Dünya doğuşu fotoğrafı nasıl çekildi?

"Earthrise" (Dünya doğuşu) fotoğrafını, 24 Aralık 1968'de Apollo 8 görevinde astronot Bill Anders çekti. Fotoğraf, Ay'ın ufkunun üzerinde yükselen Dünya'yı gösteriyor; NASA kare numarası AS08-14-2383. Anders'e göre görev Ay'ı keşfetmek için çıkmıştı, ama "bunun yerine Dünya'yı keşfettiler".

Fotoğraf nasıl çekildi?

Apollo 8, 21 Aralık 1968'de bir Saturn V roketiyle fırlatıldı; mürettebatı Frank Borman, Jim Lovell ve William Anders'ti. Kapsül, Ay yörüngesine 24 Aralık'ta 09.59 UTC'de girdi ve toplam 10 tur attı. Fotoğraf, elektrikli sürücülü ve çok değiştirilmiş bir Hasselblad 500 EL makinesiyle, 250 milimetrelik objektif ve Kodak'ın özel Ektachrome 70 milimetre filmiyle çekildi. Lovell'in kaydettiği ayarlar 1/250 saniye ve f/11'di. Orijinal kare, yayımlanan yönüne gelmesi için saat yönünde yaklaşık 95 derece döndürüldü. Çekim saati, NASA Goddard'dan Ernie Wright'ın 2013'te yaptığı yeniden yapılandırmaya göre yaklaşık 16.39-16.40 UTC.

Siyah-beyaz mı, renkli mi?

Anlatıya göre önce siyah-beyaz bir kare çekildi. Konuşma kayıtlarına göre Anders, Dünya'nın göründüğünü fark edip "Aman Tanrım! Şuraya bakın, Dünya yükseliyor" diye bağırdı. Borman, "Hey, onu çekme, programda yok" diye şakalaştı; Anders ise renkli film istedi ("Renkli filmin var mı, Jim?"). Yıllarca renkli kareyi Borman'ın çektiği söylendi; Borman 1988 tarihli otobiyografisinde böyle yazmıştı. Sonraki incelemelerde Anders'in üç kareyi de çektiği ortaya çıktı; Borman, Ernie Wright'ın sunduğu kanıtlar üzerine anlatısını geri çekti. Hemen ardından Anders ikinci benzer kareyi (AS08-14-2384) de çekti.

Apollo 8'in yolculuğu kısa ve dolu doluydu: Ay'a yolculuk yaklaşık 68 saat sürdü, kapsül Ay çevresinde yaklaşık 20 saat kaldı, fırlatma Kennedy Uzay Merkezi'ndeki LC-39A rampasından yapıldı ve mürettebat 27 Aralık 1968'de USS Yorktown tarafından Pasifik'te karşılandı. Görev süresi 6 gün 3 saat ve birkaç saniyeydi. Üç astronot, 1968 için TIME dergisinin "Yılın Adamları" seçildi.

Fotoğrafın etkisi

Galen Rowell fotoğrafı "şimdiye kadar çekilmiş en etkili çevre fotoğrafı" diye tanımladı (Life, 2003). Whole Earth Catalog'un 1969 Bahar sayısının kapağında kullanıldı; aynı yıl ABD Posta İdaresi bu görüntüyü bir pulda yayımladı. Ekim 2018'de fotoğraftaki iki krater "Anders' Earthrise" ve "8 Homeward" adlarını aldı. Artemis II'nin görev amblemi de bu fotoğraftan esinlenmişti. 2026'daki o görevin çektiği benzer bir kare için Artemis II yazımıza bakabilirsiniz.

Dünya aslında "doğar" mı?

Ay Dünya'ya hep aynı yüzünü döndüğü için Ay'ın yüzeyinde duran biri için Dünya neredeyse hep gökyüzünde aynı yerde asılı görünür; doğmaz ve batmaz. Dünya'nın "doğuşunu" ancak Ay'ın çevresinde dolanan bir uzay aracından, ufku geçtiği anda izleyebilirsiniz. Apollo 8'in fotoğrafı da bu yüzden Ay yörüngesinden çekildi. Konuya Ay'ın karanlık yüzü yok, yalnızca uzak yüzü var yazısından devam edebilirsiniz.

Daha önce Dünya'yı gören araçlar

Başka bir gök cisminin yörüngesinden çekilen ilk Dünya görüntüsü, 23 Ağustos 1966'da Lunar Orbiter 1'den geldi: siyah-beyaz, robotik bir çekimdi. Apollo 8 ise Ay'ın çevresini dolaşan ilk insanlı uzay aracıydı. Apollo 8 Noel arifesinde Yaratılış Kitabı'nın ilk on ayetinin okunduğu bir yayın da yaptı; görev 27 Aralık 1968'de Kuzey Pasifik'te tamamlandı.

Verileri göster

1966	Lunar Orbiter 1: ilk kare
1968	Apollo 8: Dünya doğuşu
1969	Pulda ve katalog kapağında
2018	Krater adları onaylandı
2026	Artemis II: Dünya batışı

Sık karıştırılanlar

• Bu, Dünya'nın ilk uzay fotoğrafı değil. Önce Lunar Orbiter 1'in siyah-beyaz karesi vardı; ama renkli ve insan elinden çıkan bu kare çok daha etkili oldu.
• "Fotoğrafı Borman çekti" anlatısı geri çekildi. Kanıtlar renkli kareyi çekenin Anders olduğunu gösterdi.