Bren Cameron kimdir? Foreigner'ın atevi sarayındaki paidhi'si
Bren Cameron, C. J. Cherryh'in Foreigner serisinde insanlarla atevi arasındaki tek resmî tercüman-diplomat olan paidhi'dir; 1994'ten beri süren dizinin merkezindeki bakış açısıdır.
- Tür
- İnsan
- Geçtiği eser
- Foreigner (1994)
- Yaratıcısı
- C. J. Cherryh
- İlk göründüğü yıl
- 1994
- Canlandıran
- Film ya da dizi uyarlaması yok
- Kitabı
- Sayfasını aç →
Bren Cameron kimdir? Bren Cameron, C. J. Cherryh'in 1994'te başlayan Foreigner serisinin kahramanıdır. İnsanlarla atevi denilen yerli uzaylı türü arasındaki tek resmî aracı olan "paidhi"dir: atevi hükümdarının çevresinde görev yapan bir tercüman-diplomat. Seri Foreigner romanıyla açılır ve bugüne dek 22 kitaplık bir diziye dönüşmüştür.
Hangi eserlerde geçer?
Bren Cameron'ın dünyası, Cherryh'in DAW Books'tan çıkan Foreigner serisidir. Seri 1994'te başlar; her biri üç kitaplık sekiz "ark"a bölünmüş 22 kitaptan oluşur, ayrıca iki kısa öykü öncesi (prequel) vardır. Kitaplar şöyledir:
- 1. ark: Foreigner (1994), Invader (1995), Inheritor (1996)
- 2. ark: Precursor (1999), Defender (2001), Explorer (2002)
- 3. ark: Destroyer (2005), Pretender (2006), Deliverer (2007)
- 4. ark: Conspirator (2009), Deceiver (2010), Betrayer (2011)
- 5. ark: Intruder (2012), Protector (2013), Peacemaker (2014)
- 6. ark: Tracker (2015), Visitor (2016), Convergence (2017)
- 7. ark: Emergence (2018), Resurgence (2020), Divergence (2020)
- 8. ark: Defiance (2023), Jane Fancher ile birlikte yazılmıştır
Dört roman, Foreigner, Invader, Defender ve Visitor, Locus ödülüne aday gösterilmiştir; adaylıklar sırasıyla 1995, 1996, 2002 ve 2017 ödül yıllarındadır. Yukarıdaki listede sekizinci arkın tek kitabı Defiance'tır; seri sürdüğü için sonraki yıllarda yeni ciltler eklenmesi beklenebilir. İlk romanın konusu ve okuma önerileri sitedeki kitap sayfasında bulunur; yazarı C. J. Cherryh hakkında ayrı bir sayfamız da var.
Hikâyedeki yeri
Seri, Dünya'dan yapılan bir yolculuk sırasında mahsur kalan bir yıldız gemisinin torunlarının hikâyesini anlatır. İnsanlar, atevilerin yaşadığı gezegenin yörüngesinde bir istasyon kurar; zamanla aralarında bir çatışma çıkar ve insanlar yenilir. Savaştan sonra yapılan düzenlemeyle insanlara Mospheira adlı bir ada verilir; anakara ateviye aittir.
Paidhi'nin rolü tam bu düzenlemenin kalbindedir. Antlaşmaya göre atevilerin arasında yaşamasına ve dillerinden birini öğrenmesine izin verilen tek insan paidhi'dir. Görevin ikinci yarısı teknolojiyle ilgilidir: ardışık paidhiler (çoğulu "paidhin") atevilere yönetilen bir teknoloji aktarımı yapar, bu sırada da sözlükler hazırlar. Bren, bu görevi serinin büyük bölümünde yürüten kişidir.
Çevresindeki isimlerden birkaçı seriyi tanımak için yeterlidir: atevilerin yüce lideri, aiji Tabini; onun büyükannesi olan aiji-dowager Ilisidi; ve Bren'in Suikastçılar Loncası'ndan gelen korumaları Banichi ile Jago. Atevi başkenti Shejidan'da, Tabini'nin yanında yer alan bir yabancı olmak, Bren'in konumunu hem ayrıcalıklı hem tehlikeli yapar. Olayların ayrıntısını burada vermiyoruz; seri hâlâ sürdüğü için "bir sonu" yoktur, okur her ciltte yeni bir noktadan başlar.
Seriyi çoğu bilimkurgudan ayıran, atevinin "insana benzeyen ama insan olmayan" bir tür olarak yazılmasıdır. Atevinin insan sevgisinin karşılığı olmayan bir duygu dünyası vardır; onların bağları man'chi denen, lidere, liderin de bağlı olduğu lidere ve daha ötesine uzanan bir bağlılık ağıdır. Atevi Birliği'nin siyasi sınırları da toprağa değil man'chi'ye göre çizilir. Bu bir kültürel tercih değil, türün içgüdüsü olarak sunulur ve iki tür arasındaki farkın "köprülenemeyecek" kadar derin olduğu vurgulanır. Bren'in işi, tam da bu boşlukta, anlamadığı şeyi yanlış tercüme etmemeye çalışmaktır.
Seriye nereden başlanır?
Kitaplar sekiz üçleme halinde düzenlendiği için doğal başlangıç ilk arktır: Foreigner, Invader ve Inheritor. Seri 1994'ten beri devam ettiği için uzun bir okuma yatırımı gerektirir; ilk arkı bitirdikten sonra devam edip etmemeye karar vermek makul bir yoldur. Sitedeki Foreigner kitap sayfası okuma önerilerini ve atevi dünyasını ayrıntılı anlatır.
Yazar hakkında kısaca
Seriyi yazan C. J. Cherryh, 1 Eylül 1942'de St. Louis'te doğmuş, 1964'te Oklahoma Üniversitesi'nden Latince lisans, 1965'te Johns Hopkins'ten klasik filoloji yüksek lisans derecesi almıştır. 1976'dan beri seksenden fazla kitap yayımlamıştır. 1979'da "Cassandra" öyküsüyle Hugo Kısa Öykü ödülünü kazanmış; 2016'da Damon Knight Anma Büyük Usta Ödülü'ne layık görülmüştür. Foreigner'daki dil ve kültür merakı, bu eğitim geçmişiyle doğrudan örtüşür.
Canlandıranlar
Bren Cameron için doğrulayabildiğimiz bir film ya da dizi uyarlaması yoktur; karakter romanlarda yaşar. Bu nedenle bu sayfada bir oyuncu adı verilmez.
Karakterin arkasındaki bilim
Bren'in mesleği, gerçek dünyadaki çeviri ve diplomasiyle tanıdık bir noktada kesişir: ortak dilin olmadığı yerde bir kişi iki tarafın güvenini taşır. Seride bu iş, bir dilin dünyayı nasıl biçimlendirdiği sorusuna dönüşür. Atevinin baskın dili Ragi, kaynaklara göre "sürekli bir matematik kurgusu" gibi çalışır: iki sayısı uyumsuz, üç sayısı ise uğurlu ("felicitous") sayılır; konuşanlar niyetlerini ve duygusal-sosyal mesajlarını sayıları seçerek aktarır. İnsanların konuştuğu dil ise Mosphei'dir.
Bu fikir, dilbilimdeki dilsel görecelik (linguistic relativity) tartışmasıyla birlikte okunabilir. Bu görüşe göre dil, konuşanın dünya görüşünü ve düşünmesini etkiler; "Sapir–Whorf hipotezi" adıyla da bilinir, ama adı Edward Sapir (1884–1939) ile Benjamin Lee Whorf'un (1897–1941) hiçbir zaman bir hipotez olarak formüle etmediği fikirlerden gelir. Güçlü sürüm, yani dilin düşünceyi belirlediği ve sınırladığı fikri, bugünkü dilbilimcilerce büyük ölçüde terk edilmiştir. Zayıf sürüm ise bir dilin yapısının algıyı etkilediğini, ama onu kesin biçimde sınırlamadığını söyler ve bu sürümü destekleyen deneysel bulgular vardır. Roger Brown ile Eric Lenneberg 1954'te her iki sürümü de sınanabilir biçimde ortaya koymuştur. Ragi'nin sayılarla işleyen yapısı bu tartışmanın kurgusal bir abartısı olarak okunabilir; gerçek bilim değil, bir düşünce deneyidir.
Cherryh'in bu alana yakınlığı rastlantı değildir. Yazar Latince ve klasik filoloji eğitimi almış; dilbilim, antropoloji ve tarih araştırmalarını uzaylı toplumlar yazarken kullandığı belirtilir. Kendisi kültürün biyolojiyle çevrenin etkileşiminden doğduğunu vurgular; atevinin man'chi'si, bu fikrin romandaki en uç örneklerinden biri olarak okunabilir. Dilbilimci bir kahramanın bir yabancı türle iletişim kurduğu başka bir anlatı için sitemizdeki Louise Banks sayfasına bakabilirsiniz.
Kültürdeki etkisi
Foreigner serisi "antropolojik bilimkurgu" sınıfında anılır; yani teknolojiden çok kültür farklarını işler. Yaklaşık otuz iki yıldır devam etmesi ve dört romanının Locus adaylığı, serinin okur ve eleştirmen nezdindeki dayanıklılığını gösterir. Cherryh'in iki Hugo Roman ödülü (Downbelow Station, 1982; Cyteen, 1989) ve 2016'daki Damon Knight Anma Büyük Usta Ödülü de yazarın kariyerini anlamak için bir çerçeve sunar; bu ödüller Foreigner serisine verilmemiştir.
Bren Cameron'ın çekiciliği, tek bir kahraman figürü olmasından çok, çevresindeki kültürün kurallarını sürekli yeniden öğrenmek zorunda kalan bir yabancının konumunda olmasından gelir. Cherryh'in başka bir serisinde, Chanur romanlarında, benzer bir yabancı bakışı Pyanfar Chanur ve Tully üzerinden işlenir.
Başka karakterlerTümü →
Obelix kimdir? Asterix'in menhir taşıyan Galyalı dostuAstérix le Gaulois (Pilote dergisi, 1959)
Asterix kimdir? Galyalı kahramanın uzaylılarla macerasıAstérix le Gaulois (Pilote dergisi, 1959)
Yoko Tsuno kimdir? Vinéalılarla dost olan elektronik mühendisiYoko Tsuno (Spirou dergisi, 1970; ilk albüm Le Trio de l'étrange, 1972)
Alcide Nikopol kimdir? Bilal'in buzdan çıkan Paris'li mahkûmuLa Foire aux immortels (1980; La Trilogie Nikopol'ün ilk cildi)
Barbarella kimdir? Çizgi romandan sinemaya uzay kadınıBarbarella, V Magazine (1962)
Dan Dare kimdir? Eagle'ın Venüs'e giden uzay pilotuDan Dare, Eagle dergisi (1950)
















