R. Cargill Hall

R. Cargill Hall kimdir?

R. Cargill Hall, Amerikalı bir uzay ve havacılık tarihçisidir. Adını en çok, NASA'nın tarih serisinde 1977'de yayımlanan Lunar Impact: A History of Project Ranger (NASA SP-4210) kitabıyla duyurmuştur. Ranger, ABD'nin Ay'a çarparken yakın plan televizyon fotoğrafları çeken ilk başarılı Ay sondası projesidir; Hall bu projenin resmî tarihini, kitabın yazıldığı sırada çalıştığı Jet İtki Laboratuvarı'nın (JPL) tarihçisi olarak kaleme almıştır. Kitabın ayrıntılı özeti sitedeki Lunar Impact sayfasındadır.

Hall'ın önemi, bir uzay programını yalnızca makineler ve başarılar üzerinden değil, kurumlar, bilim insanları, mühendisler ve yöneticiler arasındaki gerilimler üzerinden anlatmasından gelir. Aynı zamanda uluslararası uzay tarihi toplantılarının yayınlarını derlemiş, Uluslararası Astronotik Akademisi'nin yıllık astronotik olaylar kronolojisinin koordinatör-editörlüğünü yapmıştır.

Hayatı ve kariyeri

Hall'ın yaşamı hakkında burada yazılanlar, Lunar Impact'in sonundaki yazar tanıtımına ve kitabın önsözüne dayanır; doğum ve ölüm tarihi gibi ayrıntılar güvenilir bir kaynakta doğrulanamadığı için verilmemiştir. Tanıtıma göre Hall, Whitman College'dan 1959'da siyaset bilimi alanında lisans (B.A.) derecesi aldı, 1966'da San Jose College'da siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler alanında yüksek lisans (M.A.) yaptı. Uzay mühendisi ya da fizikçi değil, siyaset bilimi eğitimi almış bir tarihçidir; bu da kitaplarının neden kurumsal ve siyasi çözümlemeye ağırlık verdiğini açıklar.

1967'de, Lockheed Missiles & Space Company'de yöneylem araştırması analisti ve tarihçi olarak çalıştıktan sonra JPL'ye geçti ve laboratuvarın tarihçisi oldu. Kendisi de bunu önsözde açıkça yazar: Caltech/JPL'de çalışıyor olsa da, işlevsel olarak NASA tarih programının bir üyesi gibi çalışmıştır. Yazma süreci NASA tarih ofisinin yöntemini izledi; taslak, olayların tanıklarına okutuldu. Hall bu "yorum turunu" kısıtlayıcı değil yararlı bulduğunu, yorumlama özgürlüğüne hiçbir zaman müdahale edilmediğini belirtir. Önsöz Pasadena'dan, Ekim 1976 tarihiyle imzalıdır.

JPL Direktörü William Pickering, Hall'a laboratuvarın bütün dosya ve kayıtlarına tam erişim ve yorumda tam serbestlik tanımıştır. Hall ayrıca NASA genel merkezinin kayıtlarını kullandı ve Ranger'ın neredeyse bütün kilit isimleriyle banda alınmış söyleşiler yaptı. Teşekkür listesinde Oran Nicks, Homer Newell, Harris Schurmeier, James Burke, Eugene Shoemaker, T. Keith Glennan ve başkaları yer alır. Pickering'in kendi hayatını anlatan kitap için William H. Pickering sayfasına bakabilirsiniz.

Sonraki yıllarda Hall'ın adı başka tarih çalışmalarında da görülür. Kaynakçalarda onun adıyla Lightning Over Bougainville (1991) ve Case Studies in Strategic Bombardment (1998) gibi eserler, ayrıca ABD Ulusal Keşif Ofisi'nin (NRO) yayımladığı "SAMOS to the Moon" başlıklı çalışma anılır. Bu eserlerin ayrıntıları bu sayfada doğrulanamadığından yalnızca adlarıyla geçilmiştir.

Uzay eserleri ve önemi

Lunar Impact, on dokuz bölümden oluşan kapsamlı bir kitaptır. Ranger projesi 1959'dan 1965'e uzandı. Hall'ın önsözde belirttiği gibi proje, NASA'nın sonraki insansız Ay ve gezegen görevleri için yönetim tekniklerinin, uçuş işletme usullerinin ve teknolojinin çoğunu üretti; bilimsel deneylerin seçilip uzay aracına yerleştirilmesinin yöntemlerini de bu proje kurdu.

Kitabın tarihî değeri, başarısızlıkları saklamamasıdır. Hall'ın kitabının önsözünü yazan teknoloji tarihçisi Thomas P. Hughes (Pennsylvania Üniversitesi), kitabın Ranger'ın altı başarısızlığını açık yüreklilikle ele aldığını, NASA'nın komiteyle yönetim anlayışının etkilerini, öncelikli Apollo'nun Ranger üzerindeki baskısını ve bir endüstri değil bir üniversite laboratuvarında yürütülmesinin sonuçlarını incelediğini vurgular. Hughes ayrıca, Hall'ın bilimin ve mühendisliğin hedefleri arasındaki gerilimi, yani bilim insanlarının araca çok sayıda deney yüklemek istemesi karşısında mühendislerin aracı bir iki öncelikli işi yapacak kadar sade tutma çabasını, kitabın ana temalarından biri olarak gösterdiğini söyler. Yönetim hataları için Kelley Kurulu soruşturmasına ayrılan bölüm de buna örnektir.

Anlatının sonunda Ranger'ın uçuşları vardır. Hall'a göre Ranger 7, Temmuz 1964'te Ay'a çarpmadan önce 4.316 fotoğraf gönderdi. Televizyon deneyinin baş araştırmacısı Gerard Kuiper, ulusal televizyonda yayımlanan basın toplantısında Ay ayrıntılarının çözünürlüğünde 1000 kat ilerleme sağlandığını söyledi. Her kare 1.132 tarama çizgisinden oluşuyordu; o yıllarda evlerdeki televizyonlarda 500 kadar çizgi vardı. Ranger 8, Şubat 1965'te Huzur Denizi'ne doğru giderken 7.137 fotoğraf gönderdi. Ranger 9 ise Mart 1965'te Alphonsus kraterine dalarken çektiği görüntüleri aktardı. Hall'a göre projenin toplam maliyeti 267 milyon dolar sayılıyordu ve gözlemciler bu paranın, harcanan zamanın ve projede biten kariyerlerin karşılığının alınıp alınmadığını sorguluyordu.

Bilimle ilişkisi ve katkısı

Hall bir laboratuvar bilimcisi değil, bilimin nasıl yapıldığını inceleyen bir tarihçidir. Ancak çalışması, Ranger'ın bilimsel bilançosunu dengeli biçimde çıkaran ender kaynaklardan biridir. Kitabın aktardığına göre Ranger'ın fotoğrafları Ay yüzeyinin oluşumu, yapısı ve dayanımı konusunda kesin bir kanıt vermedi. Gezegen bilimci Thomas Gold, Ranger 9'dan sonra herkesin bu görüntülerde kendi kuramının izini gördüğünü söylemişti. Bunun nedeni, projenin Apollo'ya hizmet etmek üzere yeniden yönlendirilmesi ve kamera dışındaki tüm bilim deneylerinin sonunda araçlardan çıkarılmasıydı. Hall bu sonucu gizlemez; bilim dünyasının beklentisiyle mühendislik ve siyasetin gerçekleri arasındaki farkı gösteren bir örnek olarak sunar.

Yine de Ranger fotoğrafları, Ay'ın yakın plandaki yapısını ilk kez göstererek Apollo'nun iniş bölgesi sorularına veri sağladı. Ay yüzeyinin bugünkü görünümü için Ay'ın yüzeyi, Apollo'ya giden yolun genel hikâyesi için Ay'a yolculuklar sayfalarına bakılabilir.

Hall'ın tarih yazımına katkısı da burada yatar: JPL'nin serbest akademik kültürü ile büyük bir projenin gerektirdiği sıkı endüstriyel düzen arasındaki çatışmayı, bilim ve mühendislik hedeflerinin çekişmesini belgelemiştir. Ayrıca NASA'nın Exploring the Unknown belge dizisinin ilk cildinde, Eisenhower döneminde ABD uzay politikasının "açık gökler" yaklaşımı ve uzayın serbestliği ilkesi etrafında nasıl doğduğunu anlatan bölüm de Hall'a atfedilir.

Ödülleri

• Ulusal Roket Kulübü'nün (National Rocket Club) Goddard Tarihî Deneme Kupası, 1962 ve 1963
• "Amerika'nın Seçkin Genç Erkekleri" (Outstanding Young Men of America) listesine alınma, 1968

Yazar tanıtımına göre makaleleri American Journal of International Law, Journal of Air Law and Commerce, The Airpower Historian ve Technology and Culture dergilerinde yayımlanmıştır.

Kitapları

• Lunar Impact (R. Cargill Hall): Ranger sondalarının tarihi ve kitabın özeti (1977)

Etkisi

Hall'ın etkisi iki katmanlıdır. Birincisi, Lunar Impact sayesinde Ranger'ın yalnızca bir "başarısızlıktan başarıya" hikâyesi olarak değil, kurumsal öğrenme sürecinin örneği olarak anlaşılmasıdır. Bu bakış, NASA'nın sonraki insansız görevlerinin nasıl yönetildiğini anlamak isteyenler için hâlâ geçerlidir. İkincisi, uzay tarihi araştırmalarının kayda geçirilmesine katkısıdır: Uluslararası Astronotik Akademisi'nin tarih sempozyumlarının bildirilerini iki ciltlik Essays on the History of Rocketry and Astronautics (NASA CP-2014, 1977) adıyla yayıma hazırlamış, ayrıca Project Ranger: A Chronology adlı bir kronoloji yayımlamıştır.

Kitap, ABD hükümeti yayını olduğundan NASA'nın teknik rapor arşivinde ücretsiz okunabilir. Aynı dönemi farklı açılardan anlatan Far Travelers (Ranger ve Surveyor'u yöneten Oran Nicks'in anlatımı) ve Destination Moon (Lunar Orbiter'ın tarihi) ile birlikte okunduğunda, Ay'a gitmeden önce yapılan insansız keşif çalışmasının bütün resmi ortaya çıkar.