Clement Hurd
Goodnight Moon'un penceresinden bakan Ay'ı çizen Amerikalı ressam Clement Hurd, Margaret Wise Brown ve eşi Edith Thacher Hurd'la birlikte kuşakların yatma saati kitaplarını resimledi.
- Doğum tarihi
- 12 Ocak 1908
- Ülke
- ABD
- Görevi
- Resimli çocuk kitabı sanatçısı
- Rolü
- Yazar
- Ölüm tarihi
- 5 Şubat 1988
Clement Hurd kimdir?
Clement Gazzam Hurd (12 Ocak 1908 – 5 Şubat 1988), Amerikalı ressam ve resimli çocuk kitabı sanatçısıdır. En çok, yazar Margaret Wise Brown ile birlikte hazırladığı Goodnight Moon (1947; Türkçesiyle "İyi Geceler Ay") ve The Runaway Bunny (1942; "Kaçak Tavşan") kitaplarının resimleriyle tanınır. Penceresinden Ay görünen yeşil bir yatak odasında, küçük bir tavşanın odadaki eşyalara ve gökyüzüne tek tek "iyi geceler" dediği Goodnight Moon, Kuzey Amerika çocuk edebiyatının klasikleri arasında sayılır.
Hurd bir bilimkurgu yazarı değildir; uzayla bağı, kuşaklar boyunca çocukların yatmadan önce baktığı o pencere ve içindeki Ay'dır. Eşi Edith Thacher Hurd'un yazdığı elliden fazla kitabı da resimledi; bunların önemli bir kısmı doğa ve hayvanlar üzerinedir. Kendi yazıp resimlediği kitaplar da vardır.
Hayatı
Hurd, New York'ta doğdu. Babası Richard Melancthon Hurd bir iktisatçı ve ipotek bankacısı, annesi Lucy Gazzam Hurd'dü. New Hampshire'daki St. Paul's School'da okudu, ardından Yale Üniversitesi'nde mimarlık eğitimi aldı. Paris'te kübizmin önemli adlarından ressam Fernand Léger'nin yanında resim çalıştı. 1933'te New York'a dönüp ticari ressam olarak çalışmaya başladı.
Hayatının yönü, o sırada W. R. Scott yayınevinde editörlük yapan ve resimli kitap metinleri yazan Margaret Wise Brown'un onun iki tablosunu görmesiyle değişti. Brown, Hurd'e çocuk kitabı resimlemeyi düşünüp düşünmeyeceğini sordu. 1939'da yazar Edith Thacher ile evlendi; Edith, Hurd ve Brown ile ilk kez Bank Street eğitim okulunda tanışmıştı. Çift, Vermont'ta bir çiftlikte yaşadı. Oğulları Thacher Hurd 1949'da Burlington'da doğdu ve o da çocuk kitabı yazarı ve resimleyicisi oldu; bir söyleşide babasının ve Vermont çiftliğinin çevresindeki yaratıcılık havasından söz eder. Clement Hurd, 1988'de San Francisco'daki bir hastanede Alzheimer hastalığı nedeniyle öldü.
Margaret Wise Brown ile ortaklık
Brown'un Hurd için yazdığı ilk metin, 1938'de çıkan Bumble Bugs and Elephants oldu; bu kitap, bebekler için yapılmış ilk modern karton kitaplardan biri olarak anılır. İkilinin ikinci ortak çalışması The Runaway Bunny 1942'deki ilk baskısından beri hiç baskısız kalmadı. Ardından Goodnight Moon (1947) ve My World (1949) geldi. Bu üç kitap, ikilinin "klasik dizisi" olarak bilinir ve Over the Moon ("Ay'ın Üstünde") adlı bir derlemede birlikte yayımlandı.
Brown, Bank Street'te eğitimci Lucy Sprague Mitchell'in yanında çocuk gelişimi üzerine çalışmıştı. Mitchell, çocukların masallardan çok gündelik dünyaya ait konuları sevdiğine inanıyordu. Bu yaklaşım, sıradan bir yatak odasında geçen Goodnight Moon'un temelini oluşturdu. Brown 1952'de, 42 yaşında, sıradan bir ameliyatın ardından öldü ve kitabın büyük başarısını göremedi.
Goodnight Moon: pencerede yükselen Ay
Brown, kitabın fikrini çocukken kız kardeşiyle birlikte odalarındaki oyuncaklara ve eşyalara iyi geceler dedikleri yatma ritüelinden aldı; 1945'te bu anı bir rüyasında yeniden canlanınca sabah metni yazdı. Kitabın ilk adı "Goodnight Room" ("İyi Geceler Oda") idi. Brown resimler için Hurd'e pek az yönlendirme verdi. Kitaptaki karakterlerin tavşan olmasının nedeni, Hurd'ün tavşanları insanlardan daha iyi çizmesiydi. Hurd 1983'te, kitabın aslında Brown için "Memory Ambrose", kendisi için de "Hurricane Jones" takma adlarıyla yayımlanmasının düşünüldüğünü anlattı.
Kitap, 3 Eylül 1947'de Harper & Brothers tarafından yayımlandı. Kafiyeli metinde tavşan sırayla kırmızı bir balona, bir çift çoraba, oyuncak bir eve, iki kediciğe ve pencerenin dışındaki Ay'a iyi geceler der. Resimler iki sayfalık siyah-beyaz eşya sahneleriyle iki sayfalık renkli oda sahneleri arasında gidip gelir; bu, dönemin maliyet düşürmek için sık kullanılan bir tekniğiydi. Odadaki iki saate göre hikâye akşam 7.00'de başlar, 8.10'da biter ve her renkli sahne on dakika arayla gelir. Bu süre boyunca Ay da pencerede adım adım yükselir.
Duvardaki tablolardan biri, "Hey Diddle Diddle" tekerlemesindeki Ay'ın üzerinden atlayan ineği gösterir. Yayın sürecinde haritalı bir duvar tablosu The Runaway Bunny'den bir sahneyle değiştirildi, Ay'ın üzerinden atlayan ineğin memesi de, E. B. White'ın Stuart Little'ının 1945'te yaşadığı tartışmaya benzer bir tepkiden kaçınmak için bulanıklaştırıldı.
Bilimle ilişkisi: gökyüzünde Ay'ın yolu
Hurd'ün resimlerinde Ay, saatlerdeki zamanla birlikte pencerede yükselir. Kitap üzerine yazanlar bu ayrıntıyı "pek gerçekçi olmayan" bir dokunuş olarak not eder. Gerçek gökyüzünde Ay'ı hareket ettiren, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşüdür: Dünya saatte 15 derece döner, bu yüzden Ay da Güneş ve yıldızlar gibi doğudan batıya doğru gökte ilerler. Ay'ın kendi yörünge hareketi ise ters yönde işlediği için Ay bu gündelik yolculukta yıldızlardan biraz geri kalır. Gökyüzünde yaklaşık yarım derece genişliğinde görünen Ay, bir saat içinde kendi çapının kabaca otuz katı kadar yol alır; kitaptaki 70 dakikada bu yol 17 dereceye yaklaşır.
Bazı yazarlar kitabın bir huzur ve sükûnet havası yarattığını, çocuğa hayatın düzenli ve güvenilir olduğunu öğrettiğini söyler; her gece aynı pencereye dönen Ay da bu düzenin parçasıdır. Ay'ın neden her gece farklı göründüğünü ve evrelerinin nasıl oluştuğunu merak eden okur Ay evreleri ve tutulmalar sayfasına bakabilir.
Edith Thacher Hurd'la doğa ve gökyüzü kitapları
Edith Thacher Hurd hayatı boyunca 70 kitap yayımladı ve bunların ellisini Clement resimledi. Çiftin ortak eserleri arasında The Day the Sun Danced (1965), What Whale? Where? (1966), The Blue Heron Tree (1968), This Is the Forest (1969), Catfish (1970), The Mother Owl (1974), The Mother Kangaroo (1976), Look for a Bird (1977) ve The Mother Chimpanzee (1978) gibi doğa ve hayvan kitapları vardır. Hurd ayrıca Gertrude Stein'ın çocuklar için yazdığı The World Is Round ("Dünya Yuvarlaktır") kitabını resimledi; kendi yazıp çizdiği kitaplar arasında Run, Run, Run (1951) yer alır.
Ödülleri ve tanınması
Kaynaklarda Hurd'e verilmiş büyük bir jüri ödülü anılmaz; adı daha çok okurların ve öğretmenlerin listeleriyle öne çıktı. Goodnight Moon'un yolculuğu kolay başlamadı: New York Halk Kütüphanesi'nin etkili çocuk kütüphanecisi Anne Carroll Moore kitabı "dayanılmaz derecede duygusal" buldu ve kütüphane kitabı ancak 1972'de, yayımlanışının 25. yılında raflarına koydu. Savaş sonrası bebek patlaması yıllarında kitap yavaş yavaş çok satanlara girdi: yıllık satışı 1953'te 1.500 dolayından 1970'te 20.000'e yaklaştı, toplam satış 1990'da dört milyonu aştı. 2007'de yılda yaklaşık 800.000 kopya satıyordu ve 2017'ye kadar toplam satışın 48 milyon civarında olduğu tahmin edildi. Kitap en az on beş dile çevrildi.
- 2007'de ABD Ulusal Eğitim Derneği (NEA), Goodnight Moon'u "Öğretmenlerin Çocuklar İçin En İyi 100 Kitabı" listesine aldı.
- 2012'de School Library Journal'ın yayımladığı ankette "En İyi 100 Resimli Kitap" arasında dördüncü sıraya yerleşti.
- 2004'te Stamford Müzesi ve Doğa Merkezi, Clement, Edith ve Thacher Hurd'ün eserlerini "From Goodnight Moon to Art Dog" adlı sergide bir araya getirdi.
Etkisi
Hurd'ün resimleri ölümünden sonra da yaşamaya devam etti. 1999'da Goodnight Moon, Susan Sarandon'ın anlatımıyla HBO Family için hazırlanan bir animasyon özel yapımının merkezine yerleşti; besteci Eric Whitacre 2012'de metni müziğe uyarladı. Oğlu Thacher, babasının Goodnight Moon resimlerinden bir sayı kitabı hazırladı; yayıncı HarperCollins de aynı resimlerle bir alfabe kitabı yayımladı. 2005'te HarperCollins'in kitabın arkasındaki Hurd fotoğrafından elindeki sigarayı dijital olarak silmesi, yayıncılıkta görsel müdahalenin sınırları üzerine tartışma başlattı; Thacher Hurd bu düzenlemeye gönülsüzce izin verdiğini, babasının boş elini uzatmış hâlinin kendisine "biraz saçma" göründüğünü söyledi.
Hurd'ün kişisel arşivi bugün Minnesota Üniversitesi'nin Çocuk Edebiyatı Araştırma Koleksiyonu ile Yale Üniversitesi'nin Beinecke Nadir Kitaplar Kütüphanesi'nde korunuyor. Kitabın 48 milyon civarındaki satışı düşünüldüğünde, yeşil odanın penceresinden bakan Ay milyonlarca çocuğun yatmadan önce gördüğü bir resim oldu. Ay'a gerçekten gidilen yolculukların hikâyesi için Ay'a yolculuklar sayfasına bakılabilir.






















