21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Supernova

Derin uzayda bir yardım çağrısına koşan tıbbi kurtarma gemisinin, mavi bir dev yıldızın yanında kapana kısılışını anlatan 2000 yapımı bilimkurgu. Yapım sorunlarıyla ünlü.

Tür
Film
Yıl
2000
Yönetmen / yaratıcı
Walter Hill (Thomas Lee adıyla)
Oyuncular
James Spader, Angela Bassett, Robert Forster, Lou Diamond Phillips, Peter Facinelli, Robin Tunney
Süre / sezon
90 dk

Supernova, 2000 yılında vizyona giren Amerikan bilimkurgu filmi. 22. yüzyılın başlarında derin uzayda devriye gezen tıbbi arama-kurtarma gemisi Nightingale 229'un altı kişilik ekibi, bir buz madeninden gelen imdat çağrısına yanıt verir ve kendini hem kozmik hem de çok daha yakın bir tehlikenin ortasında bulur. Film bugün en çok, perde arkasında yaşanan karmaşa ile hatırlanıyor.

Konu

Çağrı, 3.000 ışık yılından daha uzaktaki Titan 37 adlı bir uydudan gelmektedir. Gemi "boyut atlaması" ile oraya ulaşır ama atlama sırasında bir arıza yaşanır, ardından uydunun enkaz bulutu gemiye hasar verir. Titan 37 mavi bir dev yıldızın yörüngesindedir ve yıldızın kütleçekimi gemiyi yaklaşık 17 saat içinde yok olacağı noktaya çekmektedir; bu süre, atlama motorunun yeniden şarj olması için gereken süreye neredeyse eşittir. Ekibin kurtardığı tek kişi olan genç adam ve gizlice gemiye getirdiği gizemli uzaylı nesne ise asıl tehlikenin kaynağı olacaktır.

Yapım

Proje 1980'lerin sonunda korku yönetmeni William Malone'un Dead Star adlı fikri olarak doğdu; Malone onu "uzayda Hellraiser" diye tarif ediyor, tanıtım için H. R. Giger'dan konsept çizimleri yaptırmıştı. Hakları satılınca Metro-Goldwyn-Mayer projeyi Supernova adıyla yeniden yazdırdı. Malone'un 2000'de anlattığına göre ilk fikirde bir kurtarma ekibi, bir kara deliğin kıyısında mahsur kalmış kayıp bir gemiye gidiyor ve orada şeytanla temas kurmuş bir gezegenden getirilmiş ölümcül uzaylı aygıtlar buluyordu. Giger, Zürih'teki evinde Malone ile yaklaşık on gün çalışarak bu aygıtların çizimlerini yaptı. MGM döneminde ise hikâye, benzer konulu Ufuk Faciası (1997) ile karıştırılmasın diye büyük ölçüde değiştirildi.

Yönetmen koltuğu birkaç kez el değiştirdi. James Spader'ın ısrarıyla, Alien filmlerinin yapımcılarından Walter Hill işe alındı; çekimler Nisan 1998'de başladı. Ancak Hill'in vizyonu stüdyonunkiyle uyuşmadı, bütçe çekimlerin ortasında kısıldı. Sonradan Jack Sholder ek çekimler yaptı, Francis Ford Coppola da kurgu için devreye girdi; her ikisinin adı jeneriğe yazılmadı. Hill ise filmi sahiplenmeyerek "Thomas Lee" takma adını kullandı. Kadroda Spader'ın yanında Angela Bassett, Robert Forster, Lou Diamond Phillips, Peter Facinelli ve Robin Tunney var. 90 dakikalık film 14 Ocak 2000'de vizyona girdi; 60-90 milyon dolar arasında olduğu belirtilen bütçesine karşı yalnızca 14,8 milyon dolar hasılat yaptı ve eleştirmenlerden ağır eleştiriler aldı.

Chandra ve Spitzer teleskoplarının verileriyle oluşturulan G54.1+0.3 süpernova kalıntısı; ortadaki beyaz kaynak, çökmüş yıldızdan geriye kalan pulsar.
NASA

Bilimsel karne

Filmin adını verdiği olay gerçek bir astrofizik süreç. Çok kütleli yıldızların çekirdeğinde nükleer füzyon kütleçekimine karşı koyamaz hâle geldiğinde çekirdek çöker ve bu çöküş, Tip Ia dışındaki bütün süpernova türlerinin nedenidir. Mavi süperdevler de doğrulanmış süpernova öncülleri arasında beklenmedik ölçüde büyük bir paya sahip. Yani filmdeki gibi mavi, dev bir yıldızın patlaması akla yatkın bir tablo.

Sorun, patlamanın tetiklenme biçimi ve hızında. Filmde patlamayı "dokuz boyutlu madde" başlatıyor; bunun bilinen fizikte bir karşılığı yok. Daha önemlisi, 3.000 ışık yılı ötedeki bir patlamanın etkisinin 51 yıl içinde Dünya'ya ulaşacağı söyleniyor. Işıktan hızlı hiçbir şey yol alamayacağı için böyle bir etki Dünya'ya en erken 3.000 yıl sonra varabilirdi. Gerçekte de 2003'te yapılan bir hesaba göre bir Tip II süpernovanın Dünya'nın ozon tabakasının yarısını yok edebilmesi için yaklaşık 26 ışık yılından yakın olması gerekiyor ve bu kadar yakında aday bir yıldız yok; en yakın adaylar yaklaşık 500 ışık yılı ötede.

Büyük Macellan Bulutu'ndaki N49 süpernova kalıntısı; Chandra (mavi) ve Spitzer (kırmızı) verileri.
NASA

Kısaca

  • Tür: Bilimkurgu gerilim, 2000, 90 dakika.
  • Yönetmen: Walter Hill ("Thomas Lee" adıyla); jeneriksiz olarak Jack Sholder ve Francis Ford Coppola.
  • Yapım: William Malone'un Dead Star fikrinden doğdu, yeniden çekimlerle şekillendi.
  • Bilim: Mavi dev yıldızların süpernova olması gerçekçi; "dokuz boyutlu madde" ve ışıktan hızlı yayılan patlama kurmaca.

Bunları da izleyinTümü →

İlgili haberler

  1. SN Ares'in dönüşü 70 yılı aşacak: Webb'in yakaladığı mercekli süpernova Tip IIb çıktıSN Ares'in dönüşü 70 yılı aşacak: Webb'in yakaladığı mercekli süpernova Tip IIb çıktı14 Kasım 2026, 22:32
  2. 2.884 süpernovalık Unite kataloğu: Karanlık enerji zamanla değişiyor olabilir2.884 süpernovalık Unite kataloğu: Karanlık enerji zamanla değişiyor olabilir30 Ekim 2026, 16:10
  3. Chandra, Samanyolu'nun merkezindeki süpernova kalıntısını haritaladıChandra, Samanyolu'nun merkezindeki süpernova kalıntısını haritaladı5 Ekim 2026, 18:52
  4. Arabacı takımyıldızında beş süpernova kalıntısı aynı karedeArabacı takımyıldızında beş süpernova kalıntısı aynı karede24 Eylül 2026, 14:00
  5. Evren yavaşlamıyor: Süpernova verilerinin yeniden çözümlemesi ivmeyi doğruladıEvren yavaşlamıyor: Süpernova verilerinin yeniden çözümlemesi ivmeyi doğruladı30 Ağustos 2026, 03:04
  6. Evren yavaşlamaya mı başladı? Süpernova yaş etkisi karanlık enerjiyi sorgulatıyorEvren yavaşlamaya mı başladı? Süpernova yaş etkisi karanlık enerjiyi sorgulatıyor27 Haziran 2026, 08:09

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor15 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar