Whitley Strieber
Amerikalı yazar Whitley Strieber, The Wolfen ve The Hunger gibi korku romanlarından sonra uzaylılar tarafından kaçırıldığını öne sürdüğü Communion (1987) ile dünya çapında tanındı.
- Doğum tarihi
- 13 Haziran 1945
- Ülke
- ABD
- Görevi
- Korku ve bilimkurgu yazarı
- Rolü
- Yazar
Whitley Strieber kimdir?
Whitley Strieber (d. 13 Haziran 1945), Amerikalı roman yazarıdır. Edebiyat dünyasına The Wolfen ve The Hunger adlı korku romanlarıyla girdi; geniş kitlelerin onu tanıması ise 1987'de yayımladığı Communion ile oldu. Strieber bu kitapta insan olmayan varlıklarla karşılaştığını ve kaçırıldığını öne sürdü. Kitap kurgu dışı eserler listesinde birinci sıraya çıktı ve "uzaylılar tarafından kaçırılma" anlatılarını popüler kültürün merkezine taşıdı. Strieber o günden bu yana iki ayrı yolda yürüyor: bir yanda korku ve bilimkurgu romanları, öbür yanda doğaüstü ve metafizik iddiaları savunan kurgu dışı kitaplar, internet sitesi ve podcast'i.
Hayatı
Louis Whitley Strieber, Teksas'ın San Antonio kentinde, avukat Karl Strieber ile Kathleen Mary Strieber'in oğlu olarak doğdu. San Antonio'daki Central Catholic High School'u bitirdikten sonra Austin'deki Teksas Üniversitesi'nde ve Londra'daki London School of Film Technique'te okudu; iki okuldan da 1968'de mezun oldu. Ardından New York'ta reklam ajanslarında çalıştı ve başkan yardımcılığına kadar yükseldi. 1977'de reklamcılığı bırakıp kendini tamamen yazmaya verdi.
Strieber, eşi Anne Strieber ile 2015'teki ölümüne kadar evli kaldı. mistik G. I. Gurdjieff'in öğretilerini yaşatan Gurdjieff Vakfı ile bağlantılıdır; kurgu dışı yazılarında Gurdjieff'e ve P. D. Ouspensky'ye sık sık başvurur. 1998'den beri Dreamland adlı programı sunuyor. Program bir dönem yayıncı Art Bell'in kurduğu gece radyo programı Coast to Coast AM'in eşlikçi yayınıydı; bugün Strieber'in Unknown Country sitesinden haftalık podcast olarak yayımlanıyor.
Korku romanlarından bilimkurguya
Strieber'in ilk iki romanı, The Wolfen (1978) ile vampir romanı The Hunger (1981), ilgi gördü ve ikisi de sinemaya uyarlandı: Wolfen 1981'de, The Hunger 1983'te gösterime girdi. Sonraki iki korku romanı Black Magic (1982) ve The Night Church (1983) aynı ilgiyi görmedi.
Yazar bundan sonra toplumsal kaygıları olan spekülatif kurguya yöneldi. James Kunetka ile birlikte, sınırlı bir nükleer savaşın sonuçlarını işleyen Warday'i (1984) ve çevresel bir kıyameti anlatan Nature's End'i (1986) yazdı. Tek başına yazdığı Wolf of Shadows (1985), nükleer savaş sonrasında geçen bir gençlik romanıdır. 1986'da çıkan fantastik roman Catmagic ise ilginç bir oyun barındırıyordu: kitapta ortak yazar olarak havacılık danışmanı Jonathan Barry adında biri gösterilmişti. Strieber 1987'deki cep baskısında Barry'nin hayali bir kişi olduğunu ve kitabı tek başına yazdığını açıkladı.
Communion ve "ziyaretçiler"
Strieber'e göre 26 Aralık 1985 akşamı New York eyaletinin kuzeyindeki kulübesinden insan olmayan, bilinç sahibi varlıklar tarafından kaçırıldı. Bu deneyimi ve ilişkili olayları ilk kurgu dışı kitabı Communion'da (1987) anlattı. Kitap genel olarak bir uzaylı kaçırma anlatısı olarak okundu; ancak Strieber varlıkların kimliği hakkında kesin bir sonuca varmadı. Onlara olabildiğince yansız bir ad olarak "ziyaretçiler" (the visitors) dedi; böylece bu varlıkların dünya dışından gelmeme ihtimalini de açık bıraktı. Kitabın hem ciltli hem cep baskısı The New York Times çok satanlar listesinin kurgu dışı dalında birinci sıraya yerleşti ve toplamda 2 milyondan fazla sattı.
Devam kitabı Transformation (1988) tartışmayı büyüttü: Los Angeles Times'ın kitap editörü eseri kurgu olarak değerlendirip kurgu dışı listeden çıkardı; kitap yine de kurgu listesinde ilk ona girdi. Strieber bu kararı ön yargı olarak niteleyip sert tepki gösterdi. Eleştirmenler ziyaretçilerin, yazarın ilk korku romanlarındaki küçük varlıklara benzediğini de fark etti; Strieber bu benzerliği kabul etti, ama bunun anlatısının kurgu olduğu anlamına gelmediğini savundu.
Strieber sonraki yıllarda aynı deneyimler üzerine dört otobiyografik kitap daha yazdı: Transformation (1988), Breakthrough: The Next Step (1995), çocukluk anılarını incelediği The Secret School (1996) ve Solving the Communion Enigma: What Is to Come (2011). Son kitapta UFO gözlemlerini, ekin çemberlerini ve kaçırılma iddialarını tek bir örüntü içinde yorumlamaya çalıştı ve insan türünün "çoklu evren" içinde daha yüksek bir anlayışa doğru yönlendirildiği sonucuna vardı. Okurlardan gelen benzer deneyim mektuplarını The Communion Letters (1997) adıyla derledi; Confirmation'da (1998) ise dünya dışı temasa işaret ettiğini düşündüğü kanıtları gözden geçirdi. 2025'te çıkan The Fourth Mind'da ziyaretçilerin telepati gibi yetenekleri olduğunu ileri sürdü.
Communion 1989'da Philippe Mora'nın yönettiği, Christopher Walken'ın Strieber'i canlandırdığı bir filme dönüştü. Senaryoyu Strieber yazdı, ama doğaçlama diyaloglar ve kitaplarda olmayan temalar yüzünden sonuçtan memnun kalmadığını söyledi.
Uzay ve dünya dışı yaşam temalı kurguları
Strieber'in "ziyaretçi" temasını işleyen romanları da var. Majestic (1989), 1947'deki ünlü Roswell olayını konu alır; olayın gerçekte ne olduğunu Roswell 1947 sayfamız anlatıyor. The Grays (2006), yazarın dünya dışı temas izlenimlerini bir casusluk gerilimine dönüştürür; Hybrids (2011) ise modern dünyaya doğan insan-uzaylı melezlerini hayal eder. 2013'te başlayan Alien Hunter dizisinin ilk kitabından SyFy kanalı 2016'da Hunters adlı bir dizi yaptı; dizinin ikinci kitabı Alien Hunter: Underworld 2014'te çıktı.
Strieber'in bir başka kitabı da beklenmedik bir yoldan sinemaya ulaştı. Art Bell ile birlikte yazdığı The Coming Global Superstorm (1999), Roland Emmerich'in yönettiği 2004 yapımı felaket filmi The Day After Tomorrow'a (Yarından Sonra) kaynaklık etti. Film, Kuzey Atlantik okyanus akıntılarının bozulmasıyla başlayan ani bir buzul çağını anlatır ve dünya genelinde 552 milyon dolar hasılat yaptı.
Bilimle ilişkisi
Strieber'in bilimle ilişkisi, bir bilim insanı ya da bilimi anlatan bir yazar olarak değil, bilimin incelemeye çalıştığı bir olgunun en ünlü tanıklarından biri olarak kurulur. Bilim dünyası onun anlatısına büyük ölçüde şüpheyle yaklaştı. Nörolog Steven Novella, Strieber'in uyandığında felç olmuş gibi hissetmesini anlatan ayrıntıların hipnagojiyle örtüştüğüne dikkat çekti. Hipnagoji, uyku ile uyanıklık arasındaki geçiş evresidir; bu sırada görülen canlı hayaller ve kıpırdayamama hissi oldukça yaygındır ve tarih boyunca kimileri tarafından şeytanların ya da uzaylıların müdahalesi sanılmıştır.
Şüpheci yazar Philip J. Klass, 1988'de yayımladığı UFO Abductions: A Dangerous Game kitabında, psikiyatr Donald Klein'ın deneyimlerin şakak lobu epilepsisinden kaynaklanabileceği önerisini Strieber'in fazla çabuk geçiştirdiğini yazdı. Strieber daha sonra şakak lobu epilepsisi ve başka beyin anormallikleri için testlerden geçtiğini, bir şey bulunmadığını açıkladı. Klein'ın verdiği ayrıntılara göre psikoz testi olumsuz çıktı; epilepsi tam olarak dışlanamasa da ihtimali düşük bulundu.
Strieber'in güvenilirliğini tartışmaya açan bir başka konu, 1966'daki Teksas Üniversitesi kule saldırısına tanık olup olmadığıdır. Communion'da yıllarca bu saldırıyı gördüğünü anlattığını ama aslında orada bulunmadığını yazdı; daha önceki söyleşilerde ise olayı ayrıntılarıyla tanık sıfatıyla anlatmıştı. Sonraki kitabı Transformation'da yeniden tanık olduğu kanaatine vardığını söyledi.
Strieber kendisi bilime kapıyı kapatmaz; Solving the Communion Enigma'da paralel evrenler ve zaman yolculuğu üzerine fizikteki tartışmaların deneyimlerini açıklayabileceğini düşündü. Bu yorumlar ana akım bilimde karşılık bulmadı. Öte yandan ona gelen mektuplar akademik bir arşive dönüştü: Houston'daki Rice Üniversitesi'nde din profesörü Jeffrey J. Kripal'in 2014'te kurduğu Archives of the Impossible koleksiyonu, Strieber'e okurlarından gelen kaçırılma anlatılarını barındırıyor. 1970-2016 arasını kapsayan Strieber koleksiyonu 2023'te arşive katıldı; üniversite 2024'te bu malzemeler üzerinde, yapay zekâ destekli çözümlemeleri de içeren iki yıllık bir çalışma başlattı. Strieber ile Kripal 2016'da Super Natural: A New Vision of the Unexplained adlı ortak kitabı da yayımladı. UFO iddialarına resmî kurumların bugün nasıl baktığını UFO'dan UAP'ye ve AARO raporları sayfalarımız anlatıyor.
Başarıları ve popüler kültürdeki yeri
Strieber'in en somut başarısı satış listelerindedir: Communion ciltli ve cep baskısıyla iki kez The New York Times listesinin zirvesine çıktı. Kitaplarından dördünün sinemaya (Wolfen, The Hunger, Communion, The Day After Tomorrow), birinin de televizyona (Hunters) uyarlanması, adını korku ve bilimkurgu okurlarının çok ötesine taşıdı. Communion'ın yayımlandığı dönemde The Tonight Show dahil pek çok televizyon programına çıktı. Kasım 1989'da İngiliz tartışma programı After Dark'ta, aralarında astronot Buzz Aldrin'in de bulunduğu konuklarla uzun bir oturuma katıldı.
Kitapları
Etkisi
Communion'ın kapağı da popüler kültürde iz bıraktı. The X-Files dizisinin "Jose Chung's From Outer Space" bölümünde görünen bir kitap kapağı bu kapağın parodisidir; Resident Alien dizisinin ilk sezonunda da kitabın kendisi ekrana gelir. U.N.K.L.E. grubunun 1998 tarihli ilk albümü Psyence Fiction'ın kapanış parçasında Strieber'in bir Coast to Coast AM yayınından alınmış sesi duyulur.
Bilimsel açıdan bakıldığında Strieber'in mirası tartışmalıdır: Anlatıları bilim dünyasında kanıt olarak kabul görmedi; şüpheciler onları uyku evresindeki deneyimlerle ve bellek yanılgılarıyla açıklamayı tercih etti. Buna karşın ona gelen binlerce mektubun bugün bir üniversite arşivinde incelenmesi, kaçırılma anlatılarının insanlar üzerindeki etkisini anlamaya çalışan araştırmacılar için Strieber'in hâlâ önemli bir başvuru noktası olduğunu gösteriyor. Kurgu tarafında ise Strieber, korku romanlarından iklim felaketine ve dünya dışı temasa uzanan geniş bir yelpazede kırk yılı aşkın süredir yazmayı sürdürüyor.






















