Yıldız Geçidi SG-1 (Stargate SG-1)

Stargate SG-1, 1994 yapımı Stargate filminin bıraktığı yerden devam eden ve bilimkurgu televizyonunun en uzun soluklu dizilerinden biri olan askerî bilimkurgu macerası. On sezon ve 214 bölüm boyunca, ABD Hava Kuvvetleri'ne bağlı gizli bir ekibin yıldız geçitleriyle gezegenden gezegene yaptığı yolculukları anlatıyor. Dizi yayımlandığı dönemde Avrupa ve Avustralya'da özellikle sevildi ve kendinden sonra gelen iki diziye, Atlantis ile Universe'e kapı araladı. Stargate evreninin bütün yapımlarını sıraladığımız izleme sırası sayfasına da göz atabilirsiniz.

Fragman

Konusu

Hikâye, filmdeki olaylardan bir yıl sonra başlıyor. Colorado'daki Cheyenne Dağı'nın altında bulunan ve rafa kaldırılmış gizli üs, geçitten gelen bir saldırıyla yeniden hareketleniyor. Saldırının arkasında, Goa'uld adı verilen, insanları konakçı olarak kullanan yılan benzeri asalak bir uzaylı türünden Apophis var. Üs yönetimi, Yıldız Geçidi'nin yalnızca Abydos'a değil, sayısız gezegeni birbirine bağlayan bir ağın parçası olduğunu öğreniyor.

Bunun üzerine "SG" adı verilen keşif ekipleri kuruluyor. Albay Jack O'Neill'ın komutasındaki SG-1; Mısırbilimci Daniel Jackson, astrofizikçi Samantha Carter ve Apophis'in safından kaçan Jaffa savaşçısı Teal'c'ten oluşuyor. Dizinin evreninde Goa'uld'lar binlerce yıl önce Dünya'dan insanları köle olarak başka gezegenlere taşımış ve kendilerini eski Dünya mitolojilerinin, özellikle Antik Mısır'ın tanrıları olarak tanıtmış. SG-1 bir yandan galaksiyi keşfedip müttefik ararken bir yandan da Dünya'yı bu sahte tanrılara karşı korumaya çalışıyor.

Yapım ve oyuncular

Brad Wright ile Jonathan Glassner, MGM'nin filmden bir dizi yapmak istediğini duyunca birbirlerinden habersiz olarak stüdyoya kendi önerilerini götürdü. MGM'in başkanı John Symes, ikisinin birlikte çalışması şartıyla projeye onay verdi. Başrol için MacGyver'ın yıldızı Richard Dean Anderson'a gidildi. Anderson, O'Neill karakterinin filmdeki Kurt Russell yorumundan daha esprili olmasını ve dizinin yükünü tek başına taşımamak için bir topluluk dizisi olmasını şart koştu. Showtime 1996'da iki sezonluk, 44 bölümlük sipariş verdi; çekimler Şubat 1997'de Kanada'nın Vancouver kentinde başladı.

Daniel Jackson rolünde Michael Shanks, Samantha Carter rolünde Amanda Tapping, Teal'c rolünde Christopher Judge, üs komutanı General Hammond rolünde Don S. Davis oynadı. Showtime beşinci sezondan sonra diziyi yenilemeyince Sci Fi Channel devreye girdi ve dizi 2002'den itibaren orada sürdü. Son sezonlarda kadroya, daha önce Farscape'te birlikte oynayan Ben Browder ve Claudia Black katıldı. ABD Hava Kuvvetleri yapımla yakından çalıştı; senaryoları okudu, çekim için uçak gönderdi ve iki Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanı dizide kendisini oynadı.

Dizi 2006'da on birinci sezon için yenilenmedi. Final bölümü 13 Mart 2007'de İngiltere'de Sky1'da yayımlandı. Açıkta kalan Ori hikâyesi 2008'de çıkan The Ark of Truth filmiyle kapandı; aynı yıl zaman yolculuğu temalı Continuum da yayımlandı.

Bilim ne diyor?

SG-1'in bilim kurgusu, sağlam bir temele dayanan ama kurgusal sonuçlara giden fikirlerle dolu. Geçidin kendisi bir solucan deliği açıyor. Genel görelilik bu tür tünellere matematiksel olarak izin veriyor, ancak doğada hiçbir solucan deliği gözlenmedi ve bir insanın içinden geçebileceği kadar kararlı bir tünelin nasıl açık tutulacağı bilinmiyor.

Ekibin bilim insanı Samantha Carter'ın bir astrofizikçi olması, dizinin pek çok sorunu silahla değil fizik bilgisiyle çözmesine olanak tanıyor. Dizi yeni uzaylı türleri icat etmek yerine karşılaşılan uygarlıkları büyük ölçüde Dünya mitolojilerine bağlıyor: Mısır tanrıları Apophis ve Anubis kötü karakterler olarak, İskandinav tanrısı Thor dost bir uzaylı ırkın temsilcisi olarak, Kral Arthur efsanesindeki Merlin ise kadim bir müttefik olarak karşımıza çıkıyor. Hemen hemen anında gezegenler arası yolculuk, hikâyenin Dünya'daki siyasetle yıldızlar arası savaş arasında hızla gidip gelmesini sağlıyor.

Gerçek uzay yolculuğu ise bunun tam tersi bir tablo çiziyor. Bugünün araçlarıyla Ay'a ulaşmak birkaç gün, Mars'a ulaşmak aylar sürüyor; Güneş'e en yakın yıldız sistemine bugünün araçlarıyla ulaşmak ise insan ömrünü kat kat aşan bir süre alırdı. Bu yüzden ışık hızı engelini aşmanın yollarını arayan kuramlar, yani solucan delikleri ya da Alcubierre sürücüsü gibi fikirler, hem bilimkurgunun hem de kuramsal fiziğin ilgi alanında kalmaya devam ediyor.

Dizinin asıl spekülatif fikri ise antik uzaylılar teması. Piramitlerin ya da eski tanrıların aslında uzaylılarla ilişkili olduğu düşüncesi, arkeoloji ve tarih bilimi tarafından desteklenmiyor. Dizi bu fikri bir macera aracı olarak kullanıyor; Daniel Jackson'ın piramitleri uzaylıların yaptığına dair "uçuk" kuramları, dizinin evreninde onu ilk Yıldız Geçidi görevine götüren şey olarak anlatılıyor.

Etkisi

SG-1, 202. bölümüyle The X-Files'ı geride bırakarak bir süre Kuzey Amerika'nın en uzun süren bilimkurgu dizisi oldu. Dizi yedi kez görsel efekt, bir kez de müzik dalında Emmy'ye aday gösterildi; beş Saturn Ödülü kazandı. MGM yöneticileri, Stargate'i James Bond serisinin televizyondaki karşılığı olarak tanımladı. 2006 itibarıyla SG-1 ve Atlantis'in British Columbia'ya 500 milyon dolarlık yapım harcaması getirdiği hesaplandı. Dizinin hikâyesi Antarktika'daki bir keşifle Stargate Atlantis'e bağlanıyor.

Kısaca

• Yayın: 1997-2007 (Showtime, ardından Sci Fi Channel)
• Yaratıcılar: Brad Wright, Jonathan Glassner
• Sezon: 10 sezon, 214 bölüm; 2 DVD filmi
• Oyuncular: Richard Dean Anderson, Michael Shanks, Amanda Tapping, Christopher Judge, Don S. Davis
• Evrendeki yeri: 1994 filminin devamı, Stargate evreninin ilk dizisi