21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Buck Rogers kimdir? 25. yüzyılda uyanan uzay çağı kahramanı

Buck Rogers, 1928'de Philip Francis Nowlan'ın novellasında doğan, 1927'deki bir kazadan sonra 25. yüzyılda uyanan kurgusal Amerikalı kahramandır. Çizgi roman, radyo, sinema serisi ve 1979 dizisiyle uzay macerasının simgesi oldu.

Tür
İnsan
Geçtiği eser
Armageddon 2419 A.D. (1928, Amazing Stories)
Yaratıcısı
Philip Francis Nowlan
İlk göründüğü yıl
1928
Canlandıran
Buster Crabbe (1939 sinema serisi); Earl Hammond, Kem Dibbs, Robert Pastene (1950-1951 ABC dizisi); Gil Gerard (1979-1981 NBC dizisi)
Filmi / dizisi
Sayfasını aç →

Buck Rogers kimdir? Buck Rogers, 1928'de yayımlanan bir bilimkurgu novellasında doğan, 1927'de bir kazayla uzun bir uykuya dalıp 25. yüzyılda uyanan Amerikalı kurgusal uzay kahramanıdır. Yaratıcısı Philip Francis Nowlan'dır (1888-1940). Karakter önce "Tony", yani Anthony Rogers adıyla ortaya çıktı; sonra çizgi romanda "Buck" oldu ve bu ad, yirminci yüzyılın ortalarında uzay macerasının neredeyse eş anlamlısı haline geldi. Radyodan sinema serilerine, 1979'da başlayan televizyon dizisine kadar uzanan geniş bir uyarlama ailesinin merkezindeki isim odur.

Hangi eserlerde geçer?

İlk görünüşü, Nowlan'ın Armageddon 2419 A.D. adlı novellasıdır; Ağustos 1928 sayısında Amazing Stories dergisinde yayımlandı. Devam hikâyesi The Airlords of Han Mart 1929'da çıktı. İki hikâye sonradan, 1960'larda Donald A. Wollheim'ın derlemesiyle tek ciltte toplandı. Sitemizdeki Buck Rogers kitap sayfasında bu metinlerin konusunu ve okuma rehberini bulabilirsiniz.

Büyük sıçrama gazete çizgi romanıyla geldi. Şerit 7 Ocak 1929'da Nowlan'ın yazısı ve Dick Calkins'in çizimleriyle yayımlanmaya başladı; gazete sendikacısı John F. Dille, fikrin ticari gücünü görüp projeyi o yürüttü. Adın, dönemin kovboy oyuncusu Buck Jones'tan gelmiş olabileceği öne sürülür; bu kesin bir bilgi değil, olasılık olarak anılır. Çizgi roman 1934'te zirveye ulaştı: 287 ABD gazetesinde yayımlanıyor, 18 dile çevriliyordu. Seri zamanla Rick Yager'a, sonra başka çizerlere geçti ve son şerit 8 Temmuz 1967'de, tirajı 28 gazeteye düşmüşken yayımlandı.

Nowlan 1939'a kadar şeridin yazarı olarak kaldı. 30 Mart 1930'da başlayan pazar şeridi ise ilk başta Buck'ı değil, Buddy Deering ve Alura'yı izliyordu; çünkü gazeteler hafta içi ve pazar şeritlerine ayrı ayrı abone olabiliyordu.

Ardından uyarlamalar geldi: 1932'den 1947'ye çeşitli dönemlerde yayımlanan radyo programları, Universal'ın 1939 tarihli on iki bölümlük sinema serisi, 1950-1951 arasında ABD'de ABC'nin yayımladığı televizyon dizisi ve 1979-1981 arasında NBC'de yayımlanan Buck Rogers in the 25th Century. Her uyarlama karakteri biraz farklı kurar; ortak çekirdek, geçmişten gelen bir adamın geleceğin savaşında kendine yer bulmasıdır.

Hikâyedeki yeri

Novellada Rogers, Birinci Dünya Savaşı gazisi olarak "American Radioactive Gas Corporation" adlı bir şirkette çalışır ve Pennsylvania'daki kömür madenlerinde bir olguyu inceler. 15 Aralık 1927'de bir göçük onu radyoaktif gazın içinde bırakır ve askıya alınmış bir canlılık durumuna sokar. Hikâyeye göre bu uyku 492 yıl sürer; Rogers 2419'da uyanır.

Uyandığında Amerika'yı, Han adı verilen ve havadan gelen gemileriyle ülkeyi ele geçirmiş bir güç yönetmektedir. Rogers, bölgeleri ele geçiren güce karşı dağınık direnen Amerikalı çetelere rastlar; ilk karşılaştığı kişilerden biri, kendi çetesinin hava devriyesinde savaşan Wilma Deering'dir. Hikâye ilerledikçe Rogers'ın 20. yüzyıldan getirdiği taktik bilgi çeteleri birleştirmeye yarar. Han'ın bu hikâyede Çinli fatihler olarak, dönemin terimiyle "Moğol" diye tanıtılması, 1920'lerin "Sarı Tehlike" korkularının bir ürünüdür; bugün okurken bu bağlamı bilmekte fayda var.

Çizgi roman, kaynak metinden belirgin biçimde ayrışır. Odak, savaşın ayrıntılarından macera ve romantizme kayar; Wilma Deering baştan beri Buck'ın yanında yer alır; Buck'ın baş düşmanı Killer Kane da şeridin ilk haftalarında, 30 Ocak 1929'da sahneye girer. 1939 serisinde Rogers ve genç yoldaşı Buddy Wade 1938'de kuzey kutbunda bir hava gemisi kazası geçirir, 500 yıl sonra, 2440'ta uyanırlar. 1979 dizisinde ise kahramanın adı Kaptan William "Buck" Rogers'tır: Mayıs 1987'de fırlatılan bir NASA uzay aracında arıza yaşar, 504 yıl sonra, 2491'de uyanır ve nükleer yıkımdan sonra yeniden kurulmuş bir Dünya bulur.

Canlandıranlar

  • Buster Crabbe — 1939 sinema serisi. Crabbe daha önce Flash Gordon'ı da canlandırmıştı; iki uzay kahramanı sinemada aynı yüzle anılır oldu.
  • Earl Hammond, Kem Dibbs, Robert Pastene — 1950-1951 ABC dizisinde, farklı dönemlerde.
  • Gil Gerard (1943-2025) — 1979-1981 NBC dizisi ve dizinin pilot filmi; kendisi en çok bu rolle tanınır. Gerard 2025'te 82 yaşında kanserden öldü.
  • Adele Ronson ve Edgar Stehli — Wilma ve Dr. Huer olarak, radyo programlarında; Rogers'a ise yıllar içinde farklı oyuncular ses verdi.

1939 serisi Universal'ın yapımıdır, 11 Nisan 1939'da gösterime girdi ve toplam 237 dakika sürer. Yönetmenler Ford Beebe ile Saul A. Goodkind'dir; seride 1930 tarihli Just Imagine müzikalinden alınmış gelecek şehri görüntüleri yeniden kullanıldı. Seri sonradan kısaltılarak Planet Outlaws (1953) ve Destination Saturn (1965) adlarıyla da gösterildi.

1979 dizisi aynı yıl önce sinemada gösterilen uzun bir pilot filmle başladı; film gişede iyi iş çıkarınca NBC haftalık seriyi sipariş etti. Dizi Eylül 1979'dan Nisan 1981'e kadar iki sezon sürdü, toplam 37 bölüm çekildi. Pamela Hensley Prenses Ardala'yı, Tim O'Connor ise ilk sezonda Dr. Elias Huer'i oynadı. İkinci sezonda yönetim ve biçim değişti: Dünya'yı savunma hikâyesi yerini, Searcher adlı bir uzay gemisiyle kayıp insan topluluklarını arama yolculuğuna bıraktı. Dizi, ikinci sezonun ilk bölümünden sonra izlenme oranları belirgin biçimde düştüğü için, 11 bölümlük bu sezonun ardından NBC tarafından iptal edildi. Dizinin sempatik robotu Twiki, Felix Silla'nın fiziksel oyunu ve Mel Blanc'ın sesiyle hayat buldu.

Karakterin arkasındaki bilim

Uzun uyku. Rogers'ın uykusunun nedeni "radyoaktif gaz"dır, ama bu tamamen kurgudur. Gerçek dünyada radon gibi radyoaktif gazlar tehlikelidir: radon özellikle madenlerde bilinen bir risktir ve ABD Çevre Koruma Ajansı'nın verilerine göre sigaradan sonra en sık akciğer kanseri nedenlerinden biridir. Yani gerçek bir madenin gazı kimseyi 492 yıl uyutmaz, tersine zarar verir. İnsan gerçekte hiç kış uykusuna yatmaz; ancak araştırmacılar, uzun uzay yolculuklarında mürettebatın daha az kaynak harcaması için insanlarda kış uykusuna benzer bir durum oluşturma fikrini inceliyor ve NASA ile ESA bu konuya ilgi gösterdi. Bugünkü bilgiyle, yüzyıllarca süren bir uykudan sağ çıkmak mümkün değildir.

Roket sırtlığı. Novelladaki "inertron" adlı kurgusal madde, yerçekimine karşı koyan bir malzemedir ve Amerikalı direnişçiler bunu roket motorlu "zıplayıcılar"da kullanır. Kişisel jet-pack düşüncesi çok erkendi: 1928'de Amazing Stories kapağında bile jet-pack'li bir adam görülür. Gerçek karşılığı ise 1960'larda Bell Aerosystems'te Wendell Moore'un geliştirdiği Bell Rocket Belt oldu. Hidrojen peroksitle çalışan bu cihaz yaklaşık 30 saniye uçabiliyordu; çünkü bütün yakıtın sırtta taşınması gerekiyordu. 1984 Los Angeles Olimpiyatları'nın açılışında bir uçuş gösterisi yapıldı. Buck Rogers'ın uçuş düşü hâlâ tam gerçekleşmedi.

Kültürdeki etkisi

1950'den önce Amerikalılar bilimkurguyu küçümsemek için "o çılgın Buck Rogers işleri" demeye alışmıştı; "Buck Rogers giysisi" ise uzay giysisi anlamında günlük dile girdi. Bu hem karakterin ne kadar tanındığını hem de türün o dönemki itibarsızlığını gösterir. Çizgi roman, uzay yolculuğu ve gelecek savaşları gibi fikirleri milyonlarca okura ulaştırarak halkın uzay anlayışının biçimlenmesinde etkili oldu. Flash Gordon, bu çizgideki en yakın akrabasıdır; sinemada Crabbe'in iki rolü bu yakınlığın izidir.

1979 dizisi karakteri yeni bir kuşağa tanıttı. "Geçmişten gelen yabancı gelecekte kendine yer arar" kurgusu, sonraki onlarca eserde yeniden karşımıza çıkar. Hikâyenin ilk halindeki Han temsilini ise bugün eleştirel okumak gerekir; Nowlan'ın dünyası bilimsel merakı da dönemin önyargılarını da birlikte taşır.

Başka karakterlerTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

KitaplarTümü →

  1. Introduction to Stellar Astrophysics (Böhm-Vitense): özeti, bilimi ve rehberiIntroduction to Stellar Astrophysics (Böhm-Vitense): özeti, bilimi ve rehberiBilim kitabı
  2. Evren Avucunda (Christophe Galfard): konusu, bilimi ve okuma rehberiEvren Avucunda (Christophe Galfard): konusu, bilimi ve okuma rehberiBilim kitabı
  3. Mae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberiMae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberiMasal / efsane
  4. Team Moon (Catherine Thimmesh): Apollo 11'in 400 bin kişilik ekibi ve rehberiTeam Moon (Catherine Thimmesh): Apollo 11'in 400 bin kişilik ekibi ve rehberiBilim kitabı
  5. Moonshot (Brian Floca): konusu, Apollo 11 bilimi ve okuma rehberiMoonshot (Brian Floca): konusu, Apollo 11 bilimi ve okuma rehberiBilim kitabı

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar