NASA 19 yeni yurttaş bilimi projesi seçti: gönüllüler için yeni keşif fırsatları

2026 yılı şimdiye kadar NASA bilimine katkı veren gönüllüler için başarılarla dolu geçti; bu başarılar NASA'nın şeffaf, tekrarlanabilir ve özünde işbirliğine dayalı "altın standart bilim" anlayışına bağlılığını örnekliyor. Backyard Worlds: Planet 9 projesi, gönüllülerinin gezegenlere benzeyen gök cisimleri olan bilinen kahverengi cücelerin çoğunu artık kendilerinin keşfettiğini duyurdu. NASA desteğiyle çalışan Zooniverse platformu 1 milyar sınıflandırma eşiğine ulaştı. Gönüllülerin çalışmasını güçlendirmek ya da genişletmek için yeni süper zekâ (SI) tekniklerinden yararlanan birkaç proje devreye girdi. Kendi veri araçlarını geliştirmek ve bilimsel makalelerin yazımına yardımcı olmak için SI kullanan NASA gönüllülerinin sayısı hiç olmadığı kadar fazla.

Tüm bu başarılara rağmen bilim camiamız şimdiden yeni gönüllü projeleri ve yenilikleri üzerinde çalışıyor. NASA Bilim Görevleri Müdürlüğü, 2026'da araştırma ekiplerinden gelen ve size NASA bilimi yapma konusunda yeni fırsatlar sunacak on dokuz öneriyi seçti.

Yurttaş Bilimi Tohum Fonu Programı

NASA Bilim Görevleri Müdürlüğü'nün Yurttaş Bilimi Tohum Fonu Programı (CSSFP-25), bilim insanlarını ve diğer uzmanları yurttaş bilimi projeleri geliştirmeleri için desteklemeyi ve bilimsel araştırmalarında yurttaş bilimi tekniklerini kullanan profesyonel bilim insanlarının sayısını artırmayı amaçlıyor. Bu program kapsamında on iki yeni öneri seçildi.

Astrofizik

"Haydut Dünyalar Projesi: SPHEREx ile süper Jüpiterlerin gizli nüfusunu ortaya çıkarmak için gönüllüleri harekete geçirmek", yürütücüsü Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nden Jacqueline Faherty. Bu proje, genç yıldız kümelerindeki serbest dolaşan gezegenleri ve kahverengi cüceleri bulmak için sizi NASA'nın SPHEREx (Evrenin Tarihi, Yeniden İyonlaşma Çağı ve Buzlar için Spektro-Fotometre Kâşifi) görevinin verilerini taramaya davet edecek. SPHEREx uzay gözlemevi tüm gökyüzünü yakın kızılötesi dalga boylarında haritalıyor.

"Gökada birleşmelerinin gerçek zaman ölçekleri ile görsel çift/gelgit izi sınıflandırmaları arasındaki kalibrasyonların nicelendirilmesi", yürütücüsü Missouri Üniversitesi'nden Kameswara Bharadwaj Mantha. Bu proje gökada birleşmelerini inceleyerek gökbilimcilerin gökadaların zaman içinde nasıl evrildiğini anlamasına yardım edecek. Gökada birleşmelerinin istatistiğini ve dinamik evrimini araştırmaya katkı için gerçekçi benzetim gökada görüntülerini sınıflandırmaya davet edileceksiniz.

"Overlap Zoo: gökada saydamlığı için kozmik ışık masaları", yürütücüsü Louisville Üniversitesi'nden Benne Holwerda. İçerdikleri milyarlarca yıldızın ışığıyla parlayan gökadalar toz da barındırır. Bu toz, başka bir gökadayla üst üste bindiğinde ya da arkadan onun ışığıyla aydınlatıldığında en kolay görülür ve ölçülür. Ne kadar toz içerdiklerini ortaya çıkarmaya yardım etmek için bu ender üst üste binen gökada çiftlerini bulup nitelendirmeye katkı verin. Overlap Zoo yayında!

"Planet Hunters Roman: Yurttaş Bilimini Gezegensel Mikromerceklenmeye Genişletmek", yürütücüsü Ohio State Üniversitesi'nden Bernard Gaudi. Ötegezegenler, Güneş'imiz dışındaki yıldızların çevresinde dolanan gezegenlerdir. Kütleçekimleri, çevrelerinden geçen ışığı bükebilir. Bu proje, NASA'nın yeni Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nun verilerinde ötegezegenleri yıldız ışığını bükme biçimlerinden tespit etmeye sizi davet edecek.

Güneş fiziği

"Space Weather UnderGround: Güneş Fiziği Araştırmaları için Yurttaşlarla Düşük Maliyetli Bir Manyetometre Ağı Kurmak", yürütücüsü NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden Hyunju Connor. Güneş'imiz, ışığının yanı sıra yüklü parçacıklardan oluşan dinmek bilmeyen bir akış olan Güneş rüzgârını da üretir. Dünya'nın koruyucu manyetik kalkanı bu parçacıkların çoğunu saptırır, ancak hepsini değil; aşırı olaylar sırasında da değil. Alaska'da kendi manyetometrenizi kurup izleyerek bilim insanlarının Güneş rüzgârının Dünya'nın manyetosferinde yarattığı ince bozulmaları izlemesine yardım edin.

"Seslendirilmiş Plazma Dalgalarını Nitelendirmek İçin Bir Yurttaş Bilimi Girişimi", yürütücüsü Colorado Boulder Üniversitesi'nden Lauren Blum. "Plazma", Dünya'nın manyetosferinin kenarındaki iyonlaşmış gazlara verilen addır. Güneş'ten dışarı akan yüklü parçacık yağmuru olan Güneş rüzgârı, plazmayla etkileşerek onda dalgalar oluşturabilir. Bu proje, bu hareketli bölgeden gelen verileri ses sinyallerine dönüştürecek. Dünya'nın manyetosferindeki dalgaları tanımlamak için bu sesleri dinlemeye davet edileceksiniz.

"Ön Şok Geçicilerinin Dünya'nın Manyetosfer Sistemi Üzerindeki Sonuçlarını Katılımcı Bilimle Ortaya Çıkarmak", yürütücüsü Johns Hopkins Üniversitesi'nden Wenli Mo. Bu proje, uzay havasında kritik ama az anlaşılmış bir rol oynayan "ön şok geçicileri" adlı olguları belirlemek için sizi NASA'nın MMS (Manyetosferik Çok Ölçekli) görevinin verilerini incelemeye davet edecek. Ortaya çıkacak veri seti, ön şok geçicilerinin nasıl oluştuğunu, özelliklerini ve etkilerini aydınlatmaya yardım edecek.

"IMPACT: Etkileşimli Manyetosferik Parçacık Analizi ve Yurttaş Teknolojisi", yürütücüsü Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles'tan Muhammad Fraz Bashir. Enerjili parçacıklar manyetosferden üst iyonosfere yağarak iyonosferi ısıtır ve bozar; bu da radyo dalgalarının saçılmasını ve GPS işleyişini aksatır. Bu proje, iki tür veri arasındaki örüntüleri eşleştirmeye yardım etmeniz için sizi davet edecek: Üstten geçen ve uzaydan aşağı yağan enerjili parçacıkları algılayan uyduların ölçümleri ile elektromanyetik dalgaları algılayan yer tabanlı aletlerin ölçümleri. Gönüllüler bu örüntüleri karşılaştırarak bilim insanlarının hangi tür uzay dalgalarının farklı türde parçacık yağışlarına yol açtığını anlamasına ve buna bağlı olarak uzay havası olayları sırasında GPS aksaklıklarını ve artan radyasyon risklerini daha iyi anlayıp öngörmesine yardım edecek.

"Parçacık Dağılımlarını Kullanarak Parçacık Hızlanması ve Taşınımına Dair İpuçlarını Çözmek", yürütücüsü Amerika Katolik Üniversitesi'nden Gang Kai Poh. NASA'nın Gelişmiş Bileşim Kâşifi (ACE), Parker Güneş Sondası ve Solar Orbiter, bilim insanlarının Güneş'i, Güneş rüzgârını ve uzay havasını daha iyi anlamasına yardım etmek için veri toplayan ve birbirini tamamlayan görevlerdir. Güneş'ten gelen enerjili parçacıkların karmaşık akışının incelenmesine katkıda bulunmak için bu görevlerin verilerini inceleyin.

"Uzayda Veri Birleştirme: Güneş Rüzgârı İzleyicilerini Sınıflandırmak İçin Yurttaş Gözlemlerini Bir Araya Getirmek", yürütücüsü Maryland Üniversitesi Baltimore County'den Cynthia Lopez-Portela. Bu proje, Güneş rüzgârının başladığı yer olan Güneş koronasının görüntülerindeki yapıları fark etmek için örüntü tanıma becerilerinizi kullanmaya sizi davet edecek. Bu yapılar, bilim insanlarının Güneş rüzgârının hareketini izlemesine ve davranışına ilişkin daha iyi modeller kurmasına yardım eden izleyiciler olarak kullanılabilir.

Gezegen bilimleri

"Regolit Sağlamlaştırma Teknolojilerinde Yerinde Kaynak Kullanımını Mümkün Kılmak İçin Ay'daki Demir Bolluğu Sıcak Noktalarını Haritalamak", yürütücüsü Texas Rio Grande Valley Üniversitesi'nden Karen Martirosyan. Ay'da bir üs kurmak, Ay malzemelerinin yaratıcı biçimde kullanılmasını gerektirecek. Peki geleceğin astronot üs kurucularının elinde hangi malzemeler olacak? Bu proje, Ay'ın nasıl oluştuğunu anlamaya ve gelecekteki keşiflere yardım etmek için NASA'nın Ay Mineraloji Haritalayıcısı görevinin verilerinde demir yataklarını bulmaya yardım etmeniz için sizi davet edecek.

"Dünya Çapında Bir Yurttaş Bilimi Teleskop Ağıyla Küçük Cisim Keşfi ve Patlama İzleme", yürütücüsü SETI Enstitüsü'nden Ariel Graykowski. Bu proje, her biri standart küçük açıklıklı bir teleskopla donatılmış yurttaş bilimcilerden oluşan küresel bir ağı harekete geçirerek kuyruklu yıldız patlamalarının ve küçük hareketli cisimlerin (kuyruklu yıldızlar, Dünya'ya yakın asteroitler ve ana kuşak asteroitleri) takip gözlemlerini yapmayı öneriyor. Küresel dağılımları ve alacakaranlık gözlem programlarıyla amatörler profesyonel taramaları tamamlayacak. Proje, gönderilen görüntülerin işlenmesini otomatikleştirecek ve ilgi çekici cisimler için ağa uyarı dağıtacak sistemler geliştirecek.

Bilimi Harekete Geçirme Programı

NASA Bilim Görevleri Müdürlüğü'nün Bilimi Harekete Geçirme Programı (SciAct), NASA biliminin etkisini genişleten, rekabetle seçilmiş ve işbirliğine dayalı bir proje ekipleri portföyünü destekliyor. Bu "SciAct Ekipleri" bunu, insanları ve toplulukları (birçoğu başka türlü anlamlı bir bağ kurmayacak olanlar) NASA bilim verileri ve uzmanlarıyla, yerel ortaklıklarla ve gerçek bilim deneyimleriyle buluşturarak başarıyor. Son yarışma turunda seçilen yedi ekip, öğrenenleri doğrudan NASA'nın araştırma öncelikleriyle ilgili yurttaş bilimi çalışmalarına katacak. Seçilen diğer bazı ekipler de çalışmalarına yurttaş bilimi projelerini ya da topluluk bilimi projelerini (belirli toplulukların yürüttüğü ve onlara odaklanan araştırma çalışmaları) dahil etmeyi planlıyor.

Seçilen öneriler şunlar:

"Dünya'nın Ötesinde Yetiştirmek: Dağıtık Uzay Bitkisi Araştırmasıyla Bilimi Harekete Geçirmek", yürütücüsü Fairchild Tropik Botanik Bahçesi'nden Carl Lewis. Uzayda seyahat etmek ya da yaşamak için insanların yemek yemesi gerekecek. Growing Beyond Earth, ortaokul ve lise sınıflarını uzay besini olarak kullanılmak üzere değerlendirilen tohum ve bitkilerle büyüme deneyleri yapmaları için eğitiyor ve donatıyor.

"Sungrazer 2.0: Koltuktan Keşiften Veriye Dayalı Kuyruklu Yıldız Bilimine", yürütücüsü ARISA Lab'den MaryKay Severino, bilim sorumlusu Deniz Araştırma Laboratuvarı'ndan Karl Battams. Özgün Sungrazer Projesi, yurttaş bilimcilerin kuyruklu yıldız keşiflerinin doğrulanması yönündeki taleplerine yanıt olarak 2006'da başlatıldı. O zamandan bu yana proje gönüllüleri, bilinen kuyruklu yıldızların çoğunluğunu oluşturan 5.204 kuyruklu yıldız belirledi ve sayı artmaya devam ediyor. Sungrazer 2.0, NASA'nın SOHO (Güneş ve Heliosfer Gözlemevi) ve STEREO (Güneş-Yer İlişkileri Gözlemevi) görevlerinin görüntülerinde kuyruklu yıldız avına katılacak yeni kitlelere kuyruklu yıldız keşfinin heyecanını taşıyacak.

"SPARC'ı Keşfetmek: Amatör Radyo Haberleşmesiyle Uzay Fiziği", yürütücüsü Scranton Üniversitesi'nden Nathaniel Frissell. Amatör radyo operatörleri 2017'den bu yana Amatör Radyo Bilimi Yurttaş Araştırması (HamSCI) topluluğunda bir araya gelerek, sinyallerinin Dünya atmosferinin bu yüksek ve iyonlaşmış katmanından nasıl yansıdığına dair özenle tasarlanıp yürütülen araştırmalarla Dünya'nın iyonosferini inceliyor. Bu proje, amatör radyo ekipmanıyla uygulamalı uzay havası bilimini ülke genelindeki topluluklara taşıyacak ve liseleri ulusal bir araştırma ağına katacak.

"Herkes İçin Teleskoplar: Robotik teleskoplarla katılımcı veri deneyimleri aracılığıyla NASA bilimiyle kitle etkileşimini teşvik etmek", yürütücüsü Smithsonian Astrofizik Gözlemevi'nden Mary Dussault. Bu proje, kullanımı kolay 22 profesyonel robotik teleskoptan oluşan bir dizinin halka erişimini genişletecek. Bu erişim, insanların ötegezegen arayışı ve incelemesi ile diğer yurttaş bilimi projeleri dahil NASA ile uyumlu araştırmalara gözlem yaparak, analiz ederek ve katkı vererek katılmasını sağlayacak.

"Göl Eğitimi ve Biliminde Halk Katılımına İlham Veren Araştırmacılar (RIPPLES)", yürütücüsü Sarah Yelton ve bilim sorumlusu Tamlin Pavelsky, ikisi de Kuzey Carolina Chapel Hill Üniversitesi'nden. Bu proje, göl ve baraj gölü seviyesi izlemesine katılımı genişletmek için Yurttaş Bilimciler ve Uydularla Göl Gözlemleri (LOCSS) projesiyle işbirliği yapacak. Gönderilen veriler, NASA'nın SWOT (Yüzey Suyu ve Okyanus Topografyası) görevinin yaptığı gözlemler gibi ölçümleri doğrulamak için kullanılacak.

"ARK (Antarktika Dayanıklılığı ve Bilgisi): Antarktika'nın Simge Türleri ve Değişen Yaşam Alanlarının Keşfi ve Eğitimi İçin İşbirliğine Dayalı Bir Ağ", yürütücüsü Colorado Boulder Üniversitesi'nden Sharon Stammerjohn. Bu proje, penguen, fok ve balina nüfuslarını etkileyen yaşam alanı değişikliklerini incelemek ve izlemek için NASA'nın Antarktika'ya ait çok yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerini incelemeye sizi davet edecek. Bilim insanlarının doğrulaması ve makine destekli tespit araçlarının katılımıyla bu proje, Antarktika araştırmacılarının analiz kapasitesini genişletecek ve kutup ekosistemi biliminde halkın bilgi düzeyini artıracak.

"Toplumsal Çözümler İçin NASA Verileriyle Arktik Öğrenme ve Katılım (Arctic LENS)", yürütücüsü Alaska Fairbanks Üniversitesi'nden Katie Spellman. Bu proje, FORTE (Arktik Kıyıları: Hızla Dönüşen Ekosistemlerin Ön Cepheleri), SWOT (Yüzey Suyu ve Okyanus Topografyası), PACE (Fitoplankton, Aerosol, Bulut, Okyanus Ekosistemi) ve Landsat dahil NASA görevlerini desteklemek amacıyla Alaskalıları mevsimsel çevre izlemesine (kar, buz, kutup ışığı, ilkbaharda buzların çözülmesi ve yeşerme) katkı vermeye davet edecek.