Yıldız Geçidi Atlantis (Stargate Atlantis)

Stargate Atlantis, efsanevi kayıp şehir Atlantis'i Dünya'nın okyanuslarında değil, başka bir galakside arayan bir bilimkurgu dizisi. Stargate SG-1'in yan dizisi olarak doğan yapım, beş sezon ve 100 bölüm boyunca Dünya'dan kopmuş bir keşif ekibinin hayatta kalma ve keşif hikâyesini anlattı. Dizi, Stargate evreninin ikinci halkası; bütün yapımların sırası için Stargate izleme sırası sayfamıza bakabilirsiniz.

Fragman

Konusu

SG-1'in yedinci sezon finalinde Antarktika'nın buzları altında kadim bir karakol keşfedilir. Bu karakolu yapan, Yıldız Geçidi ağını milyonlarca yıl önce inşa eden ve sonra daha yüksek bir varoluş düzeyine geçen "Kadimler" adlı insan benzeri ırktır. Mısırbilimci Daniel Jackson, burada Kadimlerin efsanevi şehri Atlantis'in yerini bulur: Şehir, Pegasus Galaksisi'ndeki Lantea adlı bir gezegendedir.

Dr. Elizabeth Weir'ın yönettiği uluslararası bir ekip geri dönüşü belirsiz bir yolculukla geçitten geçer. Şehrin on bin yıl önce, kaybedilen uzun bir savaşın ardından terk edildiğini ve okyanusun dibine batırıldığını öğrenirler; dizinin evreninde Yunan mitolojisindeki kayıp şehir Atlantis efsanesinin kaynağı da budur. Kadimleri yenen düşman, insanlardan beslenen Wraith adlı ırktır ve keşif ekibi kısa sürede onlarla yüz yüze gelir. Binbaşı John Sheppard'ın komutasındaki ilk temas ekibi, Kadimlerin teknolojisini çözmeye çalışırken Pegasus Galaksisi'nde dost ve düşman aramak zorunda kalır.

Yapım ve oyuncular

Yapımcılar Brad Wright ve Robert C. Cooper, Showtime'ın SG-1'i beşinci sezondan sonra bırakacağını duyurmasıyla dizinin biteceğini düşünüp önce yeni bir sinema filmi planladı. Ancak SG-1 Sci Fi Channel'da iyi izlenince bu plan önce altıncı, sonra yedinci sezona ertelendi. Wright, yeni hikâyeyi başlangıçta Antarktika'nın buzları altında geçirmeyi düşünmüştü. Sonunda şehir başka bir galaksiye taşındı; böylece SG-1'in neden her bölümde yardıma koşmadığı sorusu da ortadan kalktı ve yapımcılar sıfırdan yeni bir dünya kurma şansı buldu.

Dizi, 16 Temmuz 2004'te Sci Fi Channel'da başladı. İlk bölüm "Rising", ABD'de 4 milyonu aşkın izleyiciyle o zamana kadar kanalın en çok izlenen yapımı oldu. Kadroda Joe Flanigan (Sheppard), Torri Higginson (Weir), David Hewlett (bilim insanı Rodney McKay), Rachel Luttrell (Athosların lideri Teyla Emmagan) ve ikinci sezondan itibaren Jason Momoa (Ronon Dex) yer aldı. SG-1'in Samantha Carter'ı Amanda Tapping, dördüncü sezonda keşif ekibinin komutasını devraldı; Robert Picardo da sonradan Richard Woolsey rolüyle kadroya katıldı. Çekimler Vancouver'daki Bridge Studios'ta yapıldı; ilk bölümdeki uçuş sahnesinde Antarktika'yı Pemberton Buzulu canlandırdı.

Dizinin Pegasus Galaksisi, kendi dost ve düşmanlarıyla doldu: keşif ekibine ilk dostluğu gösteren Athoslar, 1950'lerin teknoloji düzeyinde yaşayan militarist bir insan uygarlığı olan Genii ve Wraith'in yok ettiği Sateda gezegeninden kaçıp yedi yıl boyunca onlardan saklanan savaşçı Ronon Dex. Teyla'yı oynayan Rachel Luttrell, ilk sezonun arasında bilimkurgu dövüş sahnelerinin deneyimli ismi Ray Park'tan dövüş sanatları eğitimi aldı. Blade: Trinity filminin yapımcıları da dev efekt dekorlarını sökme masrafından kurtulmak için diziye bıraktı; bu dekor pek çok bölümde yeniden kullanıldı.

20 Ağustos 2008'de beşinci sezonun son sezon olacağı açıklandı. Planlanan Stargate: Extinction adlı DVD filminin senaryosu bile yazıldı, ancak Stargate Universe'ün iptaliyle birlikte bu film de rafa kalktı. Final bölümü 9 Ocak 2009'da yayımlandı.

Bilim ne diyor?

Atlantis'in enerji kaynağı, "Sıfır Noktası Modülü" adı verilen ve şehrin kalkanlarını, hatta yıldızlararası motorunu çalıştıran kadim bir pil. Adı gerçek fizikten geliyor: Kuantum mekaniğinde sıfır noktası enerjisi, bir sistemin sahip olabileceği en düşük enerji düzeyi; mutlak sıfır sıcaklıkta bile kuantum dalgalanmaları nedeniyle tamamen yok olmuyor. Ancak bugünkü fizik, bu en düşük düzeyden yararlanılabilir enerji çekmenin bir yolunu bilmiyor; çünkü tanım gereği sistemin daha aşağı inebileceği bir düzey yok. Dizideki modüller bu yüzden tamamen kurgusal.

Üçüncü sezonda ortaya çıkan Asuranlar ise kendini kopyalayabilen nano robotlardan oluşan bir uygarlık. Kendi kopyalarını üretebilen makineler fikri, matematikçi John von Neumann'ın kendini çoğaltan otomatlar üzerine çalışmalarından beri hem bilgisayar biliminin hem de bilimkurgunun konusu. Bugün nanoteknoloji bu düzeyden çok uzakta olsa da kendini onaran malzemeler ve moleküler makineler üzerine çalışmalar sürüyor.

Dizinin galaksiler arası yolculuğu ise ölçeğin ne kadar büyük olduğunu hatırlatıyor. Samanyolu'na en yakın büyük sarmal galaksi olan Andromeda bile yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaklıkta. Işık hızıyla bile milyonlarca yıl sürecek böyle bir yolculuğu dizi, geçitlerin kurduğu kısa yollarla ve kurgusal hiperuzay motorlarıyla çözüyor.

Etkisi

Atlantis, Sci Fi Channel için bir izlenme başarısı oldu ve SG-1 gibi özellikle Avrupa ve Avustralya'da sevildi. Eleştirmenlerden fazla ilgi görmese de beş sezonda 62 ödül adaylığı ve 19 ödül topladı; ilk sezonu jenerik müziği ve görsel efekt dallarında iki Emmy adaylığı aldı. Hikâyenin ardından Stargate evreni, bambaşka bir tonda Stargate Universe ile devam etti.

Kısaca

• Yayın: 2004-2009 (Sci Fi Channel)
• Yaratıcılar: Brad Wright, Robert C. Cooper
• Sezon: 5 sezon, 100 bölüm
• Oyuncular: Joe Flanigan, Torri Higginson, David Hewlett, Rachel Luttrell, Jason Momoa
• Evrendeki yeri: SG-1'in yan dizisi; SG-1'in sekizinci sezonuyla aynı anda başlıyor