Yaratık: Antlaşma (Alien: Covenant)

Yaratık: Antlaşma, Ridley Scott'ın Prometheus ile başlattığı öncül hikâyenin ikinci filmi. 2017 yapımı film, uzak bir gezegeni yurt edinmek için yola çıkan bir koloni gemisinin, haritada olmayan ve cennet gibi görünen bir dünyaya uğrama kararıyla başlayan kâbusunu anlatıyor. Scott bu kez öncül hikâyeyi, ilk filmdeki tanıdık korkuya daha da yaklaştırıyor.

Konusu

2104 yılında koloni gemisi Covenant, Origae-6 gezegenine doğru yol alıyor. Gemide derin uykuda 2.000 koloni yerleşimcisi ve 1.140 dondurulmuş insan embriyosu var. Beklenmedik bir şok dalgası gemiye zarar verince android Walter mürettebatı uyandırıyor. Onarım sırasında ekip, haritada olmayan, yaşanabilir görünen yakın bir gezegenden gelen bir insan sesi yakalıyor. Yeni kaptan, yıllar sürecek yolculuk yerine bu gezegeni incelemeye karar veriyor.

Gezegene inen keşif ekibi, ilk bakışta Dünya'yı andıran ormanlar ve dağlarla karşılaşıyor; ama bu sessiz dünyanın neden hiçbir hayvan barındırmadığı kısa sürede anlaşılıyor. Ekip, on yıl önce kaybolan Prometheus'un izlerine ve beklemedikleri bir tanıdığa rastlıyor.

Yapım ve oyuncular

Scott devam filminden Prometheus gösterime girmeden önce söz etmeye başlamıştı; proje 2012 Ağustos'unda doğrulandı. Senaryoyu John Logan ve Dante Harper yazdı. Çekimler 4 Nisan 2016'da Yeni Zelanda'daki Fiordland Ulusal Parkı'nda bulunan Milford Sound'da başladı ve 19 Temmuz 2016'da tamamlandı. Yaratık efektlerinde kukla ve makyaj tekniklerine ağırlık verildi. Scott'ın açıklamasına göre filmin ilk kurgusu 2 saat 23 dakikaydı ve yirmi dakikadan fazla kısaltıldı.

Michael Fassbender, Prometheus'taki David rolünün yanında Covenant'ın androidi Walter'ı da canlandırıyor. Katherine Waterston, Billy Crudup, Danny McBride ve Demián Bichir diğer başlıca oyuncular. Film 4 Mayıs 2017'de Londra'da gösterildi. Genel olarak olumlu eleştiriler aldı, ancak 97-111 milyon dolarlık bütçesine karşılık 242 milyon dolarlık hasılatla beklentilerin altında kaldı.

Alien evrenindeki yeri

Antlaşma, evren içi kronolojide Prometheus'un on yıl sonrasında geçiyor ve serinin ikinci halkası. Film, Prometheus'un açık bıraktığı soruların bir kısmını cevaplıyor ve ilk filmdeki yaratığın kökenini doğrudan android David'in hikâyesine bağlıyor. Kronolojide bir sonraki halka, Dünya'da geçen Alien: Earth dizisi. Bütün sıralama için Alien izleme sırası sayfamıza bakabilirsiniz.

Bilim ne diyor?

Filmin bilimle en çok buluştuğu yer, koloni gemisinin kendisi. Covenant, binlerce insanı yıllarca uykuda tutarak başka bir yıldızın gezegenine taşımak için tasarlanmış. Gerçekte en yakın yıldız bile ışık yılları uzakta ve bugünkü roketlerle bu yolculuk on binlerce yıl sürer. İnsanları yıllarca uyutacak bir teknoloji de henüz yok; gerçek astronotların uzaydaki uykusunu uzayda uyku sayfamızda anlattık.

Filmin bir başka dersi, "yaşanabilir görünen" bir gezegenin gerçekten yaşanabilir olup olmadığı sorusu. Gökbilimciler bugün binlerce ötegezegen biliyor ve bunların bir kısmı yıldızlarının yaşanabilir bölgesinde, yani yüzeyde sıvı suyun bulunabileceği uzaklıkta dönüyor. Ama bu, o gezegenin atmosferinin solunabilir ya da yüzeyinin güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Gerçek bir koloni görevi, filmdeki mürettebatın aksine, bir gezegene inmeden önce atmosferini ve biyolojisini uzun süre uzaktan incelemek zorunda kalacak.

Tasarım ve eleştiriler

Ridley Scott bu filmde yaratıkların, H. R. Giger'in ilk filmlerdeki biyomekanik tasarımlarından farklı olarak daha "organik" görünmesini istedi. Yaratık tasarımı ekibi, San Diego Hayvanat Bahçesi'nden bir danışmanla çalıştı; Scott ekibe ilham kaynağı olarak Floransa'daki La Specola doğa tarihi müzesinin anatomi çalışmalarını gösterdi. Prometheus'ta kullanılan ve sonra sökülen Mühendis gemisinin dekoru bu film için yeniden kuruldu.

Film Metacritic'te 52 eleştiriye dayanarak 100 üzerinden 65 puan aldı. Fassbender'ın aynı modelden gelen ama farklı programlanmış iki androidi, David ile Walter'ı, birbirinden ayırarak canlandırması özellikle övüldü. The Guardian'dan Peter Bradshaw ise filmi önceki Alien filmlerinin en ürkütücü anlarının bir "en iyiler derlemesi" olarak tanımladı ve bunların ancak ilk kez görenleri etkileyeceğini yazdı.

Etkisi

Yaratık: Antlaşma, Fassbender'ın çift performansı ve Scott'ın görsel anlatımıyla övgü aldı; ancak hikâyenin Prometheus'un felsefi sorularıyla klasik bir yaratık filmi arasında sıkıştığı yönünde eleştiriler de geldi. Filmin gişede beklenenin altında kalması, öncül serisinin devamını belirsizliğe itti ve Alien evreni bir sonraki adımda Alien: Romulus ile köklerine döndü.

Nasıl izlenmeli?

Antlaşma, doğrudan Prometheus'un devamı; bu yüzden önce onu izlemek şart. İki film birlikte izlendiğinde android David'in yolculuğu net bir çizgiye oturuyor. Antlaşma, Prometheus'a göre çok daha fazla klasik Alien unsuru barındırıyor: kapalı koridorlar, avlanan bir mürettebat ve tanıdık yaratık. Bu yüzden Prometheus'un felsefi havasını yavaş bulan izleyiciler bu filmi daha çok sevebilir. Kronolojik izleyişte Antlaşma'dan sonra Alien: Earth dizisine, ardından da serinin başladığı Yaratık filmine geçilebilir.

Kısaca

• Yönetmen: Ridley Scott; senaryo: John Logan ve Dante Harper
• Yıl: 2017; süre 122 dakika
• Oyuncular: Michael Fassbender, Katherine Waterston, Billy Crudup, Danny McBride
• Evren içi sıra: Prometheus'tan on yıl sonra (2104)
• Çekimler: Yeni Zelanda, Milford Sound