Budd Hopkins
Soyut ressam Budd Hopkins, Missing Time ve Intruders kitaplarıyla uzaylılarca kaçırılma iddialarını yaygınlaştırdı; hipnoza dayanan yöntemi bilim dünyasınca ağır eleştirildi.
- Doğum tarihi
- 15 Haziran 1931
- Ülke
- ABD
- Görevi
- Ressam, heykeltıraş ve UFO araştırmacısı
- Rolü
- Yazar
- Ölüm tarihi
- 21 Ağustos 2011
Budd Hopkins kimdir?
Budd Hopkins (Elliot Budd Hopkins, 15 Haziran 1931 – 21 Ağustos 2011), Amerikalı soyut ressam, heykeltıraş ve UFO araştırmacısıdır. İki ayrı ününü bir arada taşıdı: Bir yanda eserleri Whitney Müzesi, Metropolitan Sanat Müzesi ve New York Modern Sanat Müzesi koleksiyonlarına giren, Guggenheim bursu almış bir sanatçıydı; öte yanda Missing Time (1981) ve Intruders (1987) kitaplarıyla "uzaylılar tarafından kaçırılma" iddialarını Amerikan popüler kültürünün merkezine taşıyan kişiydi. Bazı çevrelerce "kaçırılma hareketinin babası" diye anıldı.
Hopkins'in kitapları uzayla ilgili en çok okunan ama bilim dünyasında en çok eleştirilen eserler arasındadır. Anlattığı kaçırılma öykülerinin büyük bölümü hipnozla "geri getirilmiş" anılara dayanır; psikologlar bu yöntemin sahte anı üretebildiğini göstermiştir ve iddiaları destekleyen fiziksel bir kanıt hiçbir zaman ortaya konamamıştır. Bu sayfa, Hopkins'in hayatını, kitaplarını ve bilim insanlarının bu kitaplara verdiği cevabı birlikte anlatır.
Hayatı ve sanatçı kimliği
Hopkins Batı Virginia'nın Wheeling kentinde büyüdü. İki yaşında çocuk felcine yakalandı; uzun iyileşme sürecinde resim yapmaya ve suluboyaya ilgi duydu. Ohio'daki Oberlin Koleji'nden 1953'te sanat tarihi lisansıyla mezun oldu. Burada ressam Robert Motherwell'in bir konferansını dinledi ve soyut dışavurumculuğun kendiliğinden, jestlere dayalı resim anlayışıyla tanıştı. Ardından New York'a taşındı; Franz Kline, Mark Rothko, Willem de Kooning ve Motherwell gibi soyut dışavurumcu ressamlarla tanıştı, bir süre Columbia Üniversitesi'nde sanat tarihi okudu ve Modern Sanat Müzesi'nde bilet satarak geçindi.
İlk kişisel sergisi 1956'da New York'ta açıldı. 1960'lardaki resimleri, keskin kenarlı geometrik biçimleri soyut dışavurumculuğun hareketli fırça izleriyle birleştirdi. San Francisco Modern Sanat Müzesi 1969'da Norbeck Yellow Vertical adlı eserini koleksiyonuna aldı. 1976'da resim dalında Guggenheim bursu kazandı. 1970'lerde mimari öğeler içeren, New York silüetini çağrıştıran kurgulu resimler ve heykeller yaptı; 1980'lerde ise Temples (Tapınaklar) ve Guardians (Bekçiler) adını verdiği, ritüel içinde donmuş gibi duran soyut figürlere yöneldi. Bazı eleştirmenler bu figürleri uzaylılara duyduğu ilginin bir uzantısı olarak yorumladı; Hopkins böyle bir bağlantıyı reddetti. Ölümünden sonra, 2017'de Provincetown Sanat Derneği ve Müzesi'nde kapsamlı bir retrospektif sergisi açıldı.
Hopkins üç kez evlendi: 1956'da Joan Rich'le, ardından sanat eleştirmeni April Kingsley'le (kızı Grace bu evlilikten doğdu) ve 1996'da yazar ve film yapımcısı Carol Rainey'le. 21 Ağustos 2011'de kanserle ilgili komplikasyonlar nedeniyle öldü.
UFO'larla tanışması
Hopkins, 1938'de Orson Welles'in Dünyalar Savaşı radyo oyununu çocukken dinlemiş ve ailesiyle birlikte korkuya kapılmıştı; kendi anlatımına göre bu deneyim onu uzaylı istilası fikrine karşı daha da kuşkucu yapmıştı. Fikrini değiştiren olay, Ağustos 1964'te Massachusetts'teki Cape Cod'da, Truro yakınlarında iki kişiyle birlikte gündüz vakti koyu renkli, elips biçimli bir cisim gördüğünü söylemesidir. PBS'in NOVA programına verdiği röportajda cismin yaklaşık üç dakika havada asılı kaldığını, sonra rüzgâra karşı büyük bir hızla uzaklaştığını anlattı. Olayı yakındaki bir hava üssüne bildirdiğinde aldığı cevaptan tatmin olmadı, bir örtbas olabileceğinden şüphelendi ve UFO tanıklıklarını toplamaya başladı.
1975'te komşusu George O'Barski, New Jersey'deki North Hudson Park'ta bir araçtan inen figürlerin toprak örneği topladığını gördüğünü söyleyerek ona başvurdu. Hopkins, UFO derneği MUFON'dan Ted Bloecher'la birlikte olayı inceledi; 1976'da The Village Voice gazetesinde yayımlanan yazısından sonra kendisine düzenli olarak mektuplar gelmeye başladı. Bu mektupların bir kısmı, kişilerin açıklayamadığı "kayıp zaman" boşluklarından söz ediyordu. Eleştirmenler, Betty ve Barney Hill'in 1961'deki kaçırılma iddiasını dramatize eden The UFO Incident televizyon filminin 20 Ekim 1975'te milyonlarca izleyiciye ulaştığını, O'Barski'nin Hopkins'e başvurusunun bundan yalnızca bir ay sonra geldiğini hatırlatır.
Kitapları: Missing Time'dan Witnessed'a
Missing Time (1981), Hopkins'in Bloecher ve psikolog Aphrodite Clamar'la yaptığı incelemelere dayanır. Kitap, kişilerin hatırlayamadığı zaman boşluklarının ardında uzaylılar tarafından kaçırılmanın yattığı fikrini işler. Bu kitaptan sonra Hopkins, resimleri kadar UFO araştırmalarıyla da tanınır oldu.
Intruders: The Incredible Visitations at Copley Woods (1987), The New York Times'ın ciltsiz kitap çok satanlar listesinde dört hafta kaldı. Hopkins'e en çok ün kazandıran bu kitap, uzaylıların insanları genetik deneyler ve insan-uzaylı melezi üretmek için kaçırdığı iddiasını yaygınlaştırdı. Aynı yıl çıkan Whitley Strieber'in Communion kitabıyla birlikte, okurlardan gelen yeni kaçırılma öykülerinin artmasında rol oynadı. 1992'de Hopkins'in ve psikiyatr John E. Mack'in çalışmalarından esinlenen kurgusal karakterlerle Intruders adlı bir televizyon filmi çekildi. Hopkins 1989'da, kaçırıldığını söyleyenlere destek olmak ve araştırma yapmak için Manhattan'da Intruders Vakfı'nı kurdu; aylık ücretsiz destek grubu toplantıları düzenledi.
Witnessed: The True Story of the Brooklyn Bridge UFO Abductions (1996), 1989 sonlarında New York'ta Brooklyn Köprüsü yakınında yaşandığı iddia edilen bir kaçırılmayı anlatır. Hopkins, üçüncü eşi Carol Rainey'le birlikte Sight Unseen: Science, UFO Invisibility and Transgenic Beings (2003) kitabını yazdı; 2009'da da Art, Life and UFOs adlı anılarını yayımladı. 1991'de tarihçi David M. Jacobs ve John Mack'le birlikte, yaklaşık 6.000 kişiye uygulanan bir Roper anketi tasarladılar. Hazırlayıcılara göre sonuçlar milyonlarca Amerikalının kaçırılmış olabileceğine işaret ediyordu; eleştirmenler ise soruların geçerliliğini sorguladı ve bu yorumun, ortada hiçbir fiziksel kanıt yokken ABD'de her gün ortalama 340 kişinin kaçırıldığı anlamına geleceğini vurguladı.
Bilimle ilişkisi: hipnoz, sahte anı ve kanıt sorunu
Hopkins kendini bulgularına bağlı bir araştırmacı olarak görüyordu, ama psikoloji ya da psikoterapi eğitimi yoktu. Hipnoz tekniklerini sekiz yıl boyunca başka uzmanları izleyerek kendi kendine öğrendi ve yüzlerce kişiyle "geriye dönük hipnoz" seansları yaptı. Ona göre uzaylılar kaçırdıkları kişilerin anılarını bastırabiliyordu; bir yerde duyulan tedirginlik ya da açıklanamayan bir zaman kaybı bile kaçırılmanın işareti olabilirdi.
Bilim dünyası bu yaklaşıma ciddi itirazlar getirdi. Psikolog Robert A. Baker, hipnozun bir rüyayı ya da hayali, gerçekmiş gibi hatırlanan bir olaya dönüştürebildiğini gösterdi. Bellek araştırmacısı Elizabeth Loftus, 1 Nisan 1997'de yayımlanan NOVA belgeseli Kidnapped by UFOs?'ta gösterilen ve Hopkins'in iki çocukla yaptığı seansta "ince ama güçlü yönlendirici ipuçları" bulunduğunu söyledi. The New York Times'ta Intruders'ı değerlendiren Bettyann Kevles da Hopkins'in yazdıklarına içtenlikle inandığını kabul etmekle birlikte, hipnozla toplanan tanıklığın güvenilmezliği nedeniyle çoğu mahkemede kabul edilmediğini hatırlattı. Araştırmacılar, kaçırılma deneyimlerinin önemli bir kısmının uyku sırasında yaşanan uyku felciyle açıklanabileceğini de öne sürdü: Uykuya dalarken ya da uyanırken kişi kıpırdayamaz, odada bir varlık hissedebilir, çok gerçekçi sanrılar görebilir. Hopkins bu açıklamayı yetersiz buldu; yatak odası dışında yaşandığı söylenen olayları açıklamadığını savundu.
Kanıt sorunu ise hiç çözülmedi. Hopkins tende "kepçe izleri", açıklanamayan morluklar ve vücuda yerleştirildiği iddia edilen implantlar gibi işaretleri kanıt sayıyordu; ama eleştirmenlerin istediği türden somut bir kanıt, yani melez bebeklerden DNA, ele geçirilmiş bir implant ya da uzay aracının fotoğrafı ya da videosu, hiçbir zaman sunulmadı. Kalabalık bir kentte insanların duvarlardan geçirilerek kaçırılmasının nasıl fark edilmediği sorulduğunda Hopkins, uzaylıların kendilerini ve kaçırdıkları kişileri görünmez yapabildiğini öne sürdü. Carl Sagan da fiziksel kanıt eksikliğine ve öykülerdeki tutarsızlıklara dikkat çekerek bu anıların dış dünyadan değil zihnin içinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını sorgulayanlar arasındaydı; Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı'nda terapistlerin kaçırılma anılarını beslemesini ayrıca eleştirdi. Hopkins'in eski eşi Carol Rainey de sonradan UFO araştırmalarının önde gelen isimlerinin bilimsel ve etik ölçütlere tabi tutulmamasından yakındı.
Ödülleri
Hopkins'in aldığı ödüller sanat alanındadır. 1976'da resim dalında Guggenheim bursu kazandı. 1972'de Batı Virginia eyaletinin sanatı desteklemek için başlattığı programda eser yaptırılan beş sanatçıdan biri seçildi. UFO kitapları için bilim ya da edebiyat alanında bir ödül almadı.
Kitapları
Etkisi
Hopkins'in en kalıcı etkisi bilimde değil, kültürde oldu. 1980'ler ve 1990'larda kitapları, televizyon programlarına çıkışları ve destek grupları, "kayıp zaman", gece yatağın yanında beliren varlıklar ve genetik deneyler gibi ögeleri kaçırılma öykülerinin standart kalıbına dönüştürdü; bu kalıp 1992'deki Intruders gibi televizyon yapımlarıyla daha da geniş kitlelere ulaştı. Bilim tarafındansa onun çalışmaları, hipnozla elde edilen tanıklığın neden güvenilmez olduğunu ve olağanüstü iddiaların neden olağanüstü kanıt gerektirdiğini anlatan örnek vakalardan biri hâline geldi. Gökyüzündeki açıklanamayan olayların bugün resmî kurumlarca nasıl incelendiğini merak edenler UFO'dan UAP'ye ve AARO raporları yazılarımıza, UFO efsanelerinin nasıl doğduğuna bir örnek arayanlar ise Roswell 1947 yazımıza bakabilir.






















