Yıldız Geçidi Evren (Stargate Universe)

Stargate Universe, Stargate evreninin üçüncü ve en karanlık dizisi. Önceki dizilerin macera havasını geride bırakan yapım, Samanyolu'ndan milyarlarca ışık yılı uzakta, milyonlarca yıllık bir kadim gemide mahsur kalan bir grup insanın hayatta kalma mücadelesini anlatıyor. İki sezonun ardından iptal edilen dizi, açık uçlu finaliyle hayranlarının hâlâ konuştuğu bir yapım. Serinin bütün halkaları için Stargate izleme sırası sayfamıza bakabilirsiniz.

Konusu

Yıldız Geçidi Komutanlığı, uzak bir gezegende Icarus adlı bir üs kurmuştur. Gezegenin çekirdeğindeki enerji kaynağının, geçide daha önce hiç denenmemiş dokuz sembollü bir adresi çevirmeye yetebileceği düşünülmektedir. Bilim insanı Dr. Nicholas Rush, bu adresin bulmacasını çözebilecek dâhileri bulmak için bulmacayı bir video oyununun içine gizler; bulmacayı genç matematik dehası Eli Wallace çözer.

Üs bir saldırıya uğrayıp gezegenin çekirdeği patlamanın eşiğine gelince Rush, kaçış için Dünya yerine dokuzuncu sembolü çevirir. Kaçabilenler, kendilerini Kadimlerin milyonlarca yıl önce yola çıkardığı insansız bir uzay gemisi olan Destiny'de bulur. Yaklaşık seksen kişi, Albay Everett Young'ın komutasında, gemiyi kontrol edemeden, yetersiz erzak ve bozuk sistemlerle evrenin bilinmeyen bir köşesinde yaşamayı öğrenmek zorundadır.

Yapım ve oyuncular

Brad Wright ve Robert C. Cooper, Universe'ü SG-1'in yan dizisi olan Atlantis'ten farklı olarak tamamen ayrı, "üçüncü bir yapım" olarak tasarladı. Amaçları, önceki dizilerin kısıtlı bütçesinin zaman zaman gülünç kaçmasına yol açtığı fikirleri daha olgun ve yeni bir anlatımla ele almaktı. Proje Syfy'a pahalı bir dizi olarak önerildi ve 22 Ağustos 2008'de, Atlantis'in iptalinin hemen ardından onay aldı; iki sezonluk 40 bölüm sipariş edildi. Başrol oyuncusu Robert Carlyle'a göre her bölümün bütçesi yaklaşık 2 milyon dolardı.

Dr. Rush, dizinin en tartışmalı karakteri olarak tasarlandı. Yapımcılar onu önceki Stargate dizilerindeki bütün başrollerden farklı, "ne kahraman ne kötü adam, çok kusurlu ve karmaşık bir insan" olarak tanımladı. Karakter, karısını kanserden kaybettikten sonra kendini galaksiyi keşfetme fırsatına adamış biri. İskoç oyuncu Robert Carlyle, kariyerinde yeni bir şey denemek istediği bir dönemde aldığı teklifler arasından bu rolü seçti; çünkü ona göre uzayda geçen ciddi bir dram, türde eksik olan bir şeydi. Albay Young ise ilk karakter tanımında "on yıl önceki Jack O'Neill gibi, ama daha sert kenarlı" bir komutan olarak anlatılıyordu.

Kadroda Robert Carlyle (Dr. Rush), Louis Ferreira (Albay Young), David Blue (Eli Wallace), Brian J. Smith (Teğmen Scott), Elyse Levesque (Chloe Armstrong), Alaina Huffman (Teğmen Johansen), Jamil Walker Smith (Çavuş Greer) ve Ming-Na Wen (Camile Wray) yer aldı. Dizi 2 Ekim 2009'da Syfy'da başladı. Syfy, 16 Aralık 2010'da diziyi üçüncü sezon için yenilemeyeceğini açıkladı; son bölümler 2011 baharında yayımlandı. Carlyle, ilk sezondaki "Human" bölümüyle 2010 Gemini Ödülleri'nde en iyi erkek oyuncu ödülünü kazandı; "Air" ve "Space" bölümleri görsel efekt dalında Emmy'ye aday gösterildi.

Bilim ne diyor?

Dizinin en etkileyici bilimsel fikri, ikinci sezonda ortaya çıkan Destiny'nin asıl görevi. Rush, geminin ana şifresini kırdığında Kadimlerin kozmik mikrodalga arka plan ışımasında, yani Büyük Patlama'nın ardından kalan ve bugün evrenin her yönünden gelen sönük ışıkta, yapay bir desen bulduğunu öğrenir. Destiny, bu desenin arkasında bir zekâ olup olmadığını araştırmak için milyonlarca yıl önce yola çıkarılmıştır. Gerçek kozmologlar da bu ışımayı evrenin en eski fotoğrafı olarak inceliyor; içindeki çok küçük sıcaklık farkları, bugünkü galaksilerin tohumlarını gösteriyor. Elbette bu ışımada yapay bir mesaj bulunmadı, ama fikir bilimkurgunun en özgün buluşlarından biri.

Destiny'nin yakıt ikmali de dikkat çekici: Gemi, yakınındaki bir yıldızın dış katmanlarına dalarak enerji topluyor. Gerçekte bir yıldızın görünen yüzeyi bile binlerce derece sıcaklıkta ve hiçbir bilinen malzeme oraya dalıp sağlam çıkamaz. Yine de yıldızların bir uygarlık için enerji kaynağı olarak düşünülmesi, bir yıldızın enerjisini toplayan dev yapılar öneren Dyson küresi gibi kuramsal fikirlerle akraba.

Dizinin galaksiler arası ölçeği de gerçek evrenin büyüklüğünü sezdiriyor. Destiny, Samanyolu'ndan milyarlarca ışık yılı uzakta; karşılaştırma için, Samanyolu'na en yakın büyük galaksi olan Andromeda yalnızca 2,5 milyon ışık yılı ötede. Bu uzaklıkta Dünya'yla iletişimi yalnızca Kadimlerin kurgusal iletişim taşları sağlıyor; gerçekte bir sinyal o mesafeyi ancak milyarlarca yılda aşabilirdi.

Etkisi

Universe, önceki Stargate dizilerinin esprili tonundan uzaklaşıp daha olgun ve karakter odaklı bir anlatımı denedi. Yapımcılar Dr. Rush'ı bilerek ne kahraman ne kötü adam olan, kusurlu ve karmaşık bir karakter olarak kurguladı. İkinci sezonun yarı açık uçlu finali yıllarca tartışıldı; daha sonra dizinin ardından geçen bir çizgi roman dizisi yayımlandı, ancak bunda dizinin yaratıcıları yer almadı. Universe, 2011'den bu yana ekrana gelen son Stargate dizisi.

Kısaca

• Yayın: 2009-2011 (Syfy)
• Yaratıcılar: Brad Wright, Robert C. Cooper
• Sezon: 2 sezon, 40 bölüm
• Oyuncular: Robert Carlyle, Louis Ferreira, David Blue, Brian J. Smith, Elyse Levesque, Ming-Na Wen
• Evrendeki yeri: SG-1 ve Atlantis'in ardından gelen üçüncü dizi