Superman (2025)

James Gunn'ın yazıp yönettiği 2025 yapımı Superman, karakterin kökenini yeniden anlatmaya hiç girişmiyor. Seyirciyi doğrudan, Metropolis'te birkaç yıldır görev yapan, halkın tanıdığı ama tartışmalı bir kahramanın dünyasına bırakıyor. Kripton yine hikâyenin kalbinde, ama bu kez geçmişten gelen bir mesaj olarak: Süpermen'in ana babasından kalan ve yarısı yolda bozulmuş bir kayıt. Film, yeni DC Evreni'nin (DCU) ilk filmi ve David Corenswet'i Süpermen olarak tanıttı.

Konusu

Süpermen, Boravia adlı ülkenin komşusu Jarhanpur'u işgal etmesini durdurunca uluslararası bir tartışmanın ortasında kalıyor. Kısa süre sonra "Boravia'nın Çekici" adlı bir metainsan tarafından ilk kez yeniliyor ve süper güçlü köpeği Krypto'nun yardımıyla Antarktika'daki Yalnızlık Kalesi'ne sığınıyor. Kalede onu iyileştiren robotlar, yoğunlaştırılmış güneş ışınımı kullanıyor. Bu arada teknoloji milyarderi Lex Luthor, Süpermen'in yabancı kökenini ona karşı bir silaha çevirmenin yolunu arıyor.

Gazeteci kız arkadaşı Lois Lane'in sorgulayıcı röportajı, Adalet Çetesi adlı kahraman ekibi ve Kent çiftliğindeki evlat edinen ailesi, Süpermen'in kim olduğunu ona hatırlatan dayanaklar oluyor. Filmin ana sorusu da bu: Bir insanı kökeni mi tanımlar, yoksa seçimleri mi?

Yapım

Man of Steel'in devamı için 2014'te başlayan çalışmalar zamanla rafa kalktı. James Gunn 2022'de Peter Safran ile birlikte DC Studios'un başına geçince yeni bir evren kurmaya girişti ve ilk film olarak Superman'i yazdı. Gunn, daha önce Marvel için Galaksinin Koruyucuları filmlerini çeken yönetmen. Senaryonun başlıca esin kaynakları arasında Grant Morrison ile Frank Quitely'nin All-Star Superman çizgi romanı var.

Çekimler, çizgi romanlarda Süpermen'in doğum günü sayılan 29 Şubat 2024'te Norveç'in Svalbard takımadalarında başladı. Gunn, Yalnızlık Kalesi sahneleri için Adventdalen vadisini Antarktika'ya benzerliği nedeniyle seçti. Yapım ağırlıklı olarak Atlanta'daki Trilith Stüdyoları'nda sürdü; Cleveland ve Cincinnati sokakları Metropolis'e dönüştü. Film baştan sona IMAX onaylı dijital kameralarla, Gunn'ın önceki filmlerinden tanıdığı görüntü yönetmeni Henry Braham tarafından çekildi; çekimler 30 Temmuz 2024'te bitti. Proje önce Superman: Legacy adıyla duyurulmuştu; alt başlık çekimler başlarken düşürüldü. Gunn, Corenswet ile Brosnahan'ın filmin yaklaşık onda birini oluşturan on iki dakikalık röportaj sahnesini iki günde çektiklerini anlatıyor; ikilinin ilişkisi için 1940 yapımı komedi His Girl Friday örnek alındı. Kostümler, protez makyaj ve robotik kuklalar gibi pratik efektlerde Legacy Effects stüdyosu çalıştı. Kadroda Rachel Brosnahan (Lois Lane), Nicholas Hoult (Lex Luthor), Edi Gathegi (Mister Terrific), Nathan Fillion (Green Lantern) ve Isabela Merced (Hawkgirl) yer alıyor.

Film 7 Temmuz 2025'te Los Angeles'ta ilk kez gösterildi, ABD'de 11 Temmuz'da vizyona girdi. Yaklaşık 225 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya genelinde 618,7 milyon dolar hasılat yaparak 2025'in en çok kazanan onuncu filmi oldu. Eleştirmenlerin çoğu filmi renkli, eğlenceli ve içten buldu; bazıları ise fazla kalabalık olduğunu düşündü.

Bilimsel karne: Güneş'le beslenen bir uzaylı

Gunn'ın filmi, Süpermen'in gücünün Güneş'ten geldiği fikrini görünür hâle getiriyor: Yaralı kahraman, kalesinde adeta bir güneş lambasının altında iyileşiyor. Gerçek Güneş gerçekten muazzam bir enerji kaynağı. NASA'ya göre 4,5 milyar yaşındaki bu yıldızın çekirdeğinde sıcaklık 15 milyon °C'yi aşıyor ve hidrojen burada helyuma dönüşerek enerji üretiyor. Yüzeyi sayılan fotosfer yaklaşık 5.500 °C iken dış atmosferi korona, bilim insanlarının hâlâ tam açıklayamadığı bir biçimde 2 milyon °C'ye kadar ısınıyor. Dünya bu enerjiyi yaklaşık 150 milyon kilometre öteden alıyor.

Filmin bir başka uzay ayrıntısı, Kripton'dan gelen mesajın yolda bozulması. Bu gerçek uzay iletişiminin de bildik bir sorunu: Sinyal ve veri, aşılan mesafe büyüdükçe zayıflar ve hataya açık hâle gelir. Çizgi roman evreninde Kripton'un Dünya'ya uzaklığı 27,1 ışık yılı olarak verilir. NASA'nın tanımıyla bir ışık yılı, ışığın bir yılda aldığı yaklaşık 9,5 trilyon kilometrelik yol. Yani ışık hızında giden bir mesaj bile oradan buraya 27 yıldan fazla sürede ulaşırdı; bir bebeği taşıyan aracın bu yolu bir ömür içinde alabilmesi ise ancak bilimkurgunun ışıktan hızlı yolculuk varsayımıyla mümkün.

Bir canlının güneş ışığını doğrudan güce dönüştürmesi, bitkilerin fotosentezini çağrıştırıyor. Ama uçmak, mermileri durdurmak ya da gözlerinden ısı ışını yaymak için gereken enerjiyi bir insan boyutundaki bedene sığdırmak bilinen fizikle açıklanamaz; film de bunu açıklama derdinde değil. Luthor'un yarattığı cep evreni ve şehrin ortasında açılan yarığın altındaki kara delik de aynı şekilde çizgi roman fantezisi. Gerçek kara delikler NASA'ya göre büyük kütleli yıldızların süpernova patlamasıyla çöken çekirdeklerinden doğar ve bir şehrin altında taşınamaz.

Etkisi

Superman, DCU'nun "Tanrılar ve Canavarlar" adlı ilk bölümünü açtı. Filmin sonunda kısa bir görünüm yapan kuzeni Kara Zor-El, 2026'da kendi filmi Supergirl'e kavuştu. Doğrudan devam filmi Man of Tomorrow'un 2027'de vizyona girmesi planlanıyor; filmdeki Jimmy Olsen ve Mister Terrific karakterleri için de ayrı diziler hazırlanıyor. Gunn'ın yorumu, Kripton'un mirasını bir yük olarak değil bir soru olarak ele alıyor: Uzaydan gelen bu yabancıyı insan yapan, onu büyüten Kansaslı çiftçilerin öğrettikleri.

Kısaca

• Yıl: 2025
• Yazan ve yöneten: James Gunn
• Süre: 129 dakika
• Oyuncular: David Corenswet, Rachel Brosnahan, Nicholas Hoult, Edi Gathegi, Nathan Fillion, Isabela Merced
• Çekim yerleri: Svalbard (Norveç), Atlanta, Cleveland, Cincinnati
• Evren: DC Evreni (DCU), ilk film