NASA, SC26 fuarında süper bilgisayar ve Fortran sunumlarıyla 4038 numaralı standda

NASA, 15-20 Kasım 2026 tarihlerinde Chicago'da yapılacak Supercomputing 2026 (SC26) konferansının sergi salonundaki standında hangi uzmanların hangi gün, hangi konuda sunum yapacağını açıkladı. Ajansın Dünya bilimi sayfasında 6 Kasım'da yayımlanan programa göre NASA, sergi salonunda 4038 numaralı standda olacak ve sunumlar üç güne yayılıyor. Liste, yüksek başarımlı hesaplamanın en çok kullanılan dillerinden biri olan Fortran odaklı oturumlarla başlıyor.

Süper bilgisayar, tek bir işi yüzlerce ya da binlerce işlemci çekirdeğine bölerek çözen büyük hesaplama sistemlerinin genel adı. Uzay ajansları için bu makineler yan araç değil, çalışma masası: roket ve uçak tasarımından iklim ve hava tahminine, Güneş'ten gezegenlere kadar birçok alanda simülasyon bu sistemlerde koşuyor. SC konferansı da bu alanın her yıl toplandığı en büyük buluşmalardan biri; SC26'nın teması "HPC Unites" olarak duyurulmuş ve etkinlik Chicago'daki McCormick Place'te yapılacak.

Program: üç gün, altı oturum başlığı

NASA'nın yayımladığı takvime göre 17 Kasım Salı günü sabah 10.00, 10.30 ve 11.00'de Tom Clune "Fortran 2028'de tür güvenli şablonlar" başlıklı sunumu yapacak. Aynı gün 13.00, 13.30 ve 14.00'te Brad Richardson'ın "Karıştırıp eşleştirmek ve birden çok sürüm" anlamına gelen başlığı taşıyan konuşması var. Salı günün son oturumunda, 16.00, 16.30 ve 17.00'de Jeff Becker, NAS Paralel Karşılaştırma Testleri'nin (NAS Parallel Benchmarks) OpenMP hedef yük aktarımı kullanacak şekilde taşınmasını anlatacak. Bu, hesaplamanın bir kısmını işlemciden grafik hızlandırıcılara aktaran bir programlama yaklaşımı.

18 Kasım Çarşamba günü 13.00, 13.30 ve 14.00'te Sujay Kumar'ın sunumu, su kaynaklarının haritalanması için yüksek çözünürlüklü hidroloji simülasyonlarını ve yapay zekâ tabanlı arayüzleri konu alıyor. Aynı günün 16.00, 16.30 ve 17.00 oturumunda Chris Tanner "NASA'da modüler süper bilgisayar veri merkezleri" başlığıyla konuşacak. 19 Kasım Perşembe günkü tek oturumda ise Jeff Triplett, Open OnDemand ve ColdFront ortaklığıyla yüksek başarımlı hesaplamaya erişimi kolaylaştırma çalışmasını anlatacak; saatler 10.00, 10.30 ve 11.00. Sunumların her biri gün içinde üç kez tekrarlanıyor, yani standa uğrayan biri aynı konuşmayı üç farklı saatte yakalayabiliyor.

Modüler veri merkezi neden dikkat çekici?

Tanner'ın konusu, NASA'nın modüler süper bilgisayar yaklaşımıyla ilgili; ajansın NAS (NASA Advanced Supercomputing) sayfalarında bu tesis, ajansın birincil süper bilgisayar merkezi olarak tanımlanıyor. Aynı sayfalara göre Ames'teki Modüler Süper Bilgisayar Tesisi, hesaplama ve veri sistemleri için en fazla 16 modül barındırabilecek şekilde tasarlandı; ilk yerleşen sistem Aitken, Electra ise bir çift modüler konteynerde çalışıyor. NASA, Electra'nın konteyner tasarımının Silikon Vadisi'nin ılıman iklimini kullanarak günde 5.000 galon su tasarrufu sağladığını ve soğutma ile elektrik maliyetini düşürdüğünü belirtiyor. Sunumun bu deneyimden ne çıkardığı, program sayfasında ayrıntılanmıyor; ancak başlık, modüler yaklaşımın ajansın veri merkezi stratejisinin konusu olduğunu gösteriyor.

Fortran'ın hâlâ gündemde olması

Yarım yüzyılı aşkın geçmişi olan Fortran, NASA'nın programında ilk gün açılışı yapıyor; ajansın açıklamasına göre liste Fortran odaklı oturumlarla başlıyor. Programdaki "Fortran 2028" ifadesi, dilin gelecek standardına işaret ediyor; "tür güvenli şablonlar" başlığı ise aynı kodu farklı veri türleri için güvenle yeniden kullanmayı hedefleyen bir özelliğe gönderme yapıyor. Sunumların içeriği henüz yalnızca başlık düzeyinde bilindiği için teknik ayrıntılar konuşmalar yapıldıktan sonra netleşecek.

Fortran topluluğu da SC26'da ayrıca bir araya gelecek: Fortran Discourse forumundaki duyuruya göre Çarşamba günü saat 12.15'te bir Fortran "Birds of a Feather" (ilgi grubu) oturumu yapılacak. Bu oturum NASA standının programının parçası değil, konferans programında ayrı bir etkinlik.

Dünya bilimi tarafı

NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'ndeki İklim Simülasyonu Merkezi (NCCS) ise kendi tanımına göre, özellikle hava ve iklim tahminine ağırlık vererek ajansın Dünya bilimi yeteneklerini artırmayı amaçlıyor. Kumar'ın hidroloji sunumu su kaynaklarına odaklanıyor; program sayfası sunumun hangi merkezin çalışmasını anlatacağını belirtmiyor.

Sırada ne var?

Takvim, etkinlikten önce yayımlandığı için konuşmacılar ve saatler değişebilir. Konferans 15 Kasım'da başlayacak; sunumların yapılacağı 17-19 Kasım günlerinde standa gidenler, NASA'nın hesaplama altyapısındaki güncel çalışmaları doğrudan uzmanlardan dinleyebilecek.