Dünya'ya her gün ne kadar uzay tozu ve göktaşı düşer?
NASA'ya göre Dünya'ya günde yaklaşık 44 ton uzay maddesi giriyor. Bunun neredeyse tamamı atmosferde buharlaşır; kaynaklar arasında tahmin farkı ise büyüktür.
- Konu
- Dünya
- Kaynak
- NASA
- İlgili sayfa
- /ansiklopedi/meteorlar-ve-gokta-taslari
NASA'nın tahminine göre Dünya'ya her gün yaklaşık 44 ton (48,5 kısa ton) uzay maddesi girer. Bu maddenin çoğu toz tanesinden kum tanesine kadar küçük parçacıklardan oluşur ve neredeyse tamamı atmosferde buharlaşır. Rakam kesin bir ölçüm değil, tahmindir; kaynaklar arasında tahminler büyük farklılık gösterir.
Rakamlar neden farklı?
NASA, "bilim insanlarına göre" günde yaklaşık 48,5 ton (44.000 kilogram) madde girdiğini yazar; tahminin kime ait olduğunu ve belirsizlik aralığını belirtmez. Aradaki birim farkına dikkat: 48,5 ton burada kısa tondur, metrik karşılığı yaklaşık 44 tondur. Bu değer yılda yaklaşık 16 bin tona denk gelir (bu çarpma bize ait bir hesaptır). Ansiklopedik kaynaklarda yılda yaklaşık 15 bin ton, günlük akış için ise 5 ile 300 ton arasında değişen tahminler de geçer. Yani en küçük ve en büyük tahmin arasında yaklaşık 60 kat fark vardır.
Farkın bir nedeni de neyin sayıldığıdır: "atmosfere giren madde" ile "yüzeye ulaşan madde" ayrı şeylerdir. NASA, maddenin neredeyse tamamının buharlaştığını belirtir.
Ne kadar büyükler?
NASA'ya göre meteoroidler toz tanelerinden küçük asteroitlere kadar değişen boyuttadır. NASA'nın Dünya'ya Yakın Cisim Çalışmaları Merkezi (CNEOS) meteoroidlerin boyutunu on mikrondan bir metre kadara kadar tanımlar. Bu, çoğu parçacığın gözle görülmeyecek kadar küçük olduğu anlamına gelir. NASA'ya göre kuyruklu yıldız kökenli meteor yağmurlarının parçacıkları ise kum tanesi ile bezelye arasında boyuttadır ve atmosferde yanıp biter.
Yere ne ulaşır?
Yüzeye ulaşan ise büyük cisimlerin kalıntılarıdır. NASA, özgün cismin genellikle yüzde 5'inden azının yere ulaştığını belirtir. Meteoritler tipik olarak çakıl ile yumruk arası boyuttadır. Bugüne kadar Dünya'da 50 binden fazla meteorit bulunmuştur; bu sayı toplam bulunan göktaşıdır, yıllık düşen sayı değildir ve yıllık sayı NASA ve CNEOS sayfalarında verilmez.
Ateş toplarının sayısını tam bilmek de kolay değildir. CNEOS'un ateş topu tablosu yalnızca ABD hükümet sensörlerinin kaydettiği en parlak olayları içerir ve CNEOS her ateş topunun bildirilmediğini belirtir; dolayısıyla tablo, yıllık toplam sayı olarak okunmamalıdır.
Meteoroid, meteor, meteorit
- Meteoroid: Uzayda giden küçük cisim.
- Meteor: Cismin atmosferde buharlaşırken yarattığı ışık olayı (kayan yıldız).
- Meteorit: Atmosferden geçip yere ulaşabilen parça.
- Ateş topu: NASA'ya göre Venüs'ten parlak meteor. CNEOS'a göre gözlemcinin tam tepesinde -3 kadir ve daha parlak olanlar böyle anılır.

Verileri göster
| Günlük akış (NASA tahmini) | yaklaşık 44 ton |
|---|---|
| Yıllık akış (ansiklopedik tahmin) | yaklaşık 15.000 ton |
| 1 metre ve üstü cisim | yılda yaklaşık 35-40 |
| Bulunan meteorit | 50.000'den fazla |
Büyük cisimler ne sıklıkta gelir?
Ansiklopedik derlemelere göre bir metre ve üzeri çaptaki yaklaşık 35 ila 40 cisim her yıl atmosfere girer; yani yaklaşık her 10 günde bir. Aynı derlemeye göre günlük en büyük çarpıcı yaklaşık 40 santimetre, yıllık en büyük yaklaşık 4 metre, yüzyıllık en büyük yaklaşık 20 metredir. Bu rakamlar NASA'nın kendi sayfalarından değil, derleme bir kaynaktan geldiği için yaklaşık değer olarak okunmalıdır.
Chelyabinsk 2013
NASA'nın aktardığına göre 15 Şubat 2013'te ev boyutunda bir meteoroid Rusya'da saniyede 18 kilometreden hızlı girdi ve yerden yaklaşık 23 kilometre yüksekte parçalandı. Enerjisi yaklaşık 440.000 ton TNT'ye denkti. Şok dalgası 500 kilometrekareden büyük bir alanda pencereleri kırdı; 1.600'den fazla kişi, çoğu kırık cam yüzünden yaralandı.

Kısaca
- NASA'ya göre Dünya'ya günde yaklaşık 44 ton uzay maddesi giriyor.
- Bu miktar tahmindir; kaynaklara göre günlük 5 ile 300 ton arasında değişir.
- Maddenin neredeyse tamamı atmosferde buharlaşır.
- Meteoroid uzayda, meteor atmosferde, meteorit yerdedir.
Bunları da biliyor muydunuz?Tümü →
Kutup ışığı Türkiye'den görülür mü? Ne zaman ve nereden izlenir?
Kutup ışığı ile hava ışıması (airglow) arasındaki fark nedir? Nasıl ayırt edilir?
Astrofotoğrafta 500 kuralı ve NPF kuralı nedir? Yıldız izi olmadan en uzun poz
Dünya doğuşu fotoğrafı nasıl çekildi?
Türkiye'ye göktaşı düştü mü? Sarıçiçek göktaşı nedir?
Işık kirliliği nedir, karanlık gökyüzü nasıl bulunur?



















