Fleet of Worlds (Niven, Lerner): konusu, serisi ve okuma rehberi
Larry Niven ve Edward M. Lerner'in 2007 romanı Fleet of Worlds, Halka Dünya'nın Puppeteer uzaylılarının geçmişine iner; beş kitaplık serinin ilk halkası ve okuma sırası.
- Tür
- Roman
- Yazar
- Larry Niven
- İlk yayın yılı
- 2007
- Sayfa
- 304
Fleet of Worlds, Larry Niven ile Edward M. Lerner'in birlikte yazdığı, 16 Ekim 2007'de Tor Books'tan çıkan bilimkurgu romanıdır. Niven'ın Known Space evreninde geçer; Halka Dünya'daki Pierson's Puppeteers uzaylılarının, kendi gezegenleriyle Samanyolu'nun çekirdeğinden kaçmaya hazırlandığı dönemi anlatır. Kitap, aynı adı taşıyan beş romanlık bir dizinin ilk halkasıdır ve Prometheus Ödülü'ne aday gösterilmiştir.
Kitap ne anlatıyor?
Pierson's Puppeteers, Niven'ın ilk kez "Neutron Star" hikâyesinde karşımıza çıkardığı, iki başlı, üç bacaklı, otçul ve aşırı ürkek bir uzaylı türüdür. Yüzlerce yıl yaşarlar ve ölümü sonsuz yokluk olarak gördükleri için riskten kaçınmayı neredeyse bir yaşam felsefesine çevirmişlerdir. Yıldızlarının kırmızı deve dönüşmesi üzerine gezegenlerini taşımak için Outsider adlı bir türden sürücü satın aldılar. Anavatanları Hearth ve onun besin üretim gezegenlerinden oluşan bu topluluğa "Fleet of Worlds" (Dünyalar Filosu) denir.
Roman, Niven'ın 1966 tarihli "At the Core" hikâyesinin hemen ardından geçer. O hikâye, galaktik çekirdekteki patlamanın keşfini anlatır. Kitap ayrıca Known Space'e yeni bir zeki tür sokar: Gw'oth.
Kitabın özeti
Bu bölüm kitabın sonunu da anlatır.
Romanın merkezinde, Puppeteer yönetiminin (kitapta Concordance adıyla anılır) denetimindeki New Terra adlı dünyanın kurtuluşu yer alır. Hikâyede Puppeteer karakterlerinden Nessus, Hindmost ve Chiron öne çıkar. Kitap, New Terra'nın Concordance'ın denetiminden kurtulmasıyla sonuçlanır. Evrenin kaynaklarına göre Fleet of Worlds'ün beş gezegenine, bu kitapta anlatılan olaylar sonucunda altıncı bir dünya eklenir. Anlatının bir bölümünde Explorer adlı geminin mürettebatı Oceanus adlı, ilkel bir dünyayı kısaca inceler. Gw'oth'un yurdu Jm'ho, Tl'ho adlı bir gaz devinin çevresinde dönen bir uydudur; Evrenin kaynaklarında Gw'oth'un Kl'mo adlı bir koloni dünyası da anılır. Seride öne çıkan Puppeteer'lardan Hindmost, türünün lideridir; Nessus ve Chiron ise onun çevresindeki isimlerdir.
Bunun yanında roman, Known Space'e Gw'oth adlı yeni bir zeki türü sokar; Gw'oth'un yurdu Jm'ho, Europa'ya benzeyen bir uydudur. Gw'oth ilerleyen kitaplarda giderek önem kazanır. Fleet of Worlds aynı zamanda bir dizinin açılışıdır; devamında şunlar gelir:
- Juggler of Worlds (2008): Beowulf Shaeffer hikâyelerindeki olayları Sigmund Ausfaller ve Puppeteer'ların gözünden yeniden anlatır, "The Soft Weapon"ı ve Fleet of Worlds'ün bazı bölümlerini Nessus'un bakış açısından tekrar ele alır.
- Destroyer of Worlds (2009): Juggler of Worlds'den on yıl sonra geçer; New Terra, Puppeteer'lar ve Gw'oth, bir Pak Koruyucu filosuyla karşı karşıya gelir.
- Betrayer of Worlds (2010): Halka Dünya'dan 70 yıl öncesinde geçer; Nessus'un yanında genç bir Louis Wu vardır ve hızla gelişen Gw'oth uygarlığı Puppeteer yönetimi için olası bir tehdit hâline gelir.
- Fate of Worlds: Return from the Ringworld (2012): Ringworld's Children'ın bittiği yerde başlar ve iki seriyi birleştirir; Halka Dünya'nın ortadan kalkmasının ardından rakip savaş filoları Puppeteer'ları hedef alırken sürgündeki lider Hindmost yeniden güç kazanma fırsatı bulur.
Puppeteer'lar ve Known Space
Hearth'ün nüfusu yaklaşık bir trilyondur ve gezegen, çoğu bir milden yüksek yapılarla kaplıdır. Sanayisi ve kalabalığı o kadar fazla atık ısı üretir ki gezegenin ısınmak için bir yıldıza ihtiyacı kalmamıştır; dört besin gezegeni ("Nature Preserve") ise yapay yörünge ışıklarıyla tarım yapar. Evrenin başka kitaplarında Puppeteer'lar, insanlarla Kzin'ler arasındaki Man-Kzin savaşlarını yönlendiren ve "şanslı insan" yetiştirme projesini yürüten, perde arkasındaki güç olarak görünür. Puppeteer'lar kültürel olarak da son derece ürkektir; ölümü sonsuz yokluk saydıkları için yüz yıllar boyunca riskten kaçınırlar. Fleet of Worlds, bu türün tarihini bilmek isteyen Known Space okurlarına hitap eder. Dizinin Halka Dünya ile bağını ise Halka Dünya ve devamı The Ringworld Engineers ile Ringworld's Children sayfalarında görebilirsiniz.
Dizinin okuma sırası
Dizinin beş kitabı yayın sırasıyla okunur; evren içi sıra da büyük ölçüde aynıdır, yalnızca Juggler of Worlds önceki hikâyelerin bir kısmını yeniden anlatır:
| Kitap | Yıl | Evrendeki yeri |
|---|---|---|
| Fleet of Worlds | 2007 | "At the Core"un hemen ardından; Halka Dünya'dan önce |
| Juggler of Worlds | 2008 | Eski hikâyeleri yeni bakış açılarıyla yeniden ele alır (352 sayfa) |
| Destroyer of Worlds | 2009 | Juggler of Worlds'ten on yıl sonra |
| Betrayer of Worlds | 2010 | Halka Dünya'dan 70 yıl önce |
| Fate of Worlds: Return from the Ringworld | 2012 | Ringworld's Children'ın bittiği yerde başlar; iki seriyi birleştirir |
Destroyer of Worlds'ün kendi başına okunabileceği belirtilir; seri genel olarak her kitabın tek başına anlaşılabilmesine yönelik yazılmıştır, ama Gw'oth ve New Terra'nın hikâyesini izlemek için sırayla okumak en doğrusudur.
Yazarlar ve yazıldığı dönem
Larry Niven (1938, Los Angeles) 1964'te ilk hikâyesini yayımladı; Hugo, Nebula ve Locus ödüllü Halka Dünya'nın ve Jerry Pournelle ile yazdığı kitapların yazarıdır (bkz. Halka Dünya). Ortak yazar Edward M. Lerner 1949 doğumludur; otuz yılı aşkın süre havacılık ve bilişim sektöründe Bell Labs, Hughes Aircraft, Honeywell ve Northrop Grumman gibi kuruluşlarda çalıştı, 2004'te tam zamanlı yazarlığa geçti. Niven'la beş ortak roman yazdı ve çalışmaları Locus, Prometheus ve Hugo ödüllerine aday oldu.
Lerner, Moonstruck romanı için aldığı yayın sözleşmesinin ardından tamamen yazarlığa geçti. Kendi evreni InterstellarNet'in Enigma romanı 2015'te ilk Canopus Ödülü'nü kazandı. Niven'ın Known Space evreni ise 1964'ten 2022'ye uzanan, otuzdan fazla eseri kapsayan geniş bir gelecek tarihidir.
Fleet of Worlds'ün ilk baskısı 304 sayfadır; kapağı Stephan Martinière çizdi. Lerner'in yazar sitesi, dizinin Halka Dünya'dan yüzyıllar önce geçtiğini ve bu yüzden Halka Dünya'yı okumamış okurlar için de erişilebilir olduğunu vurgular. Dizi 2007-2012 arasında Tor'dan çıkan beş kitaptan oluşur. İlk dört kitap Halka Dünya'nın öncülü, beşincisi ise devamı sayılır.
Kitaptaki bilim
Bu romanın bilimi, serinin kurmaca fiziğine dayanır: Outsider sürücüleriyle yıldızsız gezegenler ve galaktik çekirdeğin patlaması. Bunlar Niven'ın hayal gücünün ürünleridir ve gerçek bilimle birebir eşleşmez; ama dayandıkları gerçek olgulara bakmak ilginç bir karşılaştırma sunar.
- Galaktik merkez: Gerçekten de Samanyolu'nun merkezinde bir süper kütleli kara delik, Sagittarius A* vardır; NASA'ya göre kütlesi Güneş'in yaklaşık 4 milyon katıdır (bkz. Sagittarius A* ve Kara delikler). Kitaptaki "çekirdek patlaması" ise 1966'da yazılmış bir kurgu varsayımıdır.
- Kaçış yolculuğu: Evrenin kurgusuna göre Puppeteer'ların filosu ışık hızının yaklaşık %80'iyle Magellan Bulutları'na doğru kaçar. Bugün yıldızlararası yolculuk için böyle bir itki sistemimiz yok.
- Buzlu okyanus uydular: Jm'ho, Europa'ya benzeyen bir uydudur. Gerçek Europa için NASA, güçlü kanıtların tuzlu bir okyanusa işaret ettiğini söyler; Europa Clipper görevi 14 Ekim 2024'te fırlatıldı ve temel amacı, buzun altında yaşamı destekleyebilecek yerler olup olmadığını belirlemektir (bkz. Europa ve Jüpiter'e giden görevler).
Hiperuzay ve ışık hızı
Known Space evreninde ışıktan hızlı yolculuk, insanlığın Outsider'lardan Birinci Man-Kzin Savaşı'nın sonunda edindiği hiperuzay sürücüsüne dayanır; standart sürücü bir ışık yılını yaklaşık üç günde, ışık hızının yaklaşık 121,75 katıyla alır, daha gelişmiş olanı ise aynı mesafeyi yaklaşık 1,25 dakikada kat eder. Gerçek fizikte, özel görelilik (bkz. Özel görelilik) hiçbir kütleli cismin ışık hızına erişemeyeceğini söyler; bu sürücüler tamamen kurgusaldır. Kitabın bu yanı, bilimsel bir tahmin değil, anlatının işlemesi için gereken bir "süper bilim" varsayımıdır.
Etkisi ve ödülleri
Roman Prometheus Ödülü'ne aday gösterildi. Bilimkurgu Ansiklopedisi'nin Niven maddesi ise Niven'ın erken dönem eserlerindeki neşeli buluş coşkusunun sonraki yıllarda aynı yoğunlukta sürmediğini, "Worlds" öncülü kitapların da daha az yoğun olduğunu belirtir. Dizi, Known Space'in Halka Dünya'dan önceki tarihini merak eden okurlara yöneliktir.
Uyarlamaları
Bilinen bir film ya da dizi uyarlaması yoktur.
Kimlere uygun, nereden başlanmalı?
Fleet of Worlds, Halka Dünya okunmadan da başlanabilir; Lerner'e göre dizi bunu gözetir. Yine de Puppeteer'ları, Nessus'u ve Halka Dünya'daki rollerini tanıyanlar için daha çok tat verir. Önerilen yol şudur: önce Halka Dünya ve isterseniz devamı The Ringworld Engineers ile Ringworld's Children; ardından Fleet of Worlds'ten başlayıp beş kitabı yayın sırasıyla okumak. Evrenin tamamını görmek için Bilinen Uzay okuma sırası rehberine bakabilirsiniz.
Yazarın diğer kitaplarıTümü →
A World Out of Time (Larry Niven): konusu, bilimi ve okuma rehberiLarry NivenRoman
The Integral Trees (Larry Niven): konusu, bilimi ve okuma rehberiLarry NivenRoman
Tales of Known Space (Larry Niven): içindekiler ve okuma rehberiLarry NivenÖykü
Neutron Star (Larry Niven): konusu, bilimi ve okuma rehberiLarry NivenÖykü
Protector (Larry Niven): konusu, bilimi ve okuma rehberiLarry NivenRoman
The Gripping Hand (Niven, Pournelle): konusu, bilimi ve rehberiLarry NivenRoman
























