21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Space Sweepers

2092'de yörüngede uzay hurdası toplayan borçlu bir ekip, aranan küçük bir robotu bulunca kendini büyük bir oyunun içinde bulur. Kore'nin ilk büyük uzay filmi.

Tür
Film
Yıl
2021
Yönetmen / yaratıcı
Jo Sung-hee
Oyuncular
Song Joong-ki, Kim Tae-ri, Jin Seon-kyu, Yoo Hae-jin, Richard Armitage
Süre / sezon
136 dk
Nerede izlenir
Netflix

Space Sweepers, Güney Kore sinemasının uzaya açılan ilk büyük bütçeli denemesi olarak anılıyor. Jo Sung-hee'nin yönettiği film, 2092 yılında Dünya'nın yaşanmaz hâle geldiği bir gelecekte, yörüngedeki hurdaları toplayarak geçinen dört kişilik borçlu bir ekibi anlatıyor. Salgın nedeniyle sinema gösterimi iki kez ertelenen yapım, 5 Şubat 2021'de doğrudan Netflix'te dünya çapında yayına girdi.

Konusu

Hikâyenin geçtiği dünyada UTS adlı dev bir şirket, Dünya yörüngesinde bir uzay istasyonu kurmuş ve seçilmiş az sayıda insan için yapay yaşam alanları inşa etmiştir. Şirket aynı zamanda Mars'ı yaşanabilir hâle getirip oraya yerleşmeyi planlamaktadır. İnsanlığın büyük çoğunluğu ise tozla kaplı, ölmekte olan gezegende yoksulluk içinde yaşar.

Victory adlı geminin ekibi; eski bir pilot olan Tae-ho, sert mizaçlı Kaptan Jang, eski bir çete lideri olan Tiger Park ve insan derisine kavuşmak için para biriktiren robot Bubs'tan oluşur. Uzay hurdası toplamak, ekibin borçlarını ancak öteleyecek kadar kazandırır. Bir gün enkaz arasında Dorothy adlı küçük bir çocuk robot bulurlar. Haberlere göre bu robot, bir terör örgütünün yaptığı kitle imha silahıdır. Ekip onu fidye karşılığı geri vermeyi planlar; ama Dorothy'nin kim olduğu ve neden bu kadar arandığı ortaya çıktıkça işler çok daha karmaşık bir hâl alır.

Yapım ve oyuncular

Jo Sung-hee hikâyeyi filmin yayınından on yıl kadar önce, bir arkadaşının uzay çöpünün tehlikelerinden söz etmesi üzerine yazmaya başladığını anlatıyor. Yönetmene göre bu konu animasyonlarda ve oyunlarda işlenmişti ama sinemada henüz ele alınmamıştı; o da inatçı bir karaktere sahip Korelilerin bu soruna nasıl yaklaşacağını merak ederek senaryoya girişti. Projenin ilk çalışma adı Lightning Arc idi. Görsel efektleri, Çin yapımı The Wandering Earth filminde de çalışan Dexter Studios hazırladı.

Tae-ho rolünde Song Joong-ki, Kaptan Jang rolünde Kim Tae-ri, Tiger Park rolünde Jin Seon-kyu oynuyor. Yoo Hae-jin, Bubs'ı hem hareket yakalama tekniğiyle canlandırıyor hem de seslendiriyor. İngiliz oyuncu Richard Armitage, UTS'nin yöneticisi James Sullivan rolüyle ilk kez bir Kore filminde yer aldı. Çekimler 3 Temmuz 2019'da başladı ve 2 Kasım'da tamamlandı. Yaklaşık 24 milyar won (yaklaşık 21 milyon dolar) bütçeli film, Korece ve İngilizcenin yanı sıra pek çok dilin konuşulduğu çok kültürlü yapısıyla da dikkat çekti.

Yayınlandığında 16 ülkede Netflix listelerinin ilk sırasına yerleşti; ilk 28 günde 26 milyondan fazla hanede izlendi. Eleştirmenler hikâyenin tanıdık bilimkurgu kalıplarından beslendiğini kabul etse de karakterleri ve efektleri övdü. Mayıs 2021'de devam filmi duyuruldu.

Filmin finansmanında uluslararası ortaklar da yer aldı: Çinli eğlence şirketi Huayi Tencent, Mayıs 2019'da projeye 4,2 milyon dolar yatırım yaptı. Eleştirmenler filmin en dikkat çekici yanlarından birinin, dağılmış ulusların insanlarının kendi dillerini karıştırarak konuştuğu çok kültürlü dünya olduğunu yazdı; İngilizce ise filmde daha çok güç sahiplerinin dili olarak duyuluyor. Para biriktirip insan bedenine kavuşmak isteyen robot Bubs'ın hikâyesi de sevilen yan hikâyelerden biri oldu. Rotten Tomatoes'ta eleştirmenlerin yüzde 69'u filmi olumlu buldu; sitenin özeti, hikâyenin kahramanları kadar maceracı olmadığını ama sevimli karakterlerin ve etkileyici efektlerin filmi yörüngede tuttuğunu söylüyordu.

Bilim ne diyor?

Filmin çıkış noktası, uzay çağının en somut sorunlarından birine dayanıyor. Uzay çöpü; artık çalışmayan uydular, kullanılmış roket kademeleri ve çarpışmalar ya da patlamalarla oluşan parçalardan meydana geliyor. Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Nisan 2025 tarihli istatistiklerine göre gözlem ağlarının düzenli olarak izlediği yapay cisim sayısı 40 bini aşıyor. Bunlar yalnızca izlenebilecek kadar büyük olanlar. Tahminlere göre yörüngede 10 santimetreden büyük yaklaşık 34 bin, 1 ile 10 santimetre arasında yaklaşık 900 bin ve 1 santimetreden küçük 128 milyonu aşkın parça dolaşıyor.

Uluslararası Uzay İstasyonu'nun dışında çalışan iki astronot; yörüngede yapılan her iş, çevredeki parçalara karşı dikkat ister
NASA

Bu parçaların tehlikesi boyutlarından değil hızlarından kaynaklanıyor. Alçak Dünya yörüngesinde çarpışmalar ortalama saniyede 10 kilometre hızla gerçekleşiyor. 10 Şubat 2009'da hizmet dışı Rus uydusu Kosmos 2251 ile çalışan Iridium 33 uydusu Sibirya üzerinde saniyede yaklaşık 11,7 kilometre hızla çarpıştı; iki uydu da parçalandı ve binlerce yeni enkaz parçası oluştu. NASA bilim insanı Donald Kessler 1978'de, yörüngedeki cisim yoğunluğu belli bir eşiği aşarsa her çarpışmanın yenilerini doğuracağı bir zincirleme süreç öngördü. Bugün Kessler sendromu diye bilinen bu senaryo, filmin dünyasında âdeta gerçekleşmiş durumda.

Film ise bu soruna romantik bir çözüm öneriyor: Enkazı toplayıp satarak geçinen bir hurdacılar sınıfı. Gerçekte de büyük enkaz parçalarını yörüngeden indirmek için ağ, zıpkın ya da mekanik kollar kullanan deneme görevleri tasarlandı; Avrupa Uzay Ajansı da büyük parçaları ağlarla ya da mekanik kollarla yakalamayı hedefleyen bir görev üzerinde çalıştı. Ancak milyonlarca küçük parçayı tek tek toplamak bugünkü teknolojiyle mümkün görünmüyor. Gemilerin bir savaş uçağı gibi keskin dönüşler yapması, seslerin boşlukta yankılanması ve Mars'ın birkaç on yılda yaşanabilir bir bahçeye dönüştürülmesi ise tamamen sinemanın tercihleri. Mars'ın çok ince atmosferini kalınlaştırıp gezegeni ısıtmak ise bugün için yalnızca kuramsal bir tartışma konusu.

Filmin bilimden çok toplumsal bir eleştiriye yaslandığını da belirtmek gerek. Mars'ın yalnızca seçkinler için kurtarılması, eleştirmenlerin gözünde kıyamete hazırlanan milyarderlere bir gönderme. Yörüngeyi ortak bir alan olarak görüp kirleten herkesin bedel ödemediği gerçek uzay çöpü sorunuyla da ilginç bir paralellik kuruyor: Uzay çöpü, ekonomistlerin dışsallık dediği, maliyeti başkalarına yüklenen bir sorun.

Etkisi

Space Sweepers, Kore sinemasının büyük ölçekli görsel efekt filmlerinde Hollywood'la yarışabileceğini gösteren yapımlardan biri oldu ve Netflix'in uluslararası içeriğe yaptığı yatırımın örnekleri arasında anıldı. Uzay çöpü temasını sevenler, aynı konuyu çok daha gerçekçi bir dille işleyen Planetes animesine ve enkaz yağmuruyla açılan Yerçekimi (Gravity) filmine de göz atabilir.

Kısaca

  • Yıl: 2021
  • Yönetmen: Jo Sung-hee
  • Süre: 136 dakika
  • Oyuncular: Song Joong-ki, Kim Tae-ri, Jin Seon-kyu, Yoo Hae-jin, Richard Armitage
  • Platform: Netflix
  • Konu: 2092'de yörüngede hurda toplayan bir ekip ve gizemli bir çocuk robot

Bunları da izleyinTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor15 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar