Stargate (Yıldız Geçidi) izleme sırası: bütün diziler ve filmler

Stargate, Türkiye'de bilinen adıyla Yıldız Geçidi, bilimkurgunun en uzun soluklu evrenlerinden biri. Her şey 1994'te Roland Emmerich'in yönettiği, senaryosunu Dean Devlin ile birlikte yazdığı bir sinema filmiyle başladı: Mısır'da toprağın altından çıkan dev bir halka, aslında uzayın çok uzak bir köşesine açılan bir kapıydı. Film gişede başarılı oldu, ama asıl büyük hikâye üç yıl sonra televizyonda yazıldı. Üç canlı çekim dizi, toplam 17 sezon ve 354 bölüm boyunca süren bu evren, yıldız geçitleriyle galaksiden galaksiye uzanan bir keşif destanına dönüştü. Bu sayfada Stargate yapımlarını hem yayın hem evren içi sıraya göre topladık ve nereden başlamanız gerektiğini anlattık.

Kısa bir evren tarihi

Serinin temel fikri tek bir cihaza dayanıyor: kadim bir uygarlığın yaptığı, iki geçit arasında bir solucan deliği açarak neredeyse anında yolculuk sağlayan halka biçimli Yıldız Geçidi. 28 Ekim 1994'te gösterime giren film, bu geçidi keşfeden bir Mısırbilimci ile bir askerî ekibin Abydos adlı uzak bir gezegene yaptığı yolculuğu anlatıyordu. Orada, Antik Mısır'ın güneş tanrısı Ra kılığına girmiş bir uzaylının hüküm sürdüğü, Antik Mısırca konuşan bir insan topluluğuyla karşılaştılar. Film, 55 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya genelinde yaklaşık 196,6 milyon dolar hasılat elde etti.

Emmerich ve Devlin filmi bir üçlemenin ilk halkası olarak düşünmüştü; ama ikili ardından Kurtuluş Günü'ne yöneldi. Hakları elinde tutan MGM ise hikâyeyi onların katkısı olmadan televizyona taşıdı. Brad Wright ve Jonathan Glassner'ın yarattığı Stargate SG-1, 27 Temmuz 1997'de Showtime'da başladı, 2002'de Sci Fi Channel'a geçti ve on sezon sürdü. Dizinin ardından iki DVD filmi, The Ark of Truth ve Continuum 2008'de yayımlandı.

SG-1 henüz sürerken, 2004'te Stargate Atlantis başladı ve beş sezon boyunca ekranda kaldı. 2009'da ise serinin en karanlık ve en iddialı dizisi Stargate Universe geldi; iki sezonun ardından 2011'de iptal edildi. Bu üç ana dizinin yanında 2002-2003'te yayımlanan çizgi dizi Stargate Infinity ve 2018'de internette yayımlanan, filmin öncesini anlatan kısa bölümlü Stargate Origins da var. Ancak Infinity, seriyi yaratan ekip tarafından ana hikâyenin parçası sayılmıyor.

Yayın sırası

Stargate'te yayın sırası ile evren içi sıra büyük ölçüde aynı; çünkü yapımlar, çekildikleri dönemin günümüzünde geçiyor. Ana hikâyeyi izlemek için önerdiğimiz sıra şu:

Sıra	Yapım	Tür	Not
1	Stargate (1994)	Film	Geçidin keşfi ve Abydos'a ilk yolculuk
2	Stargate SG-1, 1-7. sezon (1997-2004)	Dizi	Filmden bir yıl sonra başlıyor
3	SG-1 8. sezon ve Stargate Atlantis 1. sezon (2004-2005)	Dizi	İki dizi aynı anda yayımlandı; birbirine göndermeler yapıyor
4	SG-1 9-10. sezon ve Atlantis 2-3. sezon (2005-2007)	Dizi	Ori hikâyesi
5	Stargate: The Ark of Truth (2008)	DVD filmi	SG-1'in Ori hikâyesini kapatıyor; Atlantis 4. sezondan önce geçiyor
6	Atlantis 4-5. sezon (2007-2009)	Dizi	Samantha Carter Atlantis'e geçiyor
7	Stargate: Continuum (2008)	DVD filmi	Alternatif zaman çizgisinde geçen zaman yolculuğu macerası
8	Stargate Universe (2009-2011)	Dizi	Dokuz sembollü adres ve Destiny gemisi

Tabloya iki not ekleyelim. Filmin öncesini anlatan Stargate Origins (2018), evren içi sıralamada en başa düşüyor; ama yapım kalitesi ve uzunluğu bakımından ana dizilerle aynı ağırlıkta değil, bu yüzden ancak her şeyi bitirdikten sonra merak ederseniz izlemenizi öneririz. Stargate Infinity ise ana sürekliliğin dışında kalan, 30 yıl sonrasında geçen ayrı bir çocuk çizgi dizisi.

Nereden başlamalı?

Klasik yol: Filmle başlayıp SG-1'e geçmek. SG-1'in pilot bölümü filmden bir yıl sonra geçiyor ve filmin karakterlerini, özellikle Mısırbilimci Daniel Jackson'ı ve Albay Jack O'Neill'ı yeni oyuncularla devralıyor. Filmi izlemiş olmak, Abydos ve Ra'nın hikâyesini daha iyi anlamanızı sağlar.

Kısa yol: Ana hikâyeye bağlı kalmak istemeyen, daha karanlık ve dizi biçiminde akan bir hikâye arayan izleyiciler doğrudan Stargate Universe ile başlayabilir. Dizi önceki yapımlardan bazı karakterleri konuk etse de yeni bir mürettebat ve yeni bir hikâye anlatıyor. Yine de önceki dizilerdeki teknolojileri ve kadim ırkları bilmek deneyimi zenginleştirir.

Tamamlayıcı yol: SG-1'i sekizinci sezona kadar izledikten sonra Atlantis'i paralel izlemek. Atlantis'in pilot bölümü, SG-1'in yedinci sezon finali ve sekizinci sezon açılışındaki Antarktika keşfinin hemen ardından başlıyor; iki diziyi yayın tarihine göre karışık izlemek, aradaki geçişleri kaçırmamanızı sağlar.

Bilim ne diyor?

Serinin temelindeki Yıldız Geçidi, fizikte varsayımsal bir yapı olan solucan deliğine, yani Einstein-Rosen köprüsüne dayanıyor. Solucan delikleri, Einstein'ın alan denklemlerinin özel bir çözümü olarak genel görelilikle çelişmiyor; uzay-zamanın iki uzak noktasını birbirine bağlayan bir tünel gibi düşünülebiliyor. Ne var ki bugüne kadar hiçbir solucan deliği gözlenmedi ve böyle bir tüneli açık tutmanın, bilinen maddeyle mümkün görünmeyen egzotik koşullar gerektireceği düşünülüyor.

Filmdeki adresleme fikri de ilginç: Geçidin halkasındaki semboller takımyıldızları temsil ediyor ve altı takımyıldız hedefin uzaydaki yerini, yedinci sembol de çıkış noktasını belirliyor. Burada gerçek gökyüzüyle ilgili bir sorun var. Takımyıldızlar, Dünya'dan bakınca yan yana görünen ama aslında bizden çok farklı uzaklıklarda bulunan yıldızların oluşturduğu desenler. Başka bir gezegenden bakıldığında bu desenler bozulur; yani takımyıldızlar galaksi ölçeğinde ortak bir adres sistemi olamaz. Stargate Universe'ün dokuzuncu sembolle başka bir galaksiye ulaşma fikri ise ölçeği iyice büyütüyor.

Stargate bugün nerede?

2011'de Universe'ün iptalinin ardından ekranda yeni bir Stargate dizisi yayımlanmadı. Serinin yaratıcılarından Brad Wright, 2020'de MGM ile önceki dizilerin devamı olacak yeni bir dizi üzerinde çalıştığını açıkladı. Kasım 2025'te ise Amazon MGM Studios, üç diziye de yazar olarak katkıda bulunmuş Martin Gero'nun yöneteceği yeni bir Stargate dizisini duyurdu. Ancak Haziran 2026'da Amazon'un projeyle ilerlemeyeceği haberleri geldi; hayranlar bunun üzerine kararın geri alınması için kampanya başlattı.

Kısaca

• Başlangıç: Stargate filmi, 1994 (Roland Emmerich)
• Ana diziler: SG-1 (10 sezon), Atlantis (5 sezon), Universe (2 sezon)
• Toplam: 17 sezon, 354 bölüm ve iki DVD filmi
• Yayın ve evren sırası büyük ölçüde aynı
• Başlangıç önerisi: film, ardından SG-1