Mission to Mars

Mission to Mars, Brian De Palma'nın yönettiği 2000 yapımı bilimkurgu macerası. Mars'a giden ilk insanlı keşif görevinin felaketle sonuçlanmasını ve ardından gönderilen kurtarma ekibinin gezegende beklenmedik bir keşifle karşılaşmasını anlatan film, Disney'in aynı adlı tema parkı eğlencesinden esinlendi. Başrolde Gary Sinise var; kadroda Tim Robbins, Don Cheadle ve Connie Nielsen de yer alıyor.

Fragman

Konusu

2020'de Luke Graham komutasındaki Mars I görevi Kızıl Gezegen'e ulaşıyor. Ekip, Cydonia bölgesinde parlak beyaz bir oluşum keşfediyor ve bunun yer altındaki bir su kaynağından yükselen, gelecekteki yerleşimler için değerli bir yapı olduğunu düşünüyor. Oluşumu incelerken telsizlerinde alçak bir ses duymaya başlıyorlar; radar oluşumun metal olduğunu gösteriyor. Radarın gücü artırılınca ortaya çıkan bir hortum Luke dışındaki herkesi öldürüyor ve oluşumun dev, insan biçimli bir yüzün parçası olduğu anlaşılıyor.

Dünya yörüngesindeki uzay istasyonu, Luke'tan bir imdat çağrısı alıyor ve sonraki Mars II görevi bir kurtarma görevine dönüştürülüyor. Komutan Woody Blake, eşi Terri Fisher, eşini yakın zamanda kaybetmiş Jim McConnell ve teknisyen Phil Ohlmyer'den oluşan ekip, aylar sonra Mars yörüngesine vardığında mikrometeoroit çarpmasıyla gemilerinin motorlarını kaybediyor. Hayatta kalanlar yüzeye inip Luke'u buluyor ve yüzün yaydığı sinyallerin, insan DNA'sına benzeyen ama bir çift kromozomu eksik bir üç boyutlu model olduğunu keşfediyor.

Yapım

Senaryoyu Jim ve John Thomas ile Graham Yost yazdı. Film ağırlıklı olarak Kanada'nın Vancouver kentinde, Ürdün'de ve Kanarya Adaları'nda çekildi. NASA uzay araçları ve Mars hortumu gibi sahneler için ILM, Tippett Studio ve Dream Quest Images gibi pek çok dijital efekt şirketi çalıştı; maketler, görsel efektler ve animasyonla birlikte 400'den fazla teknisyen efekt yapımında görev aldı. Film Touchstone Pictures etiketiyle 10 Mart 2000'de gösterime girdi.

Bilim ne diyor?

Filmin çıkış noktası olan "Mars'taki yüz" gerçek bir hikâyeye dayanıyor. NASA'nın Viking 1 yörünge aracı 25 Temmuz 1976'da Mars'ın Cydonia bölgesini görüntülediğinde, yaklaşık iki kilometre uzunluğundaki bir masa (düz tepeli tepe), ışık ve gölge oyunu sayesinde insan yüzüne benziyordu. Viking'in baş bilim insanı Gerald Soffen bunu daha o zaman bir "ışık ve gölge oyunu" olarak nitelendirdi. Görüntü kısa sürede dünya dışı uygarlık tartışmalarının simgesi oldu.

Yirmi yılı aşkın bir süre sonra NASA'nın Mars Global Surveyor'ı ve ESA'nın Mars Express'i bölgeyi çok daha yüksek çözünürlükte görüntüledi. NASA'nın açıklamasına göre birden fazla görüntünün ayrıntılı analizi, yüze benzer görünümü bakış açısına ve aydınlatma açısına bağlı olan, doğal görünümlü bir Mars tepesini ortaya koydu. Bilim insanları yüzü, insan beyninin rastgele desenlerde yüz görme eğilimi olan "pareidolia"nın bir örneği olarak kabul ediyor. Kapaktaki NASA görüntüsü, Mars Global Surveyor'ın Cydonia bölgesindeki bir başka ünlü yer şeklini, "D&M Piramidi" denen tepeyi gösteriyor.

Filmdeki Mars'ın bir zamanlar suyla kaplı olduğu fikri ise gerçeğe yakın. NASA görevleri, Mars'ın milyarlarca yıl önce çok daha sulak ve ılık olduğuna, daha kalın bir atmosfere sahip olduğuna dair çok sayıda kanıt buldu.

Etkisi

Film açılış hafta sonunda 22,8 milyon dolarla ABD gişesinin zirvesine yerleşti; o güne kadarki üçüncü en yüksek Mart açılışıydı. Ancak eleştirmenlerden ağırlıklı olarak olumsuz yorumlar aldı: Rotten Tomatoes'ta yüzde 24 olumlu oranı var ve sitenin özeti filmi "sığ ama görsel olarak çarpıcı" diye tanımlıyor. De Palma bu filmle en kötü yönetmen dalında Altın Ahududu'ya aday gösterildi. Mission to Mars, aynı yıl çıkan bir başka Mars filmi Kırmızı Gezegen (Red Planet) ile birlikte, 2000 yılının iki Mars filminden biri olarak anılıyor.

Neden izlemeli?

Mission to Mars, eleştirmenlerin sert yorumlarına rağmen, onların da kabul ettiği gibi görsel açıdan çarpıcı bir yapım; efektleri için 400'den fazla teknisyenin çalışması bunun göstergesi. Filmin ikinci yarısındaki kurtarma operasyonu, uzay yürüyüşünün tehlikelerini ve tek bir hatanın ne kadar ölümcül olabileceğini gerilimli bir şekilde anlatıyor. Bilimkurgunun klasik "insanlığın kökeni" sorusunu sorması ve Mars'taki yüz efsanesini sinemaya taşıması, filmi uzay meraklıları için ilginç bir zaman kapsülü yapıyor. Gerçek Mars keşfinin bu efsaneyi nasıl çözdüğünü bilerek izlemek ayrı bir keyif.

Kısaca

• Yıl: 2000
• Yönetmen: Brian De Palma
• Senaryo: Jim Thomas, John Thomas, Graham Yost
• Süre: 114 dakika
• Oyuncular: Gary Sinise, Don Cheadle, Connie Nielsen, Jerry O'Connell, Kim Delaney, Tim Robbins