Erich von Däniken bütün kitapları okuma sırası: nereden başlanır?
Tanrıların Arabaları'ndan Skies Afire'a Däniken'in kırk küsur kitabı hangi sırayla çıktı, nereden başlanır ve bilim bu iddialar hakkında ne diyor? Yazar 10 Ocak 2026'da öldü.
- Tür
- Seri / evren
- Yazar
- Erich von Däniken
- İlk yayın yılı
- 1968
İsviçreli yazar Erich von Däniken, 1968'de yayımlanan Tanrıların Arabaları ile başlayıp 2025'te Mauro Biglino ile birlikte yazdığı Skies Afire'a uzanan, kırk küsur kitaplık bir külliyat bıraktı. Kendisi 10 Ocak 2026'da 90 yaşında öldü. Bu sayfa kitapların yayın sırasını, hangisinin hangi döneme ait olduğunu ve yeni başlayan biri için makul bir okuma yolunu özetliyor. Önemli bir not: Bu kitaplar bilim değil, sözde arkeoloji ve sözde tarih olarak sınıflandırılır; sayfanın son bölümü bilimin kanıta dayalı cevabını anlatıyor.
Kaç kitap var?
İngilizce Vikipedi'ye göre Däniken'in menajeri, yazarın 49 kitap yazdığını ve bunların 30'dan fazla dilde yaklaşık 75 milyon adet sattığını bildirmişti. Almanca Vikipedi'nin Sachbuch (bilgi kitabı) listesinde ise kırkın üzerinde başlık yer alıyor ve toplam satışın 2021'e kadar 70 milyonu aştığı, kitapların 32 dile çevrildiği yazıyor. Rakamlar farklı kaynaklardan geldiği için yaklaşık okunmalıdır. Kitaplar bir "evren"in parçası değildir; birbirinin devamı olan bir hikâye yoktur. Her biri aynı temel fikri, yani eski uygarlıkların dünya dışı ziyaretçilerden etkilenmiş olabileceği düşüncesini, yeni örneklerle yeniden anlatır. Bu yüzden iç kronoloji yoktur; anlamlı olan tek sıra yayın sırasıdır.
Yayın sırası: 1968-1979, yükseliş yılları
Almanca özgün adlarıyla ilk dokuz kitap şöyledir:
- Erinnerungen an die Zukunft (1968), İngilizcesi Chariots of the Gods?, Türkçesi Tanrıların Arabaları
- Zurück zu den Sternen (1969), İngilizcesi Return to the Stars, Türkçesi Yıldızlara Dönüş
- Aussaat und Kosmos (1972)
- Meine Welt in Bildern (1973), İngilizcesi In Search of Ancient Gods: My Pictorial Evidence for the Impossible
- Erscheinungen (1974)
- Besucher aus dem Kosmos (1975)
- Beweise (1977)
- Im Kreuzverhör (1978)
- Prophet der Vergangenheit (1979)
İngilizce Vikipedi'nin bu dönemden listelediği diğer İngilizce baskılar arasında Gods from Outer Space (1972), The Gold of the Gods (1973), Miracles of the Gods (1975) ve According to the Evidence (1977) var. Bunların hangi Almanca kitaba karşılık geldiğini her durumda doğrulayamadığımız için eşleştirme yapmıyoruz. The Gold of the Gods, Türkçede Tanrıların Altını adıyla ele alınan, Ekvador'daki Tayos mağarası iddiasını içeren kitaptır.
1980'ler ve 1990'lar: yeni örnekler, aynı tez
Almanca listede 1981-1999 arasında şu kitaplar yer alır:
- Reise nach Kiribati (1981) ve Die Strategie der Götter (1982)
- Der Tag an dem die Götter kamen (1984) ve Habe ich mich geirrt? Neue Erinnerungen an die Zukunft (1985)
- Wir alle sind Kinder der Götter (1987) ve Die Augen der Sphinx (1989)
- Die Spuren der Außerirdischen (1990), Die Steinzeit war ganz anders (1991) ve Der Götter-Schock (1992)
- Raumfahrt im Altertum (1993) ve Auf den Spuren der Allmächtigen (1993)
- Botschaften und Zeichen aus dem Universum (1994) ve Der jüngste Tag hat längst begonnen (1995)
- Zeichen für die Ewigkeit (1997), Nazca'ya ayrılmış bir kitap, ve Im Namen von Zeus (1999)
Başlıklara bakılırsa Däniken bu yıllarda Kiribati'den Mısır'a, Nazca'dan Yunan mitlerine farklı coğrafyalara yöneldi. İngilizce baskılar arasında Signs of the Gods (1980), The Stones of Kiribati (1982), The Gods and their Grand Design (1984) ve The Eyes of the Sphinx (1996) sayılır.
2000'ler ve sonrası: Mystery Park'tan Skies Afire'a
2001'de Die Götter waren Astronauten çıktı; İngilizcesi The Gods Were Astronauts 2001'de yayımlandı. Aynı dönemde Däniken, Interlaken yakınında Mayıs 2003'te açılan "Mystery Park"ın (bugünkü adıyla Jungfrau Park) tasarımına katıldı. Almanca listede 2007 ile 2024 arasında şu başlıklar görülür: Falsch informiert! (2007), Götterdämmerung (2009), Grüße aus der Steinzeit (2010), Was ist falsch im Maya-Land? (2011), Der Mittelmeerraum und seine mysteriöse Vorzeit (2012), Unmögliche Wahrheiten (2013), Das unheilige Buch (2014), Was ich jahrzehntelang verschwiegen habe (2015), Botschaften aus dem Jahr 2118 (2016), Galaktische Horizonte ve Neue Erkenntnisse (2018), Die Bekenntnisse des Ägyptologen Adel H. (2019), Alles Evolution – oder was? (2020), Buch der Antworten (2021), Wozu sind wir auf der Erde? (2022), Und sie waren doch da! (2023) ve Notizen über mein Leben (2024). Bu dönemde kitapların ağırlıklı olarak Kopp Verlag tarafından yayımlandığı belirtilir.
İngilizce baskılar arasında History Is Wrong (2009), Evidence of the Gods (2010), Twilight of the Gods (2010), Remnants of the Gods (2013), The Gods Never Left Us (2018), Eyewitness to the Gods (2019), War of the Gods (2020) ve Confessions of an Egyptologist (2021) vardır. Listenin son halkası, Mauro Biglino ile birlikte yazdığı Skies Afire: War, Machines, and Technology in the Ancient Texts (2025) kitabıdır. Bu kitap, Däniken'in ölümünden önceki son yayınıdır.
Yazar ve yazıldığı dönem
Däniken 1935'te İsviçre'nin Zofingen kasabasında doğdu. İlk kitabı 1968'de yayımlandı; kitabın yazıldığı yıllar, insanlığın Ay'a gitmeye hazırlandığı ve "başka uygarlıklar da bunu yapmış olabilir mi?" sorusunun heyecan uyandırdığı yıllardı. 1970'te dolandırıcılık ve zimmet suçlarından mahkûm edildi; 3,5 yıllık cezanın yaklaşık bir yılını çekti. Ölümü 10 Ocak 2026'da İsviçre'nin Unterseen kasabasında oldu.
Nereden başlanır? Önerilen okuma yolu
Bütün kitapları okumak zorunda değilsiniz; hepsi aynı tezi tekrarlar. Hangi kitabın ne anlattığını merak eden biri için üç basamaklı bir yol önerilir:
- İlk kitap: Tanrıların Arabaları. Yazarın tezinin, örneklerinin ve üslubunun tamamı burada vardır; diğer kitapların çoğu bunun üzerine eklenir.
- İkinci adım: Yıldızlara Dönüş, ardından Tayos mağarası iddiasıyla Tanrıların Altını. İkincisi, iddianın nasıl çürütüldüğünü görmek için de iyi bir örnektir: 1976'daki bir keşif gezisi Däniken'in "daha olağanüstü" iddialarına dair kanıt bulamadı.
- Üçüncü adım: 1970'lerin başından sonrakiler. Fotoğraf ağırlıklı Meine Welt in Bildern (In Search of Ancient Gods) ve daha sonraki kitaplar, ilkinde kurulan fikri yeni örneklerle genişletir; aynı örneklerin tekrarını görürsünüz.
Yazarın yazı çizgisini kıyaslamak isteyenler için, aynı türün diğer isimleri Graham Hancock ve Zecharia Sitchin'dir; sitede Tanrıların Parmak İzleri ve Gökyüzüne Merdiven sayfaları bunlara ayrılmıştır.
Bilim ne diyor?
Däniken'in fikirlerini akademisyenlerin ve bilim insanlarının neredeyse tamamı reddeder; kitaplar sözde tarih, sözde arkeoloji ve sözde bilim olarak sınıflandırılır. Carl Sagan da bu tür kitaplardaki ilgi çekici örneklerin makul alternatif açıklamaları olduğuna dikkat çekmiştir (Carl Sagan sayfasında daha fazlası var). Reddin nedeni önyargı değil, örneklerin tek tek incelendiğinde ayakta kalmamasıdır:
- Nazca çizgileri: Çizgilerin M.Ö. 500 ile M.S. 500 arasında Paracas ve Nazca kültürleri tarafından, kızıl-kahverengi oksitli çakılları kaldırıp altındaki sarımsı toprağı açığa çıkararak yapıldığı bilinir. Joe Nickell, dönemin araçlarıyla çizgilerin birkaç günde yeniden yapılabildiğini göstermiştir. Eleştirmenler, Däniken'in "iniş pisti" iddiasının çoğu zaman fotoğrafların kırpılarak gösterilmesine dayandığını da belirtir.
- Puma Punku: Bolivya'daki bu yapı, M.S. yaklaşık 375-700 arasında öne çıkan Tiwanaku kültürünün eseridir; arkeolojik bulgular yabancı bir müdahaleye işaret etmez.
- Büyük Piramit: M.Ö. yaklaşık 2600'de Firavun Khufu için yapıldı. Wadi el-Jarf'ta 2013'te bulunan Merer'in Günlüğü papirüsleri, Tura'dan beyaz kireçtaşı taşıyan ekiplerin lojistiğini kayıt altına alır; ayrıca bir işçi yerleşimi bulunduğu ve işçilerin zorunlu çalıştırılan ama köle olmayan kişiler olduğu anlaşılmıştır.
- Moai heykelleri: Paskalya Adası'nda 900'den fazla moai, Rapa Nui halkı tarafından 1250-1500 arasında yontulmuştur; deneyler, heykellerin ip yardımıyla ayakta sallanarak yürütülebileceğini göstermiştir.
Antik astronot fikrine yöneltilen daha genel bir eleştiri, bu fikrin yerli halkların büyük yapılar kuramayacağını örtük olarak varsaymasıdır; bazı araştırmacılar bunu ırkçı bir önyargı olarak değerlendirir. Konunun bütünü için Antik astronot iddiaları: Piramitleri uzaylılar mı yaptı? yazısına bakabilirsiniz.
Kısaca
- Düzenli bir seri değil; yayın sırası tek anlamlı sıradır ve kitaplar birbirine bağlı değildir.
- İlk kitap 1968'de, son kitap 2025'te (ortak yazarla) yayımlandı; ajansına göre toplam 49 kitap.
- Başlamak için en iyi yer Tanrıların Arabaları; sonrası çoğunlukla aynı tezin yeni örneklerle tekrarıdır.
- Kitapları bilim kitabı gibi değil, popüler kültür ve bilimsel eleştiri malzemesi olarak okumak en doğrusudur.
Yazarın diğer kitaplarıTümü →
Skies Afire (Däniken ve Biglino): iddiaları ve bilimin cevabıErich von DänikenGizem / sözde bilim
Botschaften aus dem Jahr 2118 (Erich von Däniken): iddiaları ve bilimin cevabıErich von DänikenGizem / sözde bilim
War of the Gods (Erich von Däniken): iddiaları ve bilimin cevabıErich von DänikenGizem / sözde bilim
Eyewitness to the Gods (Erich von Däniken): iddiaları ve bilimin cevabıErich von DänikenGizem / sözde bilim
The Gods Never Left Us (Erich von Däniken): iddiaları ve bilimin cevabıErich von DänikenGizem / sözde bilim
Was ich jahrzehntelang verschwiegen habe (Däniken): iddiaları ve bilimin cevabıErich von DänikenGizem / sözde bilim
























