21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

The Space Between Us

Mars'ta doğan ilk insan olan on altı yaşındaki Gardner, babasını bulmak ve internette tanıştığı Tulsa'yla buluşmak için Dünya'ya geliyor; ama bedeni bu gezegene hazır değil.

Tür
Film
Yıl
2017
Yönetmen / yaratıcı
Peter Chelsom
Oyuncular
Asa Butterfield, Britt Robertson, Gary Oldman, Carla Gugino, B. D. Wong, Janet Montgomery
Süre / sezon
121 dk

The Space Between Us, Mars'ta doğan ilk insanın Dünya'yı görmek için verdiği mücadeleyi anlatan 2017 yapımı romantik bir bilimkurgu filmi. Peter Chelsom'ın yönettiği, senaryosunu Allan Loeb'un yazdığı filmde Asa Butterfield, gezegenler arasında sıkışıp kalmış genç Gardner Elliot'ı canlandırıyor; ona Gary Oldman, Britt Robertson ve Carla Gugino eşlik ediyor. Film, gişede ve eleştirmenler nezdinde beklediği ilgiyi görmese de sorduğu soru gerçek bir bilimsel merakın ürünü: Başka bir gezegende doğup büyüyen bir insanın bedeni Dünya'ya dayanabilir mi?

Konusu

Milyarder şirket yöneticisi Nathaniel Shepherd, Mars'ı kolonileştirmek için ilk görevi başlatır. Yolculuk sırasında astronot Sarah Elliot hamile olduğunu öğrenir ve Mars'a vardıktan sonra Gardner'ı dünyaya getirir; ancak doğum sırasında hayatını kaybeder. Shepherd, olası bir halkla ilişkiler felaketinden ve Dünya'ya dönüşün çocuğun sağlığına zarar verebileceğinden korktuğu için doğumu gizli tutar. Gardner, astronot Kendra Wyndham ve üsteki bilim insanları tarafından büyütülür.

On altı yıl sonra Gardner, annesinin eşyaları arasında bir evlilik yüzüğü ve bir sahil evinde çekilmiş bir video bulur; videodaki adamın babası olduğuna inanır. Bu arada internetten Colorado'da koruyucu aile sisteminde yaşayan, sokakların dilini bilen Tulsa adlı bir kızla yazışmaktadır. Babasını bulmak ve Tulsa'yla yüz yüze tanışmak için Dünya'ya gitmeye karar verir. Ancak kemik yoğunluğunu artıracak riskli bir ameliyat ve uzun bir hazırlık bile, Mars'ta büyümüş bir bedenin Dünya'da nelerle karşılaşacağını tam olarak kestiremez.

Yapım

Filmin kökeni 1999'a uzanıyor. O yıl Universal Pictures, Ay'da doğan ve Dünya'ya gelmek isteyen asi bir genci anlatan "Mainland" adlı bir senaryoyu satın aldı; ancak proje on yıldan uzun süre rafta kaldı. Mart 2014'te Relativity Media'nın Allan Loeb'un yazdığı "Out of This World" adlı bir bilimkurgu macerası üzerinde çalıştığı ortaya çıktı; Peter Chelsom Ağustos 2014'te yönetmenliğe getirildi. Asa Butterfield Şubat 2015'te başrole seçildi. Relativity, mali sıkıntılar nedeniyle Temmuz 2015'te projeyi STX Entertainment'a sattı. Gary Oldman, Carla Gugino ve Britt Robertson Temmuz sonunda kadroya katıldı, filmin adı Eylül 2015'te açıklandı.

Çekimler 14 Eylül 2015'te New Mexico eyaletinin Albuquerque kentinde başladı. Müzikleri Andrew Lockington besteledi. Film, efekt çalışmalarına zaman tanımak ve takvim çakışmalarından kaçmak için defalarca ertelendi; sonunda 3 Şubat 2017'de gösterime girdi. 30 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya genelindeki hasılatı bu rakamın yarısına bile ulaşmadı. Rotten Tomatoes'ta eleştirilerin yalnızca yüzde 17'si olumlu; The Times'ın eleştirmeni filmi "korkunç derecede kötü bilimiyle" eleştirdi. Seyirci tepkisi ise daha sıcaktı: CinemaScore anketine katılan izleyiciler filme A- notu verdi. 20 yaşındaki Butterfield ile 27 yaşındaki Robertson arasındaki yaş farkı da tartışma konusu oldu.

Perseverance gezicisinin Jezero Krateri'nde çektiği ilk 360 derecelik panorama
NASA/JPL-Caltech/MSSS/ASU

Bilimsel karne

Düşük kütleçekimde büyümek: Filmin çıkış noktası bilimsel açıdan anlamlı. Mars'ın yüzey kütleçekimi Dünya'dakinin yaklaşık yüzde 38'i. Bugüne kadar hiçbir insan Mars'ta yaşamadı, ama astronotların uzun süreli ağırlıksızlıkta yaşadıkları değişiklikler iyi biliniyor: Kemikler mekanik yük altında güçlendiği için yük kalkınca hızla erimeye başlıyor. Ağırlıksız ortamda kemik kaybı ayda yaklaşık yüzde 1-1,5 düzeyine çıkıyor ve en çok bel omurları, kalça ve uyluk kemiği etkileniyor; kas kütlesi de azalıyor. Mars'ta büyüyen bir çocuğun iskeletinin Dünya'nın yüküne hazır olmayacağı fikri bu bilgiyle uyumlu.

Basınç sorunu: Filmde Gardner'ın bedeninin Dünya'nın atmosfer basıncına uyum sağlaması gerektiği söyleniyor. Mars'ın ortalama yüzey basıncı Dünya'dakinin yalnızca yaklaşık yüzde 0,6'sı; ama Mars'taki bir üste insanlar zaten basınçlı ortamda yaşar. Bu yüzden asıl zorluğun atmosfer basıncından çok, kütleçekiminin kalp, damarlar ve iskelet üzerindeki yükünde olması bilimsel açıdan daha anlamlı görünüyor.

Vücut sıvıları ve denge: Uzay hekimliği, düşük kütleçekimin yalnızca kemikleri değil bütün bedeni etkilediğini gösteriyor. Dünya'da kütleçekimi vücut sıvılarını bedenin alt yarısına doğru çeker ve vücudumuz bu durumu dengelemek için çeşitli sistemler geliştirmiştir. Ağırlıksız ortamda sıvılar baş bölgesine doğru yer değiştirir; astronotların fotoğraflarda tanıdık gelen şiş "ay yüzü" görünümü bundandır. Uzun süreli ağırlıksızlık ayrıca bedenin uzaydaki konumunu algılama duyusunu (propriyosepsiyon) bozar. Filmde Gardner'ın Dünya'ya inince yürümekte zorlanması, çabuk yorulması ve kemiklerine yerleştirilen karbon tüplerin röntgende görünmesi, bu gerçek sorunların sinemaya uyarlanmış hâli. Ne var ki kısmi kütleçekimde, yani Mars'taki gibi bir ortamda doğup büyümenin insan bedenine etkisi hakkında hiçbir doğrudan veri yok; bu soruyu ancak gelecekteki Mars yerleşimleri cevaplayabilecek.

Gerçek zamanlı yazışma mümkün değil: Filmin en büyük bilimsel kaçamağı, Gardner ile Tulsa'nın sohbeti. Mars ile Dünya en yakın konumdayken bile aralarında 54 milyon kilometreden fazla mesafe oluyor ve en uzak konumda bu mesafe yedi katını aşıyor. Işık hızıyla giden bir mesajın varması birkaç dakikadan yirmi dakikayı aşan sürelere kadar uzayabiliyor; yani iki gencin anlık mesajlaşması gerçekte bir mektuplaşmaya dönüşürdü.

Yolculuk takvimi: Mars'a gidiş de istendiği an yapılamıyor. İki gezegen yaklaşık 780 günde bir en yakın konuma geliyor ve görevler bu dönemlere göre planlanıyor; Mars kendi yörüngesini 687 Dünya gününde tamamlıyor.

Kısaca

  • Yönetmen: Peter Chelsom; senaryo Allan Loeb
  • Gösterim: 3 Şubat 2017 (ABD), 121 dakika
  • Oyuncular: Asa Butterfield, Britt Robertson, Gary Oldman, Carla Gugino
  • Bilim: Mars'ın kütleçekimi Dünya'nın yüzde 38'i; ağırlıksızlıkta kemik kaybı ayda yüzde 1-1,5
  • Benzer yapımlar: Marslı, Mission to Mars, Uzay Yolcuları

Bunları da izleyinTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar