Star Wars: Bölüm IX – Skywalker'ın Yükselişi (Star Wars: The Rise of Skywalker)

1977'de başlayan Skywalker Destanı, 42 yıl sonra Skywalker'ın Yükselişi ile sona erdi. J. J. Abrams'ın yönettiği 2019 yapımı film, dokuz bölümlük hikâyeyi bağlamak, devam üçlemesini kapatmak ve 2016'da hayatını kaybeden Carrie Fisher'ın Leia'sına veda etmek gibi ağır bir yükü aynı anda taşımak zorundaydı.

Konusu

Son Jedi'daki Crait Savaşı'ndan bir yıl sonra galaksiye, çoktan öldüğü sanılan İmparator Palpatine'in sesiyle bir intikam mesajı yayılır. Birinci Düzen'in yeni Yüce Lideri Kylo Ren, bu mesajın kaynağını bulmak için galaksinin gizli köşelerine yönelir. Direniş ise giderek zayıflamaktadır.

Leia'nın yanında Jedi eğitimini sürdüren Rey, arkadaşları Finn, Poe, Chewbacca, BB-8 ve C-3PO ile birlikte Palpatine'in saklandığı yeri bulmak için bir ipucu peşinde galaksiyi dolaşan bir yolculuğa çıkar. Bu yolculuk Rey'i kendi geçmişiyle yüzleşmeye, Kylo Ren'le aralarındaki bağın gerçek anlamını keşfetmeye zorlar. Filmin final bölümü, yalnızca devam üçlemesinin değil, Skywalker ailesinin bütün hikâyesinin finali olarak tasarlanmış.

Yapım ve oyuncular

Filmin yolculuğu dolambaçlı oldu. Ağustos 2015'te yönetmen olarak Colin Trevorrow seçildi ve senaryoyu ortağı Derek Connolly ile birlikte yazmaya başladı. Ancak Eylül 2017'de Trevorrow, yapımcı Kathleen Kennedy ile yaratıcı görüş ayrılıkları nedeniyle projeden ayrıldı ve Güç Uyanıyor'un yönetmeni J. J. Abrams geri döndü. Son senaryoyu Abrams ile Chris Terrio yazdı.

Carrie Fisher'ın Aralık 2016'daki ölümü, ekibi zor bir durumla karşı karşıya bıraktı. Abrams, Leia'yı hikâyeye katabilmek için Güç Uyanıyor çekimlerinden kalan, daha önce kullanılmamış Fisher görüntülerinden yararlandı. Çekimler 1 Ağustos 2018'de Pinewood stüdyolarında başladı ve Şubat 2019'da tamamlandı; çöl gezegeni Pasaana sahneleri Ürdün'deki Wadi Rum çölünde çekildi.

Kadroda Carrie Fisher, Mark Hamill, Adam Driver, Daisy Ridley, John Boyega, Oscar Isaac ve Anthony Daniels'ın yanı sıra Palpatine rolünde Ian McDiarmid ve Lando Calrissian rolünde Billy Dee Williams yer alıyor. Naomi Ackie, Richard E. Grant ve Keri Russell yeni yüzler arasında. Skywalker'ın Yükselişi, 1977'den beri bütün ana bölümlerin müziklerini yapan John Williams'ın seri için bestelediği son film müziği oldu.

Film 20 Aralık 2019'da ABD'de gösterime girdi. Eleştirmenlerden karışık tepkiler aldı. Dünya çapında 1,07 milyar dolar kazanarak 2019'un en çok hasılat yapan yedinci filmi oldu; yine de devam üçlemesinin en az kazanan bölümü olarak kaldı. Müzik, görsel efekt ve ses kurgusu dallarında üç Oscar adaylığı aldı.

Bilim ne diyor?

Filmin hikâyesi, haritalarda bulunmayan gizli bir gezegene yol gösteren "yol bulucu" adlı bir cihazın peşinde geçiyor. Gerçek uzay yolculuğunda da benzer bir soru var: Uzayın derinliklerinde, Dünya'daki GPS uydularından uzaktayken bir uzay aracı yerini nasıl bulur? Gökbilimcilerin cevaplarından biri pulsarlar. Pulsarlar, son derece düzenli aralıklarla ışınım yayan, hızla dönen nötron yıldızları; bir tür kozmik deniz feneri gibiler. Birkaç pulsardan gelen sinyallerin varış zamanları karşılaştırılarak bir aracın konumu hesaplanabilir. NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki NICER cihazıyla yürütülen SEXTANT deneyinde, Ocak 2018'de bu yöntemin uzayda çalıştığını gösterdi.

Pulsarların bir adres tarifi olarak kullanılması fikri daha da eskiye gidiyor: 1970'lerde uzaya gönderilen Pioneer plaketleri ve Voyager altın plakları, Güneş'in yerini yakındaki pulsarlara göre gösteren bir harita taşıyor. Yani insanlık, olası bir uzaylı uygarlığına kendi "yol bulucusunu" çoktan göndermiş durumda.

Neden izlemeli?

Skywalker'ın Yükselişi, dokuz bölümlük bir hikâyenin son sayfası. Eleştirmenlerin görüşleri bölünmüş olsa da 1977'de bir çiftlik çocuğuyla başlayan destanın nasıl bittiğini görmek, seriyi baştan izleyen herkes için kaçınılmaz bir adım. Film, önceki sekiz bölüme göndermelerle dolu; eski karakterlerin, mekânların ve müzik temalarının geri dönüşü, uzun bir yolculuğun sonuna gelindiği hissini güçlendiriyor.

Filmin en dokunaklı yanı, Carrie Fisher'ın Leia'sına yaptığı veda. Kullanılmamış eski görüntülerle kurulan sahneler, Fisher'ın serideki yerini onurlandırma çabası olarak izleyicilerin hafızasında kaldı. Hızlı temposu, galaksinin farklı köşelerine uzanan macerası ve büyük final savaşıyla film, ana hikâyeyi bir şölen havasında kapatmayı hedefliyor.

Etkisi

Skywalker'ın Yükselişi, dokuz bölümlük destanı kapattı ve Star Wars'un ana hikâyesini bir sona bağladı. Ardından seri, ağırlığını Disney+'taki dizilere ve yeni dönemlere kaydırdı. Filmin finali, Rey'in yeni bir Jedi Tarikatı kurmasını anlatacak gelecek projeler için de bir zemin hazırladı. Bütün yapımların sırası için Star Wars izleme sırası sayfamıza bakabilirsiniz.

Kısaca

• Yıl: 2019
• Yönetmen: J. J. Abrams
• Senaryo: Chris Terrio, J. J. Abrams
• Süre: 141 dakika
• Oyuncular: Carrie Fisher, Mark Hamill, Adam Driver, Daisy Ridley, John Boyega, Oscar Isaac, Ian McDiarmid
• Ödüller: 3 Oscar adaylığı
• Nerede izlenir: Disney+