Space Sweepers
2092'de yörüngede uzay hurdası toplayan borçlu bir ekip, aranan küçük bir robotu bulunca kendini büyük bir oyunun içinde bulur. Kore'nin ilk büyük uzay filmi.
- Tür
- Film
- Yıl
- 2021
- Yönetmen / yaratıcı
- Jo Sung-hee
- Oyuncular
- Song Joong-ki, Kim Tae-ri, Jin Seon-kyu, Yoo Hae-jin, Richard Armitage
- Süre / sezon
- 136 dk
- Nerede izlenir
- Netflix
Space Sweepers, Güney Kore sinemasının uzaya açılan ilk büyük bütçeli denemesi olarak anılıyor. Jo Sung-hee'nin yönettiği film, 2092 yılında Dünya'nın yaşanmaz hâle geldiği bir gelecekte, yörüngedeki hurdaları toplayarak geçinen dört kişilik borçlu bir ekibi anlatıyor. Salgın nedeniyle sinema gösterimi iki kez ertelenen yapım, 5 Şubat 2021'de doğrudan Netflix'te dünya çapında yayına girdi.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=H1WYnJF1Pwo
Konusu
Hikâyenin geçtiği dünyada UTS adlı dev bir şirket, Dünya yörüngesinde bir uzay istasyonu kurmuş ve seçilmiş az sayıda insan için yapay yaşam alanları inşa etmiştir. Şirket aynı zamanda Mars'ı yaşanabilir hâle getirip oraya yerleşmeyi planlamaktadır. İnsanlığın büyük çoğunluğu ise tozla kaplı, ölmekte olan gezegende yoksulluk içinde yaşar.
Victory adlı geminin ekibi; eski bir pilot olan Tae-ho, sert mizaçlı Kaptan Jang, eski bir çete lideri olan Tiger Park ve insan derisine kavuşmak için para biriktiren robot Bubs'tan oluşur. Uzay hurdası toplamak, ekibin borçlarını ancak öteleyecek kadar kazandırır. Bir gün enkaz arasında Dorothy adlı küçük bir çocuk robot bulurlar. Haberlere göre bu robot, bir terör örgütünün yaptığı kitle imha silahıdır. Ekip onu fidye karşılığı geri vermeyi planlar; ama Dorothy'nin kim olduğu ve neden bu kadar arandığı ortaya çıktıkça işler çok daha karmaşık bir hâl alır.
Yapım ve oyuncular
Jo Sung-hee hikâyeyi filmin yayınından on yıl kadar önce, bir arkadaşının uzay çöpünün tehlikelerinden söz etmesi üzerine yazmaya başladığını anlatıyor. Yönetmene göre bu konu animasyonlarda ve oyunlarda işlenmişti ama sinemada henüz ele alınmamıştı; o da inatçı bir karaktere sahip Korelilerin bu soruna nasıl yaklaşacağını merak ederek senaryoya girişti. Projenin ilk çalışma adı Lightning Arc idi. Görsel efektleri, Çin yapımı The Wandering Earth filminde de çalışan Dexter Studios hazırladı.
Tae-ho rolünde Song Joong-ki, Kaptan Jang rolünde Kim Tae-ri, Tiger Park rolünde Jin Seon-kyu oynuyor. Yoo Hae-jin, Bubs'ı hem hareket yakalama tekniğiyle canlandırıyor hem de seslendiriyor. İngiliz oyuncu Richard Armitage, UTS'nin yöneticisi James Sullivan rolüyle ilk kez bir Kore filminde yer aldı. Çekimler 3 Temmuz 2019'da başladı ve 2 Kasım'da tamamlandı. Yaklaşık 24 milyar won (yaklaşık 21 milyon dolar) bütçeli film, Korece ve İngilizcenin yanı sıra pek çok dilin konuşulduğu çok kültürlü yapısıyla da dikkat çekti.
Yayınlandığında 16 ülkede Netflix listelerinin ilk sırasına yerleşti; ilk 28 günde 26 milyondan fazla hanede izlendi. Eleştirmenler hikâyenin tanıdık bilimkurgu kalıplarından beslendiğini kabul etse de karakterleri ve efektleri övdü. Mayıs 2021'de devam filmi duyuruldu.
Filmin finansmanında uluslararası ortaklar da yer aldı: Çinli eğlence şirketi Huayi Tencent, Mayıs 2019'da projeye 4,2 milyon dolar yatırım yaptı. Eleştirmenler filmin en dikkat çekici yanlarından birinin, dağılmış ulusların insanlarının kendi dillerini karıştırarak konuştuğu çok kültürlü dünya olduğunu yazdı; İngilizce ise filmde daha çok güç sahiplerinin dili olarak duyuluyor. Para biriktirip insan bedenine kavuşmak isteyen robot Bubs'ın hikâyesi de sevilen yan hikâyelerden biri oldu. Rotten Tomatoes'ta eleştirmenlerin yüzde 69'u filmi olumlu buldu; sitenin özeti, hikâyenin kahramanları kadar maceracı olmadığını ama sevimli karakterlerin ve etkileyici efektlerin filmi yörüngede tuttuğunu söylüyordu.
Bilim ne diyor?
Filmin çıkış noktası, uzay çağının en somut sorunlarından birine dayanıyor. Uzay çöpü; artık çalışmayan uydular, kullanılmış roket kademeleri ve çarpışmalar ya da patlamalarla oluşan parçalardan meydana geliyor. Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Nisan 2025 tarihli istatistiklerine göre gözlem ağlarının düzenli olarak izlediği yapay cisim sayısı 40 bini aşıyor. Bunlar yalnızca izlenebilecek kadar büyük olanlar. Tahminlere göre yörüngede 10 santimetreden büyük yaklaşık 34 bin, 1 ile 10 santimetre arasında yaklaşık 900 bin ve 1 santimetreden küçük 128 milyonu aşkın parça dolaşıyor.

Bu parçaların tehlikesi boyutlarından değil hızlarından kaynaklanıyor. Alçak Dünya yörüngesinde çarpışmalar ortalama saniyede 10 kilometre hızla gerçekleşiyor. 10 Şubat 2009'da hizmet dışı Rus uydusu Kosmos 2251 ile çalışan Iridium 33 uydusu Sibirya üzerinde saniyede yaklaşık 11,7 kilometre hızla çarpıştı; iki uydu da parçalandı ve binlerce yeni enkaz parçası oluştu. NASA bilim insanı Donald Kessler 1978'de, yörüngedeki cisim yoğunluğu belli bir eşiği aşarsa her çarpışmanın yenilerini doğuracağı bir zincirleme süreç öngördü. Bugün Kessler sendromu diye bilinen bu senaryo, filmin dünyasında âdeta gerçekleşmiş durumda.
Film ise bu soruna romantik bir çözüm öneriyor: Enkazı toplayıp satarak geçinen bir hurdacılar sınıfı. Gerçekte de büyük enkaz parçalarını yörüngeden indirmek için ağ, zıpkın ya da mekanik kollar kullanan deneme görevleri tasarlandı; Avrupa Uzay Ajansı da büyük parçaları ağlarla ya da mekanik kollarla yakalamayı hedefleyen bir görev üzerinde çalıştı. Ancak milyonlarca küçük parçayı tek tek toplamak bugünkü teknolojiyle mümkün görünmüyor. Gemilerin bir savaş uçağı gibi keskin dönüşler yapması, seslerin boşlukta yankılanması ve Mars'ın birkaç on yılda yaşanabilir bir bahçeye dönüştürülmesi ise tamamen sinemanın tercihleri. Mars'ın çok ince atmosferini kalınlaştırıp gezegeni ısıtmak ise bugün için yalnızca kuramsal bir tartışma konusu.
Filmin bilimden çok toplumsal bir eleştiriye yaslandığını da belirtmek gerek. Mars'ın yalnızca seçkinler için kurtarılması, eleştirmenlerin gözünde kıyamete hazırlanan milyarderlere bir gönderme. Yörüngeyi ortak bir alan olarak görüp kirleten herkesin bedel ödemediği gerçek uzay çöpü sorunuyla da ilginç bir paralellik kuruyor: Uzay çöpü, ekonomistlerin dışsallık dediği, maliyeti başkalarına yüklenen bir sorun.
Etkisi
Space Sweepers, Kore sinemasının büyük ölçekli görsel efekt filmlerinde Hollywood'la yarışabileceğini gösteren yapımlardan biri oldu ve Netflix'in uluslararası içeriğe yaptığı yatırımın örnekleri arasında anıldı. Uzay çöpü temasını sevenler, aynı konuyu çok daha gerçekçi bir dille işleyen Planetes animesine ve enkaz yağmuruyla açılan Yerçekimi (Gravity) filmine de göz atabilir.
Kısaca
- Yıl: 2021
- Yönetmen: Jo Sung-hee
- Süre: 136 dakika
- Oyuncular: Song Joong-ki, Kim Tae-ri, Jin Seon-kyu, Yoo Hae-jin, Richard Armitage
- Platform: Netflix
- Konu: 2092'de yörüngede hurda toplayan bir ekip ve gizemli bir çocuk robot
Bunları da izleyinTümü →
VaranasiS. S. Rajamouli2027 · Vizyon: 7 Nisan 2027
Spaceballs: The New OneJosh Greenbaum2027 · Vizyon: 23 Nisan 2027
The ChallengerJames Hawes2013 · 89 dk
Hayabusa: Harukanaru KikanTokiyuki Takimoto2012 · 136 dk
Genç Astronotlar (Explorers)Joe Dante1985 · 109 dk
Venom: Zehirli Öfke (Venom)Ruben Fleischer2018 · 112 dk











