Yoko Tsuno kimdir? Vinéalılarla dost olan elektronik mühendisi
Yoko Tsuno, Belçikalı çizer Roger Leloup'un 1970'te Spirou dergisinde doğan, uzaylılarla dostluk kuran Japon asıllı elektronik mühendisi kahramanıdır. Seri, Avrupa çizgi romanının erken dönemli kadın başrollerinden biri sayılır.
- Tür
- İnsan
- Geçtiği eser
- Yoko Tsuno (Spirou dergisi, 1970; ilk albüm Le Trio de l'étrange, 1972)
- Yaratıcısı
- Roger Leloup
- İlk göründüğü yıl
- 1970
- Canlandıran
- Çizgi roman karakteri; doğrulanmış canlı oyuncu uyarlaması yok
- Kitabı
- Sayfasını aç →
Yoko Tsuno kimdir? Yoko Tsuno, Belçikalı çizer ve yazar Roger Leloup'un yarattığı Franko-Belçikalı çizgi roman serisinin başkahramanıdır: Japonya'da yetişmiş, Belçika'da yaşayan bir elektronik mühendisi. Dalgıçlık yapar, aikidoda siyah kuşaklıdır ve pilot lisansı vardır. Yoko, arkadaşları Vic Vidéo ve Pol Pitron'la birlikte hem Dünya'nın gizemli köşelerinde hem de uzayda maceralara atılır; serinin en bilinen yanı, Vinéa gezegeninden gelen uzaylı Vinéalılarla kurduğu dostluktur. Serinin kitap olarak tanıtımı Yoko Tsuno sayfamızda yer alıyor.
Yoko Tsuno hangi eserlerde geçer?
Yoko Tsuno, ilk kez 24 Eylül 1970'te Spirou dergisinde göründü. İlk albüm Le Trio de l'étrange 1972'de yayımlandı. Seri bugün Dupuis tarafından basılan 30'dan fazla albüme ulaşmıştır; albüm sayısı 2026'ya kadar 32'yi buldu. Seri 16 dile çevrildi; İngilizce baskıları Cinebook Ltd yayımlıyor ve 18'den fazla başlığı kapsıyor. Bunların en yenisi 2023'te çıkan The Rhine Gold'dur.
Karakterin doğuşu da ilginçtir. Leloup, Noel 1968 civarında, Jacky et Célestin serisi için genç bir Japon karakter eskizlemişti. Dupuis hem Spirou hem de bir Alman dergisi için yeni karakterler aradığında bu eskiz, ikincil bir rolden çıkıp başrole terfi etti. Soyadı ilk başta "Shirisho"ydu; Maurice Tillieux bunun kısaltılmasını önerdi ve ad, Japonya'daki Tsuno kentinden esinlenilerek "Tsuno" oldu. İlk tam hikâye Hold-up en hi-fi Eylül 1970'te Spirou'da çıktı ve Tillieux senaryoya katkı verdi. Yoko'nun ilk adının ise Fransa doğumlu Japon asıllı sinema oyuncusu Yoko Tani'den (1928-1999) esinlendiği belirtilir.
Hikâyedeki yeri
Yoko, serinin çekirdeğini oluşturan üçlünün en belirgin üyesidir. Başlangıçta grubun lideri Vic Vidéo'ydu; zamanla Yoko'nun rolü öne çıktı ve diğer iki karakter ikinci plana kaydı. Pol Pitron ise mizah öğesi ve Yoko'nun sadık koruyucusudur. Leloup, serinin dünyasını teknoloji, modelcilik ve Doğu kültürlerine olan tutkusuyla örer. Yoko'nun maceraları Dünya'daki gerçek mekânlarda da geçer: Rothenburg ob der Tauber ve Burg Katz gibi yerler fotoğrafa yakın bir gerçekçilikle çizilir.
Seri sık sık zaman yolculuğu, askıya alınmış yaşam ve dünya dışı uygarlıklar gibi bilimkurgu fikirlerine uzanır. Vinéalılar bu albümden önceki iki hikâyede de görünür; gezegenlerine en çok yer veren albüm Les Trois Soleils de Vinéa'dır. Bu altıncı albüm 1975'in nisan-eylül aylarında Spirou'da tefrika edildi, 1976'da albüm olarak çıktı. Hikâyede Vinéalı Khâny, Yoko, Vic ve Pol'ü uzak ikiz dünyaları Vinéa'ya yapılacak bir keşif seferine davet eder. Yolculuk Satürn civarından başlar; Vinéalıların uzay gemisi, ışık hızını aşabilen bir araç olarak tasvir edilir ve Vinéa'ya yaklaşık iki ayda varılır. Orada gezegenin hâlâ yaşanabilir olduğu görülür ve Khâny annesi Syndā'yla buluşur. Albüm, Vinéa'yı geniş biçimde gösteren ilk albümdür; yıldızlararası yolculuk kuramına da bu albümde yer verilir.
Serideki yardımcı karakterler arasında Vinéalı Khâny ve küçük kız kardeşi Poky, Yoko'nun evlatlığı Rosée du Matin, zaman yolcusu Monya ve orgcu Ingrid Hallberg bulunur. Anlatının tonu macera ağırlıklıdır, ancak bilimsel açıklama arayışı hiç eksik olmaz: Leloup, hayal ürünü olguların bile "makul açıklamalara" ihtiyaç duyduğunu söylemiştir.
Yoko'nun kimliği, serinin ilk yıllarından beri bu çok katmanlılıkla kurulur. Japonya'da yetişmiş ama Belçika'da yaşayan bir mühendis, Avrupa'nın ortaçağ kalelerinden uzay gemilerine uzanan bir dünyada hem teknik bilgisini hem soğukkanlılığını kullanır. Leloup'un Doğu kültürlerine olan ilgisi, serinin sayfalarında kendini ayrı bir ton olarak hissettirir.
Yoko Tsuno'yu canlandıranlar
Bu yazıyı hazırlarken karakterin canlı oyuncuyla canlandırıldığı doğrulanmış bir sinema ya da dizi uyarlamasına rastlamadık; sitemizde de Yoko Tsuno'ya ait bir film ya da dizi sayfası yok. Yoko esas olarak çizgi roman sayfalarında yaşar. Leloup'un çizim tarzı, berrak çizgili ligne claire geleneğine yakındır: temiz hatlar ve gerçek mekânları fotoğrafa yakın biçimde aktaran ayrıntılı arka planlar. Karakterin görsel kimliği bu yüzden filmden çok sayfa düzenine ve çizime bağlıdır.
Karakterin arkasındaki bilim: Vinéa, üç güneş ve ışıktan hızlı yolculuk
Yoko Tsuno'nun mesleği, bilimle kurduğu ilişkinin kapısıdır. Bir elektronik mühendisi olarak o, hikâyedeki teknolojik gizemleri tamir eden, çözen ve anlayan kişidir. Seri, bilimkurguyu salt hayal gücüyle değil, "makul açıklama" arayışıyla kurmaya çalışır.
Önce bir ölçü birimi: bir ışık yılı, ışığın bir yılda aldığı yoldur. Yıldızlar arası mesafeler ışık yıllarıyla ölçülür; başka bir yıldızın gezegenine iki ayda varmak, ışık hızını aşan bir gemi gerektirirdi. Seri bu noktada fiziğin sınırına çarpar.
Vinéa'nın "üç güneşi" adı, gerçek astronomide de karşılığı olan bir fikri çağrıştırır: çoklu yıldız sistemleri. NASA'nın açıklamasına göre Samanyolu'ndaki yıldızların çoğu çift ya da çoklu sistemler içinde bulunur, çünkü çöken gaz ve toz bulutları çoğu zaman iki ya da üç yıldız oluşturacak biçimde bölünür. Bize en yakın yıldız sistemi olan Alfa Centauri de üç yıldızlıdır: Alfa Centauri A (Rigil Kentaurus), B (Toliman) ve C, yani Proxima Centauri. Proxima Centauri yaklaşık 4,25, A ve B ise yaklaşık 4,34 ışık yılı uzaktadır. 2016'da keşfedilen Proxima b, yıldızının yaşanabilir bölgesinde dolanır; ancak yaşanabilir olması beklenmeyen bir gezegen olarak değerlendirilir. Bunun Leloup'un Vinéa'sının ilham kaynağı olduğunu söyleyen bir kaynağa rastlamadık; benzerlik yalnızca okurun kurabileceği bir çağrışımdır.
Seride Vinéalıların uzay gemisi ışık hızını aşar. Özel görelilik kuramına göre ise yalnızca kütlesi olmayan parçacıklar (fotonlar) ışık hızında yol alabilir ve hiçbir şey ışıktan hızlı gidemez; kütleli bir cismi ışık hızına çıkarmak sonsuz enerji gerektirir. Işıktan hızlı hareketin gözlenmiş doğrulanmış bir örneği de yoktur; OPERA deneyindeki nötrino sonucu, hatalı takılmış bir fiber-optik kablo ve fazla hızlı çalışan bir saat osilatörü yüzünden geri çekilmiştir. Genel görelilik uzay-zamanın bükülmesiyle görünürde ışıktan hızlı yolculuğa izin verir; ancak Alcubierre sürücüsü gibi önerilerin pratik biçimde kullanılabilir olmadığı düşünülür ve egzotik madde gerektirir. Albümün, geminin ışıksız bir ortamda ilerleyerek bu hıza ulaştığı yönündeki açıklaması bu nedenle bilimsel değil, kurgusal bir çerçevedir.
Kültürdeki etkisi
Yoko Tsuno, Avrupa çizgi romanında kadın başrollü erken örneklerden biridir ve geleneksel olarak erkeklere ayrılmış rollerde karmaşık kadın karakterler barındırır. Seri çok uzun ömürlü olmuştur: ilk görünümünden yarım yüzyıldan fazla sonra hâlâ yeni albümler yayımlanıyor. Çok sayıda dile çevrilmesi, yurtdışında İngilizce baskıların sürmesi, serinin kalıcılığının işaretidir.
Leloup'un kendi yaşam öyküsü ve diğer çalışmaları için Roger Leloup sayfamıza bakabilirsiniz. Serinin tüm albümlerini ve okuma sırasını ise Yoko Tsuno kitap sayfasında topluyoruz.
Başka karakterlerTümü →
Obelix kimdir? Asterix'in menhir taşıyan Galyalı dostuAstérix le Gaulois (Pilote dergisi, 1959)
Asterix kimdir? Galyalı kahramanın uzaylılarla macerasıAstérix le Gaulois (Pilote dergisi, 1959)
Alcide Nikopol kimdir? Bilal'in buzdan çıkan Paris'li mahkûmuLa Foire aux immortels (1980; La Trilogie Nikopol'ün ilk cildi)
Barbarella kimdir? Çizgi romandan sinemaya uzay kadınıBarbarella, V Magazine (1962)
Dan Dare kimdir? Eagle'ın Venüs'e giden uzay pilotuDan Dare, Eagle dergisi (1950)
Killer Kane kimdir? Buck Rogers'ın baş düşmanı ve değişen yüzleriBuck Rogers çizgi romanı (1929)
















