Zhu Yangzhu

Zhu Yangzhu (Çince: 朱杨柱; d. Eylül 1986), Çin Halk Kurtuluş Ordusu astronot birliğinde uzay uçuş mühendisi ve Mayıs 2026'dan beri Tiangong uzay istasyonunda bulunan Shenzhou 23 ekibinin komutanıdır. 2023'te Shenzhou 16 göreviyle uzaya çıkan ilk Çinli uçuş mühendisi oldu ve aynı görevde uzay yürüyüşü yapan ilk uçuş mühendisi unvanını aldı. Çin İnsanlı Uzay Ajansı'na (CMSA) göre Shenzhou 23'te komutanlığa getirilmesiyle, Çin'de bir uzay ekibine komuta eden ilk uçuş mühendisi ve ilk üçüncü grup astronotu oldu. Yörüngedeki tüm ekiplerin listesi için Şu anda uzayda kaç kişi var? sayfamıza bakabilirsiniz.

Akademisyenlikten astronotluğa

CMSA'nın yayımladığı ekip tanıtımına göre Zhu Yangzhu Eylül 1986'da doğdu; aslen Jiangsu eyaletinin Pei ilçesindendir ve doktora derecesine sahiptir. Eylül 2005'te orduya katıldı. Astronot seçilmeden önce Uzay Mühendisliği Üniversitesi'nde doçent olarak çalışıyordu. Bugün Halk Kurtuluş Ordusu kara kuvvetlerinde albay rütbesinde, astronot birliğinde üçüncü derece astronottur.

Zhu, Eylül 2020'de uzay uçuş mühendisi olarak Çin'in üçüncü astronot grubuna seçildi. CMSA'ya göre bu grup 7 pilot, 7 uçuş mühendisi ve 4 yük uzmanından oluşuyordu. Çin'in insanlı uzay programında pilotlar ve uçuş mühendisleri, uzay aracını doğrudan kullanmak, yönetmek ve teknik deneyleri yürütmekle sorumlu.

Shenzhou 16: "doktorlar ekibi"

Zhu, Haziran 2022'de Shenzhou 16 ekibine seçildi. Ekip, 30 Mayıs 2023'te Pekin saatiyle 09.31'de Jiuquan'dan fırlatıldı. Komutan dört kez uzaya çıkmış Jing Haipeng'di; Zhu ve yük uzmanı Gui Haichao ilk uçuşlarını yapıyordu. CMSA'ya göre bu, Çin'in istasyonu tamamlayıp "uygulama ve geliştirme" aşamasına geçmesinden sonraki ilk insanlı görevdi ve pilot, uçuş mühendisi ve yük uzmanı türlerinin üçünü birden içeren ilk ekipti. CMSA, kendi haberlerinde bu ekibi "doktorlar ekibi" (博士乘组) diye andı.

20 Temmuz 2023'te Zhu ve Jing Haipeng yaklaşık 8 saat süren bir uzay yürüyüşü yaptı. İkili, istasyonun robot kolunun desteğiyle Tianhe çekirdek modülündeki panoramik kamera için bir taşıyıcı takıp kamerayı yükseltti, Mengtian deney modülündeki iki panoramik kameranın kilitlerini açarak onları da yükseltti. Gui Haichao istasyonun içinden onlarla eşgüdüm içinde çalıştı. Bu çıkışla Zhu, Çin'de uzay yürüyüşü yapan ilk uçuş mühendisi oldu. Ekip görev boyunca Mengtian'ın dışına bir uzay radyasyon biyolojisi deney düzeneği yerleştirilmesine ve istasyonun elektrikli itki sistemine gaz tüpü takılmasına da katkı verdi. 21 Eylül 2023'te Mengtian modülünden öğrencilere canlı yayınlanan dördüncü "Tiangong Dersi"nde küresel alev, masa tenisi topu, momentumun korunumu ve topaç deneylerini gösterdiler.

Shenzhou 16'nın dönüş kapsülü 31 Ekim 2023'te Dongfeng iniş alanına indi. Ekip yörüngede 154 gün kalmıştı. Nisan 2024'te Zhu'ya "Kahraman Astronot" onur unvanı ve üçüncü derece Uzay Hizmet Madalyası verildi.

Verileri göster

1986	Doğdu
2005	Orduya katıldı
2020	Üçüncü astronot grubunda
2023	Shenzhou 16, uzay yürüyüşü
2024	Kahraman Astronot unvanı
2026	Shenzhou 23 komutanı

Shenzhou 23 komutanı

CMSA, 22 Mayıs 2026'da Shenzhou 23 ekibini açıkladı: uçuş mühendisi ve komutan Zhu Yangzhu, pilot Zhang Zhiyuan ve yük uzmanı Lai Ka-ying. Çin'de ilk kez üçüncü ve dördüncü grup astronotlarından oluşan bir ekip kuruluyordu. Ekipte ayrıca Hong Kong'dan gelen ilk astronot vardı ve CMSA, üyelerden birinin istasyonda bir yıl kalacağını, bu kişinin görevin akışına göre daha sonra belirleneceğini açıkladı.

Shenzhou 23, 24 Mayıs 2026'da Pekin saatiyle 23.08'de Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nden Uzun Yürüyüş 2F roketiyle fırlatıldı. Kapsül, kendiliğinden ve hızlı buluşma yöntemiyle istasyonun Tianhe çekirdek modülünün yan (radyal) kapısına kenetlendi. 25 Mayıs sabahı Pekin saatiyle 05.13'te, istasyonda bulunan Shenzhou 21 ekibi kapıyı açarak yeni gelenleri karşıladı. CMSA bu buluşmayı Çin uzay tarihindeki 8. "uzayda buluşma" olarak kaydetti. 28 Mayıs'ta iki ekip arasında görev devir töreni yapıldı ve istasyonun "anahtarı" Shenzhou 23 ekibine geçti.

Zhu, 23 Mayıs'taki basın buluşmasında ekibin karşılaştığı "ilkler"i bir sınav olarak gördüğünü, üç farklı geçmişe sahip ekip üyelerini birbirini tamamlayan yapboz parçalarına benzettiğini söyledi. Bir yıllık konaklamayı da ekibin aşması gereken zorluklar arasında saydı.

28 Ağustos 2026'da Zhu ve Zhang Zhiyuan yaklaşık 5,5 saat süren bir uzay yürüyüşü yaptı; Lai Ka-ying içeriden destek verdi. İkili, istasyonun güneş kanatlarında dışarıdan onarım yaptı ve uzay enkazına karşı koruma düzenekleri yerleştirdi. CMSA'ya göre bu, Çinli astronotların güneş kanatlarına dışarıdan yaptığı ikinci onarımdı. Zhu üç yıl aradan sonra yeniden istasyonun dışına çıkmış oldu.

Kısaca

• Eylül 1986'da doğdu; doktoralı mühendis, eskiden Uzay Mühendisliği Üniversitesi'nde doçent.
• 2020'de Çin'in üçüncü astronot grubuna uçuş mühendisi olarak seçildi.
• 2023'te Shenzhou 16 ile 154 gün uzayda kaldı; uzay yürüyüşü yapan ilk Çinli uçuş mühendisi oldu.
• Mayıs 2026'dan beri Tiangong'da Shenzhou 23 ekibinin komutanı.