Alcide Nikopol kimdir? Bilal'in buzdan çıkan Paris'li mahkûmu
Alcide Nikopol, Enki Bilal'in Nikopol Üçlemesi'nde otuz yıl yörüngede dondurulduktan sonra 2023 Paris'ine düşen mahkûmdur. Mısır tanrısı Horus'un sığındığı bu isteksiz kahraman, Avrupa çizgi romanının en bilinen bilimkurgu figürlerinden biri oldu.
- Tür
- İnsan
- Geçtiği eser
- La Foire aux immortels (1980; La Trilogie Nikopol'ün ilk cildi)
- Yaratıcısı
- Enki Bilal
- İlk göründüğü yıl
- 1980
- Canlandıran
- Thomas Kretschmann (Immortel (ad vitam), 2004)
- Kitabı
- Sayfasını aç →
Alcide Nikopol kimdir? Alcide Nikopol, Fransız çizer ve yönetmen Enki Bilal'in La Trilogie Nikopol adlı üç ciltlik bilimkurgu çizgi romanının başkahramanıdır. Hikâyeye otuz yıl boyunca uzayda, kriyojenik (çok düşük sıcaklıkta) uyku hâlinde tutulmuş bir mahkûm olarak girer; kapsülü 2023'te Paris'e düşünce uyanır ve kendini faşist bir rejimin yönettiği, bölünmüş bir şehirde bulur. Kısa süre sonra bir Mısır tanrısının, Horus'un, planlarına alet olur. Üçlemenin ilk cildi 1980'de çıktı; karakter sonradan Bilal'in yönettiği 2004 tarihli filmin ve 2008'de piyasaya çıkan bir macera oyununun da merkezine yerleşti.
Nikopol hangi eserlerde geçer?
Karakterin asıl yurdu, Bilal'in 1980 ile 1992 arasında yayımladığı üç albümdür: La Foire aux immortels (1980), La Femme piège (1986) ve Froid Équateur (1992). Albümler 1995'te La Trilogie Nikopol adıyla tek ciltte toplandı. İngilizce baskılar Humanoids Publishing tarafından Gods in Chaos, The Woman Trap ve Cold Equator adlarıyla çıkarıldı; toplu İngilizce baskı 1999'da yayımlandı.
Çizgi romanın dışında Nikopol iki uyarlamada daha yer alır. İlki, Bilal'in kendi yönettiği Immortel (ad vitam) filmidir (2004). Film, ilk albüm La Foire aux immortels'e dayanır ama hikâyeyi 21. yüzyılın sonlarındaki New York'a taşır; yani çizgi romanın birebir perdeye aktarımı değildir. Filmde şehrin üzerinde gizemli bir piramit belirir, mülteciler kapatılmış bir bölgede yaşar ve idam edilmek üzere olan bir tanrı, yedi gün içinde kendisine çocuk doğurabilecek uygun bir kadın bulmaya çalışır; yani ağırlık merkezi büyük ölçüde Horus'a kayar. İkincisi, White Birds Productions'ın geliştirdiği ve Got Game Entertainment'ın yayımladığı Nikopol: Secrets of the Immortals oyunudur (2008). Bu nokta-tıkla macera oyununda oyuncu doğrudan Alcide Nikopol'ü yönetir ve 2023 Paris'inde diktatöre karşı kurulan gizli direnişe katılır.
Hikâyedeki yeri
İlk ciltte Nikopol bir tür kurbandır: mahkûm olarak uzaya gönderilmiş, otuz yıl sonra kapsülü Paris'e çakılmış ve eline geçen özgürlüğün ne işe yarayacağını bilmeyen biridir. 2023 Paris'i, ayrıcalıklı semtlerin yoksul banliyölerden ayrıldığı, diktatör Jean-Ferdinand Choublanc'ın yönettiği bir şehir olarak çizilir. Burada Nikopol'ün karşısına Mısır tanrısı Horus çıkar; Horus onu bir tür taşıyıcı olarak kullanarak diktatörü ve şehirdeki güç dengesini yönlendirmeye çalışır. Birlikte Choublanc'ı hedef alan bir plana girişirler. Bu planın içinde bir hokey maçına sızma gibi sahneler de vardır. Ancak "ortaklığın" ne kadar eşit olduğu en baştan tartışmalıdır: Nikopol kendi iradesiyle mi hareket etmektedir, yoksa bir tanrının aracı mı?
İkinci ciltte (La Femme piège) Nikopol, rejimin çöküşünden iki yıl sonra, aklını toparlamaya çalışan biri olarak Paris'te görünür. Hikâyenin ağırlık merkezi bu kez Londralı gazeteci Jill Bioskop'tur; Jill, Berlin'de uzaydan dönen bir görevi izlerken Horus'un dönüşüne tanık olur. Nikopol de Berlin'de hem Jill'le hem Horus'la karşılaşır ve tanrıya bir ittifak önerir. Üçüncü ciltte (Froid Équateur) hikâye Orta Afrika'daki Équateur-City'ye taşınır; şehir, olağan dışı bir buzul iklimi yaşar. Bu ciltte Nikopol'ün bilincinin içinde Horus'un varlığı, bellek ve ölümsüzlük temaları öne çıkar. Üçüncü cildin ayrıntılarını bilerek kısa tutuyorum; Bilal'in kapanışı kesin cevaplardan çok belirsizlikler bırakan bir yapıdadır.
Bilal'in anlatımında Nikopol klasik kahraman kalıbına pek uymaz. Fransızca kaynaklar onu Baudelaire tutkunu bir Parisli aktivist olarak tanıtır; şiirsel, mizahi ve gerçeküstü bir anlatının içinde bazen direnen, bazen sürüklenen bir figürdür. Çizimi için de, aktarıldığına göre, İsviçreli oyuncu Bruno Ganz'ın yüzünden esinlenilmiştir.
Nikopol'ü canlandıranlar
2004 tarihli Immortel (ad vitam) filminde Alcide Nikopol'ü Alman oyuncu Thomas Kretschmann canlandırdı. Filmde Linda Hardy Jill Bioskop'u (sesini Barbara Scaff seslendirdi), Charlotte Rampling ise Dr. Elma Turner'ı oynadı; Horus rolü Thomas M. Pollard'a verildi. Yapım, gerçek oyuncuları bilgisayarla üretilmiş ortamlarla birleştiren bir "dijital dekor" yaklaşımı kullandı; oyun stüdyosu Quantic Dream sinematiklerin üretimine katkı verdi. Filmin bütçesi 22,5 milyon avro, gişe hasılatı ise 7,2 milyon dolar olarak aktarılıyor.
2008 oyununda Nikopol, oyuncunun kontrol ettiği karakterdir; çizgi romandaki Paris atmosferi macera türünün bulmaca ve diyalog yapısına uyarlanmıştır.
Karakterin arkasındaki bilim: uzayda dondurulan insan
Nikopol'ün hikâyesi, "dondurulup yıllar sonra uyandırılan insan" fikrine dayanır. Gerçek dünyada buna en yakın uygulama kriyonik: ölen bir insanın bedenini, genellikle −196 °C civarında, gelecekte bir gün canlandırılma umuduyla saklamak. İlk kriyonik vaka, James Bedford'un 1967'de saklanmasıdır; 1974'ten önce dondurulan bedenler arasında bugün korunan tek örnek odur. 2024 itibarıyla dünyada yaklaşık 600 bedenin kriyonik yöntemle saklandığı aktarılıyor.
Bilim camiasının ana akımı bu uygulamaya kuşkuyla bakar. Sorun yalnızca dondurmak değil, geri getirmektir. Koruyucu madde kullanılmadığında donma hücreleri büzer ve buz kristalleri hücreler arası bağlantıları bozar; "vitrifikasyon" denen ultra hızlı soğutma ise beyin ve sinir ağlarında kendi hasarını bırakır. Bugün vitrifiye edilmiş bir bedeni yeniden canlandırmak mümkün değildir; bunun için oksijensizlik, kimyasal toksisite, ısıl stres ve donma hasarının hepsinin onarılması gerekir, ki bu teknoloji spekülatif düzeyde durur.
Nikopol'ün durumu ise farklıdır: o, ölü bir hasta değil, uzayda kriyojenik uykuya yatırılmış bir mahkûmdur ve uyanışı kurgunun işidir. Bilal'in hikâyesi bilimsel bir öngörüden çok, bu fikri siyasi bir alegori için kullanır. Yine de Bilal'in hayal ürünlerinden biri gerçek hayata geçti: Froid Équateur'da Bilal, boks ile satrancı birleştiren "satranç-boksu" diye hayali bir spor yarattı. Bu spor 2003'te gerçekten yarışma disiplini olarak ortaya çıktı.
Kültürdeki etkisi
Fransızca kaynaklar, Nikopol Üçlemesi'nin 1980'lerin çizgi romanını yenilemeye katkı yaptığını, türün alışkanlıklarını değiştiren özgün bir bilimkurgu olduğunu vurgular. Enki Bilal 1951'de Belgrad'da doğdu, dokuz yaşında Paris'e taşındı ve Pilote dergisinde yayımlanan ilk öyküsünün ardından kuşağının tanınmış isimlerinden biri oldu; 1987'de Angoulême Festivali'nin Grand Prix'sini aldı. Üçlemenin son cildi Froid Équateur, Lire dergisinin "yılın kitabı" seçimini kazandı.
Etkisi çizgi romanla sınırlı kalmadı: Bilal aynı evreni kendi yönettiği filme taşıdı, hikâye bir bilgisayar oyununa dönüştü ve Portekizli elektronik grup Sensible Soccers'ın bir parçasına da ilham verdi. Nikopol bugün Avrupa bilimkurgu çizgi romanı konuşulurken en çok anılan karakterlerden biridir.
Üçlemeyi iki katmanlı okumak mümkün: bir yanda kendi kaderini arayan sıradan bir insan, öte yanda o insanın bedenine ve bilincine yerleşen, dünyaya müdahale etmek isteyen bir tanrı. Tanrı Horus'un Eski Mısır'daki kökenini ve Bilal'in onu nasıl kullandığını Horus yazımızda ele alıyoruz. Çizgi romanın bütününe ilişkin okuma rehberi için La Trilogie Nikopol sayfasına bakabilirsiniz.
Başka karakterlerTümü →
Obelix kimdir? Asterix'in menhir taşıyan Galyalı dostuAstérix le Gaulois (Pilote dergisi, 1959)
Asterix kimdir? Galyalı kahramanın uzaylılarla macerasıAstérix le Gaulois (Pilote dergisi, 1959)
Yoko Tsuno kimdir? Vinéalılarla dost olan elektronik mühendisiYoko Tsuno (Spirou dergisi, 1970; ilk albüm Le Trio de l'étrange, 1972)
Barbarella kimdir? Çizgi romandan sinemaya uzay kadınıBarbarella, V Magazine (1962)
Dan Dare kimdir? Eagle'ın Venüs'e giden uzay pilotuDan Dare, Eagle dergisi (1950)
Killer Kane kimdir? Buck Rogers'ın baş düşmanı ve değişen yüzleriBuck Rogers çizgi romanı (1929)
















