100. ABD uzay yürüyüşü tamamlandı: İstasyonun yedinci katlanır güneş paneli açıldı

Uluslararası Uzay İstasyonu'nda 29 Ekim'de yapılan uzay yürüyüşü, ABD tarafının 100. uzay yürüyüşü olarak kayda geçti. NASA astronotu Anil Menon ile Kanada Uzay Ajansı (CSA) astronotu Joshua Kutryk, Quest hava kilidinden çıkarak istasyonun güç sistemine yeni bir katlanır güneş paneli ekledi. NASA'nın açıklamasına göre yürüyüş Türkiye saatiyle 14.57'de başladı, 22.08'de sona erdi ve 7 saat 11 dakika sürdü.

Takılan panel, kısa adı IROSA olan "Uluslararası Uzay İstasyonu Katlanır Güneş Paneli" ailesinin yedinci üyesi. Panel, istasyonun 2A adlı elektrik kanalına yerleştirildi ve açıldı. NASA bu dizilerin istasyonun kritik işlerine, bu arada ömrünün sonunda istasyonun güvenli ve kontrollü biçimde yörüngeden indirilmesine de güç sağlayacağını vurguluyor.

Robot kolun ucunda bir güneş paneli

NASA'nın yürüyüş öncesi paylaştığı plana göre iş üç aşamalıydı. Önce iki astronot paneli, geçici olarak bağlı durduğu depolama platformundan söktü. Ardından Menon, Canadarm2 robot kolunun ucunda paneli istasyonun sol (iskele) tarafındaki kafes yapısında bulunan çalışma noktasına taşıdı. Kutryk ise emniyet ipine bağlı olarak aynı noktaya ilerledi ve montajı birlikte tamamladılar. Son adımda paneli yer kontrolü uzaktan çalıştırarak elektrik üretmeye başlattı.

İçeride ise NASA astronotları Jessica Watkins ve Luke Delaney, robot kolu kullanarak ve kameralarla yürüyüşçüleri izleyerek ekibe destek verdi. Yürüyüşte Menon kırmızı şeritli giysiyi, Kutryk ise işaretsiz giysiyi giydi. Yürüyüş başlangıçta yaklaşık 6 saat 45 dakika olarak planlanmıştı. NASA, yürüyüşün neden uzadığını açıklamadı.

Kutryk'in ilk, Menon'un dördüncü yürüyüşü

NASA'nın verilerine göre bu yürüyüş Menon'un dördüncü, Kutryk'in ise ilk uzay yürüyüşüydü. Aynı yürüyüş, istasyonun kurulumu, bakımı ve yenilenmesi için yapılan uzay yürüyüşlerinin de 285'incisi oldu. Ekip, 5 Kasım'daki ikinci yürüyüşü kolaylaştırmak için birkaç hazırlık işini de bu yürüyüşte önceden bitirdi.

Bu yeni paneller istasyona Ekim ortasında ulaştı. SpaceX'in NASA için yaptığı 35. ticari ikmal görevi 13 Ekim'de Florida'dan fırlatıldı, Dragon kargo aracı da 15 Ekim'de istasyona kenetlendi. NASA'ya göre aracın taşıdığı yükler arasında son IROSA takımı da bulunuyordu. Görevin ayrıntılarını daha önce aktarmıştık.

İstasyonun gücü yüzde 30 artacak

Adındaki "katlanır" (roll-out) ifadesinin gösterdiği gibi bu paneller rulo hâlinde taşınıyor, yerine takıldıktan sonra açılıyor. NASA'nın verdiği rakamlara göre sekiz panelin tamamı devreye girdiğinde istasyonun kullanılabilir gücü yüzde 30'a kadar artacak. Elektrik üretim kapasitesi de 160 kilovattan yaklaşık 215 kilovata çıkacak.

NASA'nın panellerin amacını anlatırken istasyonun güvenli ve kontrollü biçimde yörüngeden indirilmesini ayrıca anması dikkat çekici. İstasyon ömrünün sonuna yaklaşırken hem süren bilimsel çalışmalar hem de bu son operasyonlar güvenilir bir enerji kaynağına dayanacak.

Sırada sekizinci ve son panel var

Menon ile Kutryk, 5 Kasım Perşembe günü yine birlikte dışarı çıkacak. Bu kez sekizinci ve son IROSA'yı istasyonun 3B güç kanalına takacaklar. Bu yürüyüş ABD'nin 101., istasyonun kurulum ve bakımına yönelik yürüyüşlerin de 286'ncısı olacak. NASA, yayının Türkiye saatiyle 14.45'te başlayacağını duyurdu. Bu yürüyüşle birlikte istasyonun güç sistemini güçlendirme çalışması tamamlanmış olacak. İki yürüyüşlük planın ilk duyurusunu bu haberimizde okuyabilirsiniz.

NASA'nın açıklamalarında ilk yürüyüşe dair bir aksaklık yer almıyor. Hazırlık işlerinin önceden yapılmış olması, iki astronotun 5 Kasım'daki ikinci yürüyüşte doğrudan montaja odaklanmasını sağlayabilir.