecek ender halkalardan biri. Ana serinin bilgisi olmadan da anlaşılıyor; tek başına sağlam bir macera ve savaş filmi. Seriyi bilenler içinse son yarım saat, 1977 filmine bağlanan sahneleriyle ayrı bir keyif sunuyor. Kahramanlığın parlak üniformalarla değil, isimsiz fedakârlıklarla yazıldığını anlatan bu film, uzay operasına yeni bir ses getirdi.

Kısaca

• Yıl: 2016
• Yönetmen: Gareth Edwards
• Süre: 134 dakika
• Oyuncular: Felicity Jones, Diego Luna, Ben Mendelsohn, Donnie Yen
• Nerede izlenir: Disney+