Breathedge: oynanışı ve oyundaki gerçek oksijen, vakum, uzay cenazesi bilimi
Breathedge, bir cenaze gemisi enkazında oksijen ve eşya kıtlığıyla boğuşan, kara mizahlı bir uzay hayatta kalma oyunu. Giysi, vakum, uzay cenazesi ve su ayısı gibi gerçek bilimle karşılaştırıyoruz.
- Tür
- Hayatta kalma / inşa
- Çıkış yılı
- 2018
- Geliştirici
- RedRuins Softworks
- Yayıncı
- HypeTrain Digital
- Platformlar
- PC, Nintendo Switch, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S
- Türkçe dil desteği
- Arayüz ve altyazı Türkçe
Breathedge, uzayda geçen bir hayatta kalma oyunu; ama ciddi bir bilimkurgu olmaktan çok kara mizah anlatan bir macera. Büyükbabasını uzaya uğurlamak için çıktığı yolculukta, kalabalık bir cenaze gemisinin kazasından geriye kalan enkazda tek başına uyanan sıradan bir adamı oynarsınız. Yanınızda iğneleyici bir yapay zekâ ve ölmeyen bir tavuk vardır. Oyunu Rus stüdyo RedRuins Softworks geliştirdi, yayıncı HypeTrain Digital; Steam'de erken erişim 2018'de başladı, tam sürüm 25 Şubat 2021'de çıktı.
Oyun bu kurguyu ağırbaşlı bir ses tonuyla değil, alaycı ve abartılı bir mizahla anlatıyor; Steam tanıtımı bile elektrik bandını insanlığın en değerli buluşu gibi sunarak şakalaşıyor. Yine de bu şakaların arkasında oksijen, basınç, sıcaklık ve enkaz gibi gerçek uzay sorunları yatıyor ve oyunu bilim açısından ilginç kılan da bu.
Nasıl oynanır?
Oyun birinci kişi bakışıyla oynanır. Başlangıçta elinizde neredeyse hiçbir şey yoktur: enkaza dağılmış bölmeleri geziyor, bulduğunuz parçalardan alet ve teçhizat üretiyor, her hamlede oksijeninizi izliyorsunuz. Uzay giysisinin hava deposu sınırlıdır; uzun bir yürüyüş, geri dönüş yolunu hesaba katmak demektir. PC Gamer'ın incelemesi de oksijen yönetimini, giysi sistemlerini ve eşya üretimini oyunun temel dayanakları olarak sayıyor; üretim için bir 3B yazıcıdan yararlanılıyor.
Yolculuk ilerledikçe oyun genişler. Kendi uzay istasyonunuzu kurabilir, ona hava ve elektrik sağlayabilir, güneş panellerinden mobilyaya kadar çeşitli donanım ekleyebilirsiniz. Taşıt da üretebilirsiniz: küçük bir roket gibi hafif araçlardan büyük bir uzay gemisine kadar uzanan bir seçenek zinciri var. Hikâye çizgisi bir görev sırası izler ve bu sırada bir "evrensel komplo" ortaya çıkar; ayrıntısını burada vermiyoruz.
Oyun tek kişiliktir. Steam sayfasına göre Steam başarımlarını, tam kontrolcü desteğini ve bulut kaydını destekler.
Oyundaki bilim
Breathedge'in mizahı gerçek bir bilimsel zemine yaslanıyor: uzay sizi öldürmek için patlamaya ihtiyaç duymaz, sıradan koşullar yeter. Aşağıda oyunun dokunduğu başlıca gerçekleri, nerede doğru, nerede abartılı olduğuyla birlikte ele alıyoruz.
Oksijen ve giysi
Dünya'daki hava yüzde 21 oksijendir; Uluslararası Uzay İstasyonu'nun içinde de buna çok yakın bir karışım, 1 atmosfer basınçta yüzde 79 azot ve yüzde 21 oksijen kullanılır. Uzay yürüyüşünde ise astronotun giysiye taşıdığı hava bir sınırdır. NASA'nın EMU giysisinde birincil yaşam desteği yaklaşık 8 saat sürer, ayrıca 30 dakikalık yedek vardır. Giysi içte yaklaşık 4,3 psi (29,6 kPa) basınç tutar; bu, istasyon kabinindeki 1 atmosferin (14,7 psi) çok altındadır. Giysinin altına, içinden soğutulmuş su dolaşan ince tüpler taşıyan bir iç giysi giyilir; birincil yaşam destek sistemi (PLSS) ise giysinin yaşam desteğinin merkezindedir. Soğuk su ve havalandırma, astronotun ısısını ve soluduğu atık gazı yönetmek içindir. Ayrıca ISS yaklaşık 95 dakikada bir Dünya'yı dolandığı için astronot gündüz-gece geçişlerinde ısı değişimiyle karşılaşır; geliştirilmiş EMU'ya eldiven ısıtıcıları bu yüzden eklenmiştir. Oyundaki "hava bitmeden dön" gerilimi bu gerçeğin sadeleştirilmiş hâlidir. Giysi hakkında daha fazlası için uzay giysisi nasıl çalışır? sayfamıza bakabilirsiniz.
Vakuma çıplak kalmak
Filmlerin tersine, vakumda bir insan patlamaz. Hava basıncı düştüğünde vücut sıvılarının kaynama noktası da düşer; ama kan damarlarının esnekliği bunun vücut ısısının üstünde kalmasını sağlar. Yine de sıvılarda gaz kabarcıkları oluşabilir (ebullizm) ve vücut şişebilir, doku ise yırtılmayacak kadar esnek ve gözeneklidir. Hayvan deneyleri, 90 saniyeden kısa maruziyetlerden tam toparlanmanın mümkün olduğunu, daha uzun tam vücut maruziyetinin ise öldürücü olduğunu gösteriyor. Asıl ölüm nedeni oksijensizliktir ve birkaç saniyede bilinç kaybı başlar. Oyundaki oksijen göstergesinin ana tehdit olması bu bakımdan gerçekçidir: sizi asıl öldüren şey vakumun kendisinden çok nefes alamamaktır.
Uzay cenazesi gerçek mi?
Oyunun çıkış noktası, yani uzayda bir cenaze töreni, tamamen kurgusal değil. Gene Roddenberry'nin yakılmış küllerinden bir örnek, 1992'de Space Shuttle Columbia ile uzaya çıkarılıp Dünya'ya geri getirildi. Celestis'in Earthview 01 uçuşu 21 Nisan 1997'de bir Pegasus roketiyle 24 kişinin küllerini yörüngeye taşıdı. Gezegen bilimci Eugene Shoemaker'ın külleri ise NASA'nın Lunar Prospector aracıyla Ay'a gitti: araç 6 Ocak 1998'de fırlatıldı ve 31 Temmuz 1999'da Ay'ın güney kutup bölgesine çarptı. Gerçek uygulamalarda kalıntılar küçük örnekler olarak taşınır ve yörüngede kalanlar, uzay aracı atmosfere girip yanana kadar ya da hedefine ulaşana kadar kapalı kalır. Oyundaki ölçekte bir cenaze gemisi ise kurgudur. Uzayın hukuki yanı için uzay hukuku sayfamız genel çerçeveyi anlatıyor.
Enkaz ve çarpışma
Oyunun başlangıcındaki enkaz alanı, yörüngedeki gerçek uzay çöpünün sinematik bir büyütmesi. Orbital hızlar saniyede kilometrelerle ölçülür; ISS yaklaşık 7,67 km/s hızla dolanır. Bu hızlarda küçük bir parça bile ciddi hasar yapar. Bu yüzden istasyonlarda Fred Whipple'ın 1947'de yayımladığı fikre dayanan kalkanlar kullanılır: ana duvarın önüne ince bir dış katman konur, parçacık ona çarpıp dağılır, enerji geniş alana yayılır. NASA'ya göre bu kalkanlar yaklaşık 1 santimetreye kadar enkaza dayanacak biçimde tasarlanıyor ve ISS'te yüzden fazla farklı kalkan düzeni var. Yani enkaz, gerçekte mühendislerin sürekli yönettiği bir risktir.
Ölümsüz tavuk ve gerçek dayanıklılık
Oyundaki tavuk elbette gerçek biyolojiyle bağdaşmaz; ama uzaya dayanabilen canlılar var. 2007'de Foton-M3 görevinde, ESA'nın BIOPAN düzeneğiyle, kurutulmuş 30 su ayısı (tardigrat) ve 30 yumurtası 10 gün boyunca vakuma ve güneş morötesine maruz bırakıldı. Yalnızca vakuma maruz kalanlar neredeyse etkilenmedi; vakuma ek olarak sınırlı morötesi alanlarda yaşama dönenler azaldı, güneşin tüm morötesi aralığına açık kalanlar arasında ise yalnızca üç Milnesium tardigradum canlı kaldı. Bu canlılar kriptobiyoz denen, metabolizmanın neredeyse durduğu bir hâle girerek dayandı. Yani "ölümsüzlük" yok, ama kuruyup uykuya geçen küçük canlıların uzayda sağ kalabilmesi gerçek.
Oyun yaşamı bir kaynak yönetimi sorununa çeviriyor ve bilimsel olarak en sağlam tarafı bu: gerçek bir mürettebat da hava, su, enerji ve yedek parçayı tek tek hesaplamak zorundadır. Enkazdan topladığı artıklarla her şeyi üretmek ise bilerek yapılmış bir kolaylık; gerçek bir yalıtılmış mürettebatın eli bu kadar bol değildir.
Geliştirme hikâyesi, etkisi
RedRuins Softworks, oyunu Unreal Engine 4 ile yaptı. Erken erişim 13 Eylül 2018'de başladı; Windows için tam sürüm 25 Şubat 2021'de geldi. Konsol sürümleri (Nintendo Switch, PlayStation 4, Xbox One, Xbox Series X|S) 6 Nisan 2021'de, PlayStation 5 sürümü 25 Şubat 2022'de çıktı.
Eleştirmenler karışık düşündü. PC Gamer'dan Tyler Wilde hayatta kalma kısmını eğlenceli bulduğunu, ama uzay esprilerinin çabuk eskidiğini yazdı. IGN ise fikrin kâğıt üstünde iyi olduğunu, ama oynarken yeterince eğlenceli olmadığını söyledi. Metacritic'te genel görünüm "karışık" olarak özetlenir. Yani bu oyun herkesin favorisi değil; mizaha ve absürt kurguya dayanıklı olanlara hitap ediyor. Devam oyunu Breathedge 2, Steam'e göre 31 Ağustos 2026'da çıktı.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Oyun Windows'ta (Steam ve Epic Games Store), Nintendo Switch'te, PlayStation 4 ve 5'te, Xbox One ve Xbox Series X|S'te oynanabiliyor. Ücretli bir oyun. Steam'in dil tablosuna göre arayüz ve altyazı Türkçe; seslendirme yalnızca İngilizce ve Rusça. Yani konuşmaları Türkçe duymazsınız ama okuyabilirsiniz, bu da oyunun mizahının büyük kısmını erişilebilir kılıyor.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Breathedge, mizahı ve bol malzeme toplamayı seven; ağır hayatta kalma simülasyonu istemeyen oyuncular için. Daha ciddi bir yaşam destek deneyimi isterseniz Stationeers, Space Haven ya da Oxygen Not Included; gezegen keşfi ve üretim için Astroneer ve The Planet Crafter; uzay enkazı atmosferi için Hardspace: Shipbreaker ve Adr1ft iyi alternatifler.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=Q3TvkZ9vemA
Benzer oyunlarTümü →
Interstellar Rift: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, madencilik, roket bilimiSplit Polygon2015 · PC (Windows)
Starbound: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, Venüs, radyasyon bilimiChucklefish2013 · PC (Windows, macOS, Linux), Xbox One, Xbox Series X|S
Stationeers: oynanışı ve oyundaki gerçek yaşam destek, atmosfer, Europa, Mars bilimiRocketWerkz2017 · PC (Windows)
Ostranauts: oynanışı ve oyundaki gerçek Newton uçuşu, yaşam destek, Venüs bilimiBlue Bottle Games2020 · PC (Windows)
Space Haven: oynanışı ve oyundaki gerçek yaşam destek, oksijen, yapay yerçekimi bilimiBugbyte Ltd.2020 · PC (Windows, macOS, Linux)
Starbase: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit madenciliği, yapay yerçekimi bilimiFrozenbyte2021 · PC (Windows, Steam Erken Erişim)
























