Planet Labs

Planet Labs PBC, kısaca Planet, ABD'nin San Francisco kentinde bulunan halka açık bir Dünya görüntüleme şirketidir. Amacı, değişimleri izlemek ve eğilimleri saptamak için Dünya'nın tamamını her gün görüntülemektir. Şirket, Dove adı verilen ve ekmek somunu büyüklüğündeki 3U küp uydulardan oluşan büyük bir filo tasarlar, üretir ve işletir. Kamu yararı şirketi (PBC) statüsündedir.

Tarihçe

Planet, 2010'da eski NASA bilim insanları Will Marshall, Robbie Schingler ve Chris Boshuizen tarafından Cosmogia adıyla kuruldu. Ekip, akıllı telefonların işlem gücünü küçük uyduların elektroniğinde kullanma fikrinden yola çıktı.

İlk iki deneme uydusu Dove 1 ve Dove 2, Nisan 2013'te fırlatıldı. 28 uydudan oluşan Flock-1, Ocak 2014'te Uluslararası Uzay İstasyonu'na götürüldü ve istasyondan yörüngeye bırakıldı. Şirket 2015'te BlackBridge'i satın alarak RapidEye uydularını filosuna kattı. 2017'de Google, Terra Bella birimini ve yüksek çözünürlüklü SkySat uydularını Planet'e sattı; bu anlaşmayla Google şirkete ortak oldu ve SkySat verisi almayı taahhüt etti. Ağustos 2020'de SkySat takımyıldızı 21 uyduya tamamlandı.

Aralık 2021'de Planet, SPAC birleşmesiyle New York Borsası'nda işlem görmeye başladı ve adını Planet Labs PBC olarak değiştirdi.

Roketler, araçlar ve hizmetler

Planet roket üretmez; uydularını genellikle başka görevlerin yanında ikincil yük olarak fırlatır. Başlıca uyduları şunlardır:

• Dove ve SuperDove: Dünya'yı sürekli tarayan, yer istasyonu üzerinden geçerken veriyi indiren küçük uydular.
• SkySat: Daha yüksek çözünürlüklü, belirli noktaları hedefleyerek görüntü alan uydular.
• Pelican: Yeni nesil yüksek çözünürlüklü uydular; SkySat'ın yerini alması planlanıyor.
• Tanager: Metan ve karbondioksit salımlarını saptayan hiperspektral uydular.

Şirketin verileri iklim izleme, ürün rekoltesi tahmini, kent planlaması ve afet müdahalesi gibi alanlarda kullanılır; bir kısmı açık erişim politikasıyla sunulur. Birleşme döneminde müşterilerinin yüzde 90'ı yıllık abonelikle veri satın alıyordu.

Önemli görevler ve başarılar

• Haziran 2014'te Flock 1c'nin 11 uydusu, o güne kadar tek seferde en çok uydu taşıyan Dnepr fırlatmasıyla (37 uydu) yörüngeye ulaştı.
• Ocak 2021'de 48 SuperDove'un fırlatılmasıyla şirket 200'ü aşkın aktif uydudan oluşan küresel bir takımyıldızı işletir hale geldi.
• Norveç'in iklim ve orman girişimi (NICFI) desteğiyle, ormansızlaşmayla mücadele için 64 tropikal ülkenin yüksek çözünürlüklü harita mozaiklerine erişim sağlandı.
• Ağustos 2024'te, Carbon Mapper Koalisyonu ile geliştirilen ilk hiperspektral uydu Tanager-1 fırlatıldı.

Bugün ve gelecek planları

Planet, yüksek çözünürlüklü Pelican takımyıldızını kuruyor: Pelican-2 Ocak 2025'te, Pelican-3 ve Pelican-4 Ağustos 2025'te fırlatıldı. Ocak 2025'te Japon uydu operatörü SKY Perfect JSAT ile, JSAT'a ait on Pelican uydusunu üretip işletmek için 230 milyon dolarlık anlaşma imzaladı. Temmuz 2025'te Alman hükümetinin finanse ettiği, Avrupa güvenliği ve barışı koruma çalışmalarına yönelik 240 milyon avroluk bir sözleşme kazandı. Eylül 2025'te Berlin'de yeni bir uydu üretim tesisi açma planını duyurdu.

Şirketin artan savunma ve güvenlik müşterileri, verilerin kullanımı konusunda tartışmaları da beraberinde getiriyor. Mart 2026'da Planet, ABD hükümetinin talebi üzerine İran savaşı sırasında bölgeye ilişkin görüntülere kısıtlama getirdi.

Planet'in yaklaşımı, Dünya gözleminde "çözünürlük mü, sıklık mı" sorusuna farklı bir yanıt verdi. Geleneksel gözlem uyduları büyük, pahalı ve çok yüksek çözünürlüklüdür; ancak sayıları az olduğu için aynı noktayı ancak birkaç günde bir görüntüleyebilirler. Planet ise orta çözünürlüklü ama çok sayıda küçük uydu kullanarak aynı bölgenin neredeyse her gün görüntülenmesini hedefledi. Böylece bir tarladaki ürünün gelişimi, bir ormandaki kesim, bir limandaki gemi trafiği ya da bir afet bölgesindeki hasar gün gün izlenebilir hale geldi.

Bu veri bolluğu, görüntülerin insanlar yerine bilgisayarlarca analiz edilmesini de zorunlu kıldı. Şirket, değişiklikleri otomatik olarak tespit eden yazılımlar ve yapay zeka araçları geliştirdi. Küçük uyduların ömrü büyük uydulara göre kısadır, bu yüzden filo sürekli yenilenir; eski uydular bir süre sonra atmosfere girerek yanar. Bu yöntem, en yeni teknolojinin filoya hızla eklenmesini de sağlar.

Planet'in Dove uyduları, sürü halinde fırlatılan uydu filolarını tanımlamak için "Flock" (sürü) adlı gruplar halinde isimlendirilir. Her yeni grup, önceki kuşağa göre daha iyi kamera ve haberleşme sistemleriyle donatılır.

Bilmeye değer

• Dove uydularının ilk kuşakları, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan küp uydu fırlatıcısıyla yörüngeye bırakıldı.
• Planet, kamu yararı şirketi olarak kâr dışında toplumsal ve çevresel hedefleri de gözetmekle yükümlüdür.
• Şirket Ağustos 2023'te yeniden yapılanma gerekçesiyle çalışanlarının yaklaşık yüzde 10'unu işten çıkardı.
• Google, 2017'deki SkySat satışıyla Planet'e ortak oldu.