NASA Space Apps 2026 kayıtları açıldı: 14-15 Kasım'da dünya çapında hackathon

NASA'nın her yıl düzenlediği Space Apps Challenge için 2026 kayıtları açıldı. Ajansın 15 Ekim'deki duyurusuna göre yarışma 14 Kasım Cumartesi ve 15 Kasım Pazar günleri, dünya genelinde 500'den fazla yerel etkinlikte yapılacak.

Space Apps çoğu zaman bir hackathon olarak anılıyor. Hackathon, katılımcıların kısa sürede yoğun ekip çalışmasıyla bir prototip ya da çözüm ortaya koyduğu etkinliklere verilen ad. Space Apps'te takımlar iki gün boyunca NASA uzmanlarının hazırladığı gerçek problemlerden birini seçiyor ve ajansın ücretsiz, herkese açık verilerini kullanarak çözüm geliştiriyor.

Kod yazmak şart değil

NASA, katılımın yalnızca yazılımcılara açık olmadığının altını çiziyor. Öğrenciler, bilim insanları, mühendisler, tasarımcılar, hikâye anlatıcıları ve her yaştan, her deneyim düzeyinden uzay meraklısı takımlara katkı verebiliyor. Bu yaklaşım yarışmayı bir yazılım yarışmasından çok, uzay verisiyle tanışma ve birlikte üretme etkinliğine dönüştürüyor.

NASA Bilim Görev Müdürlüğü'nün başındaki Nicky Fox, duyuruda bilimin herkes için olduğunu vurguladı. Fox'a göre bu yıl dünyanın dört bir yanından öğrenciler, NASA'nın veri setleriyle bir tür gezegenler arası hayatta kalma rehberi oluşturmaya yardım edebilir: Astronotların önce Ay'da, ileride Mars'ta yaşamasını destekleyecek bilime katkı veren ve Dünya'daki gündelik hayatı da iyileştirebilecek fikirler.

Bu yılın üç başlığı

2026 problemleri üç ana odak etrafında toplanıyor: insanların Ay'a dönüşü, Güneş Sistemi'nin derinliklerine yapılacak görevlere hazırlık ve evrenin daha iyi anlaşılması.

• Ay: Artemis programı ve Ay üssü planlarıyla bağlantılı olarak Ay'ın güney kutbundaki yüzey operasyonları, güneş ışığı ve haberleşme pencereleri gibi çevresel kısıtların yönetimi, uzun süreli kalışların lojistik ve bilimsel yükü, karakol işleyişinin benzetimi ve astronot sağlığı.
• Mars ve derin uzay: Mars yüzeyindeki faaliyetler için operasyon kavramları, birden fazla Mars görevinin verisinin birleştirilmesi, uzun yolculuklarda fizyolojik ve davranışsal sağlığın izlenmesi; Jüpiter'in uydusu Europa ve Satürn'ün uydusu Titan gibi hedefler için görev tasarımı tercihleri.
• Astrofizik: Tüm gökyüzünün tayfını çıkaran SPHEREx gibi görevlerin verisine kamunun erişimini kolaylaştırmak ve gökyüzündeki zamana bağlı değişimleri görselleştiren araçlar geliştirmek.

SPHEREx'in bu yılki sonuçlarından biri olan kahverengi cüce gözlemlerini daha önce aktarmıştık.

Türkiye'de benzer bir format

Uzay verisiyle kısa sürede çözüm üretme fikri Türkiye'de de karşılık buluyor. Türkiye Uzay Ajansı'nın düzenlediği TUA Astro Hackathon'un Türkiye finali, ajansın duyurusuna göre eylülde Ankara'da yapıldı. Space Apps ise tüm dünyada aynı hafta sonu düzenlenmesi ve NASA'nın açık verisini merkeze alması yönüyle ayrılıyor.

Nasıl katılınır?

Kayıt, yarışmanın resmî sitesi üzerinden yapılıyor. Katılımcılar bir yerel etkinliğe katılıyor, bir takıma giriyor ve kasımdaki iki günde üzerinde çalışmak istedikleri problemi seçiyor. Problemlerin NASA uzmanlarınca gerçek ihtiyaçlardan yola çıkılarak yazılması, katılımcıların ajansın kendi planlama sorularıyla doğrudan uğraşması anlamına geliyor.

Arka plan: 25 etkinlikten 551'e

Yarışmanın resmî sitesindeki verilere göre ilk Space Apps 2012'de yapıldı; 17 ülkedeki 25 etkinliğe yaklaşık 2.000 kişi katıldı. Etkinlik ilk yıllarda ağırlıkla uzay bilimi ve teknolojisine odaklanıyordu. 2017'de NASA'nın Yer Bilimleri Bölümü bünyesine geçince Dünya bilimleriyle ilgili problemler de kapsama girdi; bugün teknolojiyi sanat ve beşerî bilimlerle buluşturan problemler de var. Pandemi yılı 2020'de ana yarışmaya eklenen COVID-19 bölümüyle katılım o güne dek görülmemiş bir düzeye çıktı.

Geçen yılki yarışma 4-5 Ekim 2025'te yapıldı ve ölçeği rakamlarla ortada: 167 ülke ve bölgeden 114.094 kayıtlı katılımcı, 551 yerel etkinlikte 18.860 takım kurdu, 11.511 proje teslim edildi. Yarışmaya 14 uzay ajansı ortak oldu, problemleri 124 NASA uzmanı hazırladı. Space Apps tarihi boyunca toplam kayıt 487 bini, yerel etkinlik sayısı 3.400'ü aştı. Etkinlik, NASA Bilim Görev Müdürlüğü'nün Booz Allen Hamilton, Mindgrub ve SecondMuse ile yaptığı bir sözleşmeyle finanse ediliyor.

Projeler nasıl değerlendiriliyor?

Takımlar bir ile altı kişiden oluşuyor; yakınında yerel etkinlik bulunmayanlar çevrim içi bir "evrensel etkinlik" üzerinden katılabiliyor. Teslim edilen projeler birkaç tur değerlendirmeden geçiyor ve sonunda 10 küresel kazanan seçiliyor. Ödül başlıkları arasında bilimin en iyi kullanımı, verinin en iyi kullanımı, en iyi görev kavramı ve en iyi hikâye anlatımı bulunuyor. 2025'in kazananları Berlin, Kahire, Monterrey, Aracaju, Chennai ve Seattle gibi birbirinden uzak yerel etkinliklerden çıktı; ödül alan işlerden biri yapay zekâyla ötegezegen avına, bir diğeri uzayda yaşam alanı yerleşimi tasarımına yönelikti.

Neden önemli?

NASA, Space Apps'i Açık Hükümet Girişimi kapsamında şeffaflığı, katılımı ve küresel işbirliğini desteklemenin bir aracı olarak tanımlıyor. Ajansın ve ortak uzay ajanslarının açık verisi, yarışma sayesinde her yıl on binlerce kişinin elinde somut araçlara dönüşüyor; bu da uzay verisinin yalnız araştırmacılara değil, herkese açık olduğunu pratikte gösteriyor.