The Challenge (Vyzov)
Yaralı bir kozmonotu kurtarmak için uzaya gönderilen bir cerrahın hikâyesi. Sahnelerinin bir bölümü Uluslararası Uzay İstasyonu'nda çekilen 2023 yapımı Rus filmi, uzayda kurmaca sinemanın ilk büyük denemesi.
- Tür
- Film
- Yıl
- 2023
- Yönetmen / yaratıcı
- Klim Şipenko
- Oyuncular
- Yuliya Peresild, Miloš Biković, Vladimir Maşkov, Oleg Novitski, Pyotr Dubrov, Anton Şkaplerov
- Süre / sezon
- 165 dk
Ekim 2021'de bir Soyuz kapsülü, Uluslararası Uzay İstasyonu'na alışılmadık bir mürettebat taşıdı: deneyimli kozmonot Anton Şkaplerov'un yanında bir oyuncu ve bir yönetmen. Rus yapımı The Challenge (özgün adıyla Vyzov), bu yolculukta istasyonda çekilen görüntülerle tamamlanan ve profesyonel oyuncularla uzayda çekilen ilk uzun metrajlı kurmaca film olarak tanımlanıyor. Klim Şipenko'nun yönettiği film, yörüngedeki yaralı bir kozmonotu kurtarmak için alelacele uzaya gönderilen bir cerrahın hikâyesini anlatıyor.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=PKBKmaOFlsg
Konusu
Bir uzay yürüyüşü sırasında bir kozmonot ağır yaralanır. Durumu, Dünya'ya dönüşü beklemeye izin vermeyecek kadar ciddidir ve ameliyatın istasyonda yapılması gerekir. Göğüs cerrahı Yevgenya Belyayeva, birkaç aday arasından seçilir ve uzay uçuşu için çok kısa sürede eğitilir. Hiç uçmamış, ağırlıksızlığa alışmamış bir hekim, birkaç hafta önce adını bile bilmediği bir istasyonda hayat kurtarmak zorundadır.
Ameliyat sırasında beklenmedik sorunlar çıkınca uçuş kontrol merkezi acil iniş seçeneğini tartışmaya başlar. Belyayeva ise ameliyatı sürdürmekte ısrar eder. Film, bu teknik gerilimin yanında kahramanının kızıyla ilişkisini ve onu göreve aday gösteren kişiyle bağını da işleyen duygusal bir dram olarak ilerliyor.
Yapım ve oyuncular
Proje, Rusya'nın uzay ajansı Roscosmos, Birinci Kanal ve Yellow, Black and White stüdyosunun ortak çalışması olarak 2021'de hayata geçti. Asıl çekimler 5 Ekim 2021'de, Şkaplerov, Peresild ve Şipenko'nun Soyuz MS-19 ile Uluslararası Uzay İstasyonu'na fırlatılmasıyla başladı. Ekip 17 Ekim'de, Oleg Novitski komutasındaki Soyuz MS-18 ile Dünya'ya döndü; oyuncu ve yönetmenin uzayda geçirdiği toplam süre 11 gün 22 saat 13 dakika oldu. Şipenko bu sürede görüntü yönetmenliğini de üstlendi.
Uzayda yaklaşık 30 saatlik görüntü çekildi ve bunun yaklaşık 35 dakikası filmin son kurgusuna girdi. Yer çekimleri ise 2022'de Moskova, Moskova bölgesi ve Baykonur'da yapıldı. Kadroda Peresild'in yanında Miloš Biković ve uçuş direktörü rolünde Vladimir Maşkov var. Kozmonotlar Oleg Novitski, Pyotr Dubrov ve Anton Şkaplerov da filmde kısa rollerde görünüyor; yaralı kozmonotu Novitski canlandırıyor.
Film 12 Nisan 2023'te Kremlin Sarayı'nda özel bir gösterimle tanıtıldı ve 20 Nisan'da Rusya'da vizyona girdi. İlk hafta sonunda Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu gişesinde birinci oldu; toplam hasılatının yaklaşık 23,4 milyon dolar olduğu belirtiliyor. Peresild bu rolle Nika Ödülü'nde en iyi kadın oyuncu seçildi.
Film gişede uzun soluklu oldu: Rusya'da 3 Mayıs 2023'e kadar 1 milyar rubleyi, 7 Ağustos'a kadar 2 milyar rubleyi aştı. IMAX benzeri CosMAX adlı bir gösterim biçimiyle de sunuldu. Yapım ayrıca beş dalda Altın Kartal ödülüne aday gösterildi; Şipenko ve Peresild Haziran 2023'te devlet ödülü aldı. Uzayda kurmaca çekme fikri aslında tamamen yeni değil: 1984 yapımı Sovyet filmi Return from Orbit da yörüngede çekilmiş bazı görüntüler içeriyordu, ama o görüntülerde profesyonel oyuncular değil, kozmonotlar yer alıyordu. The Challenge'ı farklı kılan, bir oyuncunun ve yönetmenin bizzat yörüngeye çıkarak sahne çekmesi.

Bilim ne diyor?
Filmin en güçlü yanı, sahnelerin bir kısmının gerçekten yörüngede çekilmiş olması. Ağırlıksızlıkta yüzen saçlar, istasyonun dar ve kalabalık modülleri ya da pencereden görünen Dünya, stüdyoda taklit edilen görüntülerden çok daha inandırıcı. Bu, Yerçekimi gibi tamamen efektle üretilmiş filmlerle karşılaştırıldığında ilginç bir fark yaratıyor.
Senaryonun temel sorusu, yani yörüngede ciddi bir sağlık sorunu yaşandığında ne yapılacağı da gerçek bir soru. Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki mürettebat, her zaman acil durumda Dünya'ya dönebilecek bir araca sahip olacak biçimde planlanıyor. Bu seçenek 2026'nın başında gerçekten kullanıldı: NASA, bir mürettebat üyesinin sağlık durumu nedeniyle SpaceX Crew-11 görevini kısalttı ve dört kişilik ekip 15 Ocak 2026'da Pasifik Okyanusu'na indi. Erken dönüşün gerekçelerinden biri, istasyonda bulunmayan tıbbi görüntüleme olanaklarına ulaşmaktı.
Gerçek hayatta tercih edilen yol, yani hastayı Dünya'ya getirmek, filmdekinden farklı. Filmde ise bir cerrah istasyona gönderilip ameliyat orada yapılıyor. Bu senaryo dramatik açıdan güçlü, ancak bir kişiyi kısa sürede fırlatıp istasyona ulaştırmanın yanında, ağırlıksızlıkta kanın ve sıvıların davranışı, steril bir ortamın sağlanması gibi tıbbi sorunları da beraberinde getiriyor. İstasyona acil olarak araç gönderilebileceği ise gerçek: Soyuz MS-22'nin radyatörü bir mikrometeoroit çarpmasıyla delindikten sonra, Şubat 2023'te yerine insansız Soyuz MS-23 fırlatıldı.
Uzayda film çekme fikri herkesi heyecanlandırmadı. Pek çok kozmonot ve uzay bilimcisi, istasyondaki çekimleri kamu kaynaklarının yanlış kullanımı olarak eleştirdi. Deneyimli kozmonot Sergey Krikalev'in eleştirileri sonrasında Roscosmos'taki görevinden alındığı, on gün sonra ise görevine iade edildiği bildirildi.

Etkisi
Rus eleştirmenlerin filme bakışı karışık ama olumluya yakındı: Görsel yanı ve Peresild'in oyunu övüldü; melodram ağırlığı ve uzaydaki kadın tasvirleri ise tartışıldı. Film, uzay istasyonunu bir film platosuna dönüştüren ilk büyük deneme olarak sinema ve uzay tarihine geçti. Şipenko'nun 1985'teki gerçek bir kurtarma görevini anlattığı önceki filmi Salyut-7, aynı yönetmenin uzaya bakışını tamamlayan iyi bir eş. Rus uzay sinemasının başlangıcına doğru gitmek isteyenler için Gagarin: Uzaydaki İlk İnsan da önerilir.
Kısaca
- Yıl: 2023
- Yönetmen: Klim Şipenko
- Süre: 165 dakika
- Oyuncular: Yuliya Peresild, Miloš Biković, Vladimir Maşkov, Oleg Novitski, Anton Şkaplerov
- Çekim: Uluslararası Uzay İstasyonu (Ekim 2021, Soyuz MS-19 ile) ve Rusya
- Ödül: Peresild'e Nika en iyi kadın oyuncu ödülü
Bunları da izleyinTümü →
VaranasiS. S. Rajamouli2027 · Vizyon: 7 Nisan 2027
Spaceballs: The New OneJosh Greenbaum2027 · Vizyon: 23 Nisan 2027
The ChallengerJames Hawes2013 · 89 dk
Hayabusa: Harukanaru KikanTokiyuki Takimoto2012 · 136 dk
Genç Astronotlar (Explorers)Joe Dante1985 · 109 dk
Venom: Zehirli Öfke (Venom)Ruben Fleischer2018 · 112 dk












