Tic Tac, Gimbal ve GoFast: Pentagon'un UFO videoları ne gösteriyor?

Son yıllarda UFO tartışmasının görsel simgesi haline gelen üç kısa video var: "FLIR" (halk arasındaki adıyla "Tic Tac"), "Gimbal" ve "GoFast". Siyah beyaz, titrek ve üzerinde sayılar dolaşan bu kızılötesi görüntüler, ABD donanmasına ait savaş uçaklarının hedefleme kameralarıyla kaydedildi ve 2020'de Pentagon tarafından resmen yayımlandı. Videoların gerçek olduğu tartışmasız; tartışmalı olan, ne gösterdikleri.

Videolar nasıl ortaya çıktı?

16 Aralık 2017'de New York Times, ABD Savunma Bakanlığı bünyesindeki gizli UFO araştırma programı AATIP'i haberleştirirken "FLIR" ve "Gimbal" videolarını yayımladı. Aynı dönemde "GoFast" adlı üçüncü video da kamuoyuna ulaştı. Videolar basına ilk olarak eski savunma yetkilisi Christopher Mellon aracılığıyla verildi. Eylül 2019'da Pentagon sözcüsü Susan Gough, görüntülerin donanma pilotlarınca çekildiğini doğruladı. 27 Nisan 2020'de ise Pentagon üç videoyu resmen yayımladı ve içlerindeki cisimleri "tanımlanamayan" olarak nitelendirdi.

Üç video, üç olay

FLIR / "Tic Tac" (Kasım 2004): 14 Kasım 2004'te USS Nimitz uçak gemisi grubundan Komutan David Fravor, Güney Kaliforniya açıklarında bir radar temasını incelemek üzere yönlendirildi. Fravor'un anlatımına göre grubun kruvazörü USS Princeton, bir süredir çok yüksek irtifada beliren ve hızla alçalan cisimleri izliyordu. Fravor, okyanus yüzeyindeki bir çalkantının üzerinde beyaz, oval, yaklaşık 12 metre uzunluğunda bir cisim gördüğünü anlattı. Videonun kendisi ise Fravor'un değil, aynı gruptan Chad Underwood'un uçağındaki kızılötesi kamerayla kaydedildi. Fravor 2023'te Kongre'de yemin altında bu anlatımını tekrarladı.

Gimbal (Ocak 2015): ABD'nin doğu kıyısı açıklarında USS Theodore Roosevelt grubundaki pilotlarca kaydedildi. Görüntüde, parlak bir leke biçimindeki cismin bir noktada kendi etrafında dönüyormuş gibi göründüğü fark ediliyor. Pilotların telsiz konuşmaları da kayda geçmiş durumda.

GoFast (2015): Yine Theodore Roosevelt grubundan pilotlarca kaydedilen bu videoda, küçük bir cisim okyanusun hemen üzerinde çok hızlı ilerliyormuş gibi görünüyor.

Sonraki görüntüler: 2021'de Pentagon, 2019'da USS Russell'dan çekilen ve gökyüzünde piramit biçimli cisimler gösteriyormuş gibi görünen görüntülerin donanma personeline ait olduğunu doğruladı. Bilim yazarı Mick West, bu üçgen biçimlerin odak dışı ışık kaynaklarının objektif diyaframı nedeniyle köşeli görünmesiyle oluşan bokeh etkisi olduğunu öne sürdü ve benzer görüntüleri kendisi yeniden üretti. Aynı yıl gündeme gelen ve USS Omaha'dan çekilen, suya "dalan" küresel cisim videosu için de West, en basit açıklamanın bir uçak olduğunu savundu.

Önerilen açıklamalar

Videolara getirilen açıklamalar geniş bir yelpazeye yayılıyor: insansız hava araçları, sensör ya da yazılım kaynaklı yapaylıklar, paralaks gibi optik yanılsamalar, sıradan uçak ya da balonlar. Bazı yorumcular ise bunların rakip ülkelerin ABD savunma sistemlerini sınamak için kullandığı gözetleme araçları olabileceğini öne sürdü. Videolar arasında en net çözüme kavuşan ise GoFast oldu.

GoFast: NASA'nın UAP çalışma ekibi Eylül 2023 raporunda, ekrandaki sayısal verileri kullanarak cismin okyanus yüzeyinin hemen üzerinde değil, yaklaşık 13.000 fit irtifada olduğunu hesapladı. Hız izleniminin önemli kısmının, kameranın bağlı olduğu uçağın yüksek hızından ve paralaks etkisinden kaynaklandığını gösterdi. AARO da Kasım 2024'te Senato'ya sunduğu analizde aynı sonuca vardı: Cisim yaklaşık 13.000 fitte, saatte yaklaşık 45 mil hızla ilerliyordu ve anormal bir hız ya da uçuş özelliği göstermiyordu. AARO, cismin kesin konumunun, gözlemi yapan uçağın konum verilerinin yetersizliği nedeniyle yüksek güvenle belirlenemediğini de not etti.

Gimbal: Bağımsız analistlerin önerdiği açıklamaya göre görüntüdeki parıltı, cismin kendisinden çok kızılötesi kameradaki parlama (glare) etkisiyle ilgili; dönüş izlenimi de kamera sisteminin kendi hareketinden doğuyor olabilir. Bilim yazarı Mick West gibi isimler, bu tür videolardaki cisimlerin kızılötesi parlamayla bozulmuş uçak ya da balon görüntüleri olabileceğini savundu. Bu açıklama resmî olarak doğrulanmış değil; Pentagon'un tutumu, 2020 itibarıyla Nimitz ve Roosevelt olaylarındaki cisimlerin "tanımlanamayan" olarak kaldığı yönünde.

Tic Tac: Bu vaka, tanık sayısı ve radar kayıtları nedeniyle en tartışmalı olanı. Fravor ile birlikte uçan pilot Alex Dietrich, iki uçaktaki dört kişinin cismi yaklaşık beş dakika gözlediğini anlattı. Bununla birlikte videonun kendisi, cismin boyutu, hızı ya da mesafesi hakkında kesin sonuç çıkarmaya yetecek ayrıntı içermiyor. Şüpheci yorumcular, uzak bir uçağın kızılötesi görüntüsü gibi sıradan olasılıkların yeterince araştırılmadığını savunurken, tanıklar gördüklerinin sıradan bir şey olmadığında ısrarcı.

Haziran 2021'de ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü'nün yayımladığı ön değerlendirme raporu da bu videoları kapsayan genel tabloyu çizmişti: İncelenen 144 gözlemden yalnızca biri kesin olarak açıklanabilmişti ve o da bir balondu. Rapor, UAP'lerin büyük olasılıkla tek bir açıklaması olmadığını, bir kısmının havadaki cisimler, atmosfer olayları, gizli projeler ya da yabancı araçlar olabileceğini belirtti.

Hâlâ açık olanlar

Üç video, UAP tartışmasının temel sorununu iyi gösteriyor: Kısa, düşük çözünürlüklü ve bağlamı eksik görüntülerden kesin sonuç çıkarmak zor. GoFast örneği ise doğru verilerle sıradan bir açıklamaya ulaşılabildiğini kanıtlıyor. Açık kalan noktalar şunlar:

• Nimitz olayındaki radar kayıtlarının tamamı kamuya açık değil; bağımsız bir inceleme yapılamıyor.
• Gimbal için önerilen kamera kaynaklı açıklama, resmî bir analizle doğrulanmış değil.
• Donanma, ek videoların bulunduğunu ancak ulusal güvenlik gerekçesiyle yayımlanamayacağını açıkladı.

Sonuç olarak bu videolar, "uzaylı aracı" kanıtı değil; ama askerî sensörlerin bile yanıltıcı olabileceğini ve iyi veri olmadan hiçbir yoruma kesin gözüyle bakılamayacağını gösteren değerli örnekler.