Virgin Galactic'in yeni nesil uzay uçağı Apeiron adını aldı ve Spaceport America'ya ulaştı

Virgin Galactic, yeni nesil Delta sınıfı uzay uçaklarının ilkini 28 Ekim'de tanıttı ve araca Apeiron adını verdi. Aynı gün, şirketin Arizona'nın Mesa kentindeki üretim tesisinde ilk kez tamamlanmış boyasıyla gösterilen araç, taşıyıcı uçak Eve'in altına bağlı olarak New Mexico'daki kalıcı üssü Spaceport America'ya uçtu. Şirketin açıklamasına göre Apeiron, yerel saatle 10.29'da Phoenix-Mesa Gateway Havalimanı'ndan kalktı ve 12.59'da Spaceport America'ya indi. Uzay uçağı bu yolculuk boyunca taşıyıcı uçaktan ayrılmadı; şirket bunu bağlı taşıma (captive-carry) uçuşu olarak tanımlıyor ve aracın montaj evresinden uçuş testi hazırlıklarına geçtiğini belirtiyor.

Adı oylamayla seçildi

Apeiron, Antik Yunancada "sınırsız" anlamına geliyor. İsim, Virgin Galactic çalışanları ve şirketin astronot topluluğunun hazırladığı kısa listeden halk oylamasıyla seçildi. Şirketin açıklamasına göre altı kıtada 83 ülkeden binlerce kişi oylamaya katıldı. Virgin Galactic CEO'su Michael Colglazier, filonun öncü aracının uzay uçuşu heyecanını paylaşan insanların seçtiği bir adı taşımasından gurur duyduklarını söyledi.

Taşıyıcı uçak Eve'i, uçuş komutanı Michael Masucci ile pilot Dan Alix uçurdu; uçakta uçuş test mühendisi Tori Crichton da bulunuyordu. Virgin Galactic'in sisteminde uzay uçağı, taşıyıcı uçağın altında belirli bir irtifaya çıkarılıp serbest bırakılıyor, ardından kendi roket motorunu ateşleyerek alt yörünge uçuşu yapıyor. Yolcular birkaç dakikalık ağırlıksızlık yaşayıp Dünya'yı uzayın eşiğinden görüyor.

Unity'den Delta'ya

Şirketin önceki uzay uçağı VSS Unity, son ticari seferini Haziran 2024'te Galactic 07 göreviyle yapmıştı. Türkiye'nin ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever'in de yer aldığı bu uçuşu ayrı bir yazıda ayrıntılı anlatmıştık. Virgin Galactic o tarihten sonra yolcu uçuşlarını durdurarak kaynaklarını daha sık uçabilecek yeni nesil Delta sınıfına yöneltti.

Şirketin açıklamasına göre Delta sınıfı her araç haftada iki kez uçacak ve 500'den fazla görev ömrüne sahip olacak biçimde tasarlandı. Amaç, büyük ölçekli ticari işletmenin ekonomisini destekleyecek bir uçuş sıklığı ve maliyet profiline ulaşmak. Apeiron, büyük havacılık tedarikçileriyle ortaklık içinde üretildi.

Sırada uçuş testleri

Apeiron artık Spaceport America'da. Virgin Galactic'in mühendislik ekibi burada aviyonik yazılımın entegrasyonunu ve doğrulamasını tamamlayıp uçuş testlerine hazırlanacak. Şirket, test programının başarıyla tamamlanmasının ardından Apeiron'la yolcu uçuşlarına 2027'nin ikinci çeyreğinin başında başlamayı hedefliyor ve Kasım'daki üçüncü çeyrek finansal sonuç toplantısında programla ilgili ek bilgi vermeyi planlıyor.

Üretim de sürüyor. Mesa'daki tesiste statik test gövdesinin ve ikinci uzay uçağının montajı devam ediyor, roket motoru montaj hattı hazırlanıyor. İkinci aracın ticari hizmete 2027'nin ikinci çeyreğinin sonu ya da üçüncü çeyreğinin başında girmesi planlanıyor.

Takvim şirketin hedefi

Açıklanan tarihler şirketin ileriye dönük hedefleri; Virgin Galactic de açıklamalarında bunların risk ve belirsizlik içerdiğini vurguluyor. Şirket daha önce Delta sınıfının 2026'da hizmete girmesini hedeflemişti, takvim 2027'ye kaydı. Virgin Galactic'in 26 Ekim'deki açıklamasına göre gecikme, kapsamlı bir test süreci gerektiren aviyonik yazılım entegrasyonu ve doğrulaması için ek süre ayrılmasından kaynaklanıyor. Aynı açıklamaya göre atmosfere dönüşte kanatların arka bölümünü ve kuyruğu yukarı kaldıran "tüy" (feather) düzeneğinin yapısal testleri tamamlandı; tesiste kanat ve gövdenin yapısal test düzeneği bitirilmeye çalışılıyor. Şirket, astronot topluluğundan 100'ü aşkın kişinin uçuşa hazırlık sürecinin ilk aşamasına başladığını, sonraki grupların da kademeli olarak katılacağını bildirdi. Apeiron'un ilk süzülme ve motorlu test uçuşlarının ne zaman yapılacağı henüz açıklanmadı; bu testlerin sonuçları, yolcu uçuşlarının ne zaman başlayacağını belirleyecek.