Zhang Zhiyuan

Zhang Zhiyuan (Çince: 张志远; d. Haziran 1986), Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri'nden gelen bir pilot ve Çin'in üçüncü astronot grubundan bir uzay pilotudur. 24 Mayıs 2026'da Shenzhou 23 ekibiyle ilk kez uzaya çıktı ve o günden beri Tiangong uzay istasyonunda çalışıyor. 28 Ağustos 2026'da ilk uzay yürüyüşünü yaptı. Yörüngedeki tüm ekiplerin listesi için Şu anda uzayda kaç kişi var? sayfamıza bakabilirsiniz.

Hava kuvvetlerinden astronot birliğine

Çin İnsanlı Uzay Ajansı'nın (CMSA) yayımladığı ekip tanıtımına göre Zhang Zhiyuan Haziran 1986'da doğdu; aslen Gansu eyaletinin Baiyin kentindendir ve lisans derecesine sahiptir. Eylül 2006'da orduya katıldı ve hava kuvvetlerine bağlı bir birlikte birinci sınıf pilot olarak görev yaptı. Bugün hava kuvvetlerinde albay rütbesinde, astronot birliğinde üçüncü derece astronottur.

Zhang, Eylül 2020'de uzay pilotu olarak Çin'in üçüncü astronot grubuna seçildi. CMSA'ya göre bu grup 7 pilot, 7 uçuş mühendisi ve 4 yük uzmanından oluşuyordu. CMSA'ya göre Çin'in programında pilotlar ve uçuş mühendisleri uzay aracını doğrudan kullanmak, yönetmek ve teknik deneyleri yürütmekle sorumlu; dördüncü grubun pilotları da kara, deniz ve hava kuvvetlerinin aktif pilotları arasından seçildi.

Uzun bir bekleyiş

Zhang'ın seçilmesinden ilk uçuşuna kadar yaklaşık altı yıl geçti. 23 Mayıs 2026'daki basın buluşmasında bu süreci anlatırken Çin'in kuzeybatısında doğduğunu ve 2003'te Yang Liwei'yi uzaya taşıyan Shenzhou 5'in fırlatılışını milyonlarca kişiyle birlikte izlediğini söyledi. Eğitimde zorlandığı dönemler yaşadığını ve daha önce bir görev ekibine seçilmeyince hayal kırıklığına uğradığını da anlattı; gençlere hayallerin kısa yolu olmadığını, sabırla çalışmanın önemini anlattı.

Komutan Zhu Yangzhu, aynı buluşmada Zhang'ı kendisiyle aynı grupta astronot birliğine giren, ağırbaşlı ve içine dönük ama esprili, işini titizlikle ve özenle yapan bir ekip arkadaşı olarak tanımladı.

Shenzhou 23

CMSA, 22 Mayıs 2026'da Shenzhou 23 ekibini açıkladı: uçuş mühendisi ve komutan Zhu Yangzhu, pilot Zhang Zhiyuan ve Hong Kong'dan yük uzmanı Lai Ka-ying. Bu, Çin'in ilk kez üçüncü ve dördüncü grup astronotlarından kurduğu ekipti. Görev, istasyonun uygulama ve geliştirme aşamasındaki 7. insanlı uçuş ve programın 40. fırlatmasıydı. CMSA'ya göre bu fırlatmayla Çin'in uzaya gönderdiği astronot sayısı 30'a, toplam kişi-uçuş sayısı 47'ye ulaştı.

Shenzhou 23, 24 Mayıs 2026'da Pekin saatiyle 23.08'de Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nden Uzun Yürüyüş 2F roketiyle fırlatıldı. Kapsül, kendiliğinden ve hızlı buluşma yöntemiyle istasyonun Tianhe çekirdek modülünün yan (radyal) kapısına kenetlendi. 25 Mayıs sabahı Pekin saatiyle 05.13'te, istasyonda bulunan Shenzhou 21 ekibi kapıyı açarak yeni gelenleri karşıladı. CMSA bu buluşmayı Çin uzay tarihindeki 8. "uzayda buluşma" olarak kaydetti. 28 Mayıs'ta iki ekip arasında görev devir töreni yapıldı ve istasyonun "anahtarı" Shenzhou 23 ekibine geçti.

Görevin bir arka planı da var: Basın toplantısında CMSA sözcüsü, 2025 sonunda programın ilk acil durum fırlatmasını yaptığını hatırlattı. Bu süreçte 25 Kasım 2025'te yedek kapsül Shenzhou 22 mürettebatsız olarak fırlatılıp istasyona kenetlendi; Shenzhou 21 ekibinin Dünya'ya dönüşü de bu kapsülle planlandı. Sözcüye göre olay, uzay çöpüne karşı korumanın önemini gösterdi ve Shenzhou 23 kapsülünün pencerelerinin uzay çöpüne karşı koruması bu deneyime göre iyileştirildi.

İstasyondaki işler ve ilk uzay yürüyüşü

CMSA'ya göre ekip istasyona yerleştiğinden beri kenetlenme ve tıbbi kurtarma alıştırmaları, istasyon çapında basınç kaybı acil durum tatbikatları, istasyonun bakımı ve yaşam ile sağlık desteği gibi işleri yürütüyor. Yaşam bilimleri ve insan araştırmaları, mikro yerçekimi fiziği ve yeni uzay teknolojileri alanlarındaki deneyler de sürüyor. Görev için 100'ü aşkın yeni bilim ve uygulama projesi planlandı; bunlar arasında zebra balığı ve fare embriyolarıyla uzayda gelişim, yeni alaşım üretimi ve yeni bir uzay bataryasının denenmesi var.

28 Ağustos 2026'da Zhang, komutan Zhu ile birlikte ilk uzay yürüyüşünü yaptı. Yaklaşık 5,5 saat süren çıkışta ikili, istasyonun robot kolu ve yer ekibinin desteğiyle güneş kanatlarında dışarıdan onarım yaptı ve uzay çöpüne karşı koruma düzenekleri taktı; Lai Ka-ying içeriden destek verdi. CMSA'ya göre bu, Çinli astronotların güneş kanatlarında dışarıdan yaptığı ikinci onarımdı ve istasyonun güç kaynağının güvenliğini sağladı. Çıkış Pekin saatiyle 13.59'da, iki astronotun Tianhe çekirdek modülüne dönmesiyle tamamlandı.

Verileri göster

Fırlatma	24 Mayıs 2026
Programın fırlatma sırası	40.
Uygulama aşamasında insanlı uçuş	7.
Planlanan yeni proje	100'ü aşkın
İlk uzay yürüyüşü	28 Ağustos 2026
Yürüyüş süresi	Yaklaşık 5,5 saat

Kısaca

• Haziran 1986'da doğdu; aslen Gansu eyaletinden, eski hava kuvvetleri pilotu.
• Eylül 2020'de Çin'in üçüncü astronot grubuna uzay pilotu olarak seçildi.
• 24 Mayıs 2026'da Shenzhou 23 ile ilk kez uzaya çıktı.
• 28 Ağustos 2026'da ilk uzay yürüyüşünü yaparak güneş kanatlarının onarımına katıldı.