Anna Boden ve Ryan Fleck

Anna Boden ve Ryan Fleck, filmlerini birlikte yazan ve yöneten Amerikalı yönetmen ikilisidir. Bağımsız sinemada Half Nelson ve Sugar gibi filmlerle tanındılar; 2019'da Marvel Sinematik Evreni'nin uzayda başlayan hikâyelerinden Captain Marvel'ı yazıp yönettiler. Film dünya çapında 1,1 milyar doları aşan hasılat yaptı ve 1 milyar dolar sınırını geçen ilk kadın başrollü süper kahraman filmi oldu. Bu başarıyla Boden, 1 milyar doları aşan bir canlı çekim filmi yöneten ilk kadın oldu.

Erken yaşamı ve eğitimi

Anna Boden, Massachusetts'in Newton kentinde doğup büyüdü. Lisede bir sinema dersinde Robert Altman üzerine yazdığı ödevle film yapımına ilgi duydu. New York'taki Columbia Üniversitesi'nde sinema ve İngilizce okudu; üçüncü yılından sonra bir yıl ara verip Seattle'da bir AmeriCorps programında öğrencilere film yapımı dersi hazırlanmasına yardım etti.

Ryan Fleck, Kaliforniya'nın Berkeley kentinde doğdu; Berkeley ve Oakland'da büyüdü. Castro Valley Lisesi'nden ve Diablo Valley College'dan sonra New York Üniversitesi Tisch Sanat Okulu'nda sinema okudu. İkili, Boden'in NYU'da aldığı bir yaz film kursunda tanıştı; Robert Altman'ın filmlerine duydukları ortak ilgiyle birlikte çalışmaya başladılar.

Kariyeri

İlk ortak işleri kısa belgesellerdi. Ardından yazıp yönettikleri kısa film Gowanus, Brooklyn 2004'te Sundance Film Festivali'nde jüri büyük ödülünü kazandı. Bu kısa filmi, uzun metraj senaryoları Half Nelson'a yatırımcı bulmak için çekmişlerdi. Half Nelson (2006) Ryan Gosling'e En İyi Erkek Oyuncu dalında Oscar adaylığı getirdi. Dominikli bir genç beyzbolcunun ABD'ye göçünü anlatan Sugar (2008), Amerikan Film Enstitüsü'nün yılın en iyi on filmi arasına girdi. It's Kind of a Funny Story (2010), Mississippi Grind (2015) ve Freaky Tales (2024) diğer filmleridir. Yapımcılığını üstlendikleri Mrs. America (2020) ile Primetime Emmy'ye aday gösterildiler. İkili, Ocak 2020 itibarıyla Disney+ için bir Marvel dizisi yönetmek üzere görüşüyordu.

Uzay filmi: Captain Marvel (2019)

Marvel Studios Nisan 2017'de ikiliyi Captain Marvel'ı yönetmek üzere seçti. Daha önce Galaksinin Koruyucuları için de aday olarak düşünülmüşlerdi. Yapımcı Kevin Feige, onları Carol Danvers'ın yolculuğunu anlatış biçimleri nedeniyle seçtiklerini söyledi. Senaryoyu Geneva Robertson-Dworet ile birlikte yazdılar; filmin öyküsü, Roy Thomas'ın 1971 tarihli "Kree-Skrull Savaşı" çizgi roman serisinden öğeler taşır. Marvel Sinematik Evreni'nin 21. filmi olan Captain Marvel, Ekim 2014'te Marvel Studios'un kadın başrollü ilk projesi olarak duyurulmuştu.

Hikâye 1995'te Kree İmparatorluğu'nun başkenti olan Hala gezegeninde başlar. Kree'lerin seçkin birliği Starforce'un üyesi Vers, hafızasını yitirmiştir. Kree'ler, biçim değiştirebilen Skrull'larla savaş hâlindedir. Vers, Dünya'ya düştükten sonra aslında 1989'da deneysel bir ışık hızı motorunu test ederken öldüğü sanılan ABD Hava Kuvvetleri pilotu Carol Danvers olduğunu öğrenir. Motoru tasarlayan Dr. Wendy Lawson, gerçekte Skrull mültecilerine yardım eden Kree bilim insanı Mar-Vell'dir. Motorun enerji kaynağı Tesseract'tır ve Lawson'ın Dünya yörüngesinde gizlenmiş laboratuvarında saklanmaktadır. Işıktan hızlı yolculuk bugünkü fizikte mümkün görülmez; kuramsal fikirlerden biri için Alcubierre sürücüsü sayfasına bakılabilir.

Film, 27 Şubat 2019'da Londra'da ilk kez gösterildi ve Dünya Kadınlar Günü olan 8 Mart'ta ABD'de vizyona girdi. Hikâyenin devamı Nia DaCosta'nın yönettiği The Marvels (2023) oldu. Carol Danvers'ın kozmik serüveni Avengers: Endgame'de de sürdü. Filmlerin sırası için Marvel Sinematik Evreni izleme sırası sayfasına bakılabilir.

Uzay ve bilime etkisi

Captain Marvel bir bilim filmi değildir; Kree ve Skrull uygarlıkları, Tesseract ve ışık hızı motoru çizgi roman kaynaklı kurgusal öğelerdir. Filmin gerçek dünyayla en güçlü bağı havacılıktır. Senarist Nicole Perlman başrolün yaşı konusunda ABD Hava Kuvvetleri'ne danıştı. Başrol oyuncusu Brie Larson rolüne hazırlanırken Nellis Hava Kuvvetleri Üssü'nü ziyaret etti ve aralarında Tuğgeneral Jeannie Leavitt ile Thunderbirds akrobasi ekibinin pilotu Binbaşı Stephen Del Bagno'nun da bulunduğu askerî pilotlarla görüştü. Film için bir uzay ajansıyla yürütülmüş belgelenmiş bir işbirliği bulunmaz.

Mirası

Boden ve Fleck, küçük bütçeli karakter filmlerinden gelip dünya çapında bir uzay macerası çeken yönetmenlerdir. Captain Marvel, 2019'un en çok hasılat yapan beşinci filmi oldu ve vizyonda kaldığı süre içinde tüm zamanların en çok hasılat yapan 23. filmi sıralamasına yerleşti. Boden'in 1 milyar dolar sınırını aşan bir canlı çekim filmi yöneten ilk kadın olması, sektörde kadın yönetmenlerle ilgili tartışmalarda sık anılan bir dönüm noktası oldu.

Bilmeye değer

• Half Nelson'da yönetmen olarak yalnız Fleck'in adı geçer; Fleck işin eşit paylaşıldığını açıkça söylemiştir.
• Senaryolarını birbirlerinin metnini sırayla yeniden yazarak geliştirirler.
• Captain Marvel'ın Hollywood galasında, filme danışmanlık yapan ve Nisan 2018'de bir eğitim kazasında ölen Binbaşı Del Bagno anısına Thunderbirds uçuşu düzenlendi.
• Filmin jenerik ortası sahnesini Avengers filmlerinin yönetmenleri Russo kardeşler çekti.
• Mississippi Grind'ın fikri, Iowa'daki nehir teknesi kumarhanelerini gezerken doğdu.

Fotoğraf: Nate "Igor" Smith · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons (soldan sağa Ryan Fleck ve Anna Boden)