James Gunn

James Gunn, Galaksinin Koruyucuları üçlemesiyle tanınan Amerikalı film yönetmeni, senarist ve yapımcıdır. Kariyerine düşük bütçeli bağımsız yapımlarda başladı, korku-komedi filmleriyle yönetmenliğe geçti ve 2014'te Marvel'ın uzayda geçen ekip hikâyesini dünya çapında bir gişe başarısına dönüştürdü. Filmleri, uzay operasını (yıldızlar arasında geçen, macera ağırlıklı bilimkurgu türü) mizahla birleştirir. Kasım 2022'den beri yapımcı Peter Safran'la birlikte DC Studios'un eş başkanı ve eş genel müdürüdür.

Erken yaşamı ve eğitimi

James Francis Gunn Jr., 5 Ağustos 1966'da ABD'nin Missouri eyaletindeki St. Louis kentinde doğdu. 1984'te St. Louis University High School'dan mezun oldu, ardından Saint Louis Üniversitesi'nde lisans derecesi aldı. Loyola Marymount Üniversitesi'nde yaklaşık iki yıl film okudu, ancak buradan diploma almadı. 1995'te Columbia Üniversitesi'nde güzel sanatlar yüksek lisansını (MFA) tamamladı; eğitimini düz yazı üzerine aldığını kendisi belirtmiştir.

Kariyeri

Sinemaya 1996'da bağımsız yapım şirketi Troma Entertainment'ta adım attı ve şirketin kurucusu Lloyd Kaufman'la birlikte Tromeo and Juliet'in senaryosunu yazdı. 2000'de The Specials'ın senaryosunu yazdı, yapımcılığını üstlendi ve filmde rol aldı. Hollywood'daki ilk büyük senaryosu, hikâyesini Craig Titley'le birlikte yazdığı 2002 yapımı Scooby-Doo oldu. 2004'te hem Dawn of the Dead'in yeniden çevriminin hem de Scooby-Doo 2'nin senaryosunu yazdı. Yönetmenliğe 2006'da korku-komedi Slither ile geçti; 2010'da ise başrollerini Rainn Wilson ve Elliot Page'in paylaştığı karanlık süper kahraman komedisi Super'i çekti.

Temmuz 2018'de Disney, 2008-2012 yılları arasında attığı eski sosyal medya şakaları nedeniyle Gunn'la yollarını ayırdığını açıkladı. Gunn özür diledi ve sorumluluğu üstlendiğini söyledi. Bu arada Warner Bros. için The Suicide Squad'u yazıp yönetmeye başladı; film 2021'de vizyona girdi. Mart 2019'da Disney onu yeniden göreve getirdi. Warner Bros. bu işi Ekim 2018'de, önceki yönetmen adayı Gavin O'Connor'ın ayrılmasının ardından ona vermişti. Gunn ayrıca John Cena'nın başrolde olduğu HBO Max dizisi Peacemaker'ı (2022-2025) yazdı, yönetti ve yapımcılığını üstlendi.

Warner Bros. Discovery, 1 Kasım 2022'de Gunn'ı ve uzun süreli yapım ortağı Peter Safran'ı yeni kurulan DC Studios'un başına getirdi. Gunn bu görevde DC çizgi romanlarına dayanan film ve dizilerin yaratıcı yönetimini üstlendi. İlk büyük adım olarak yazıp yönettiği Superman'in çekimleri 29 Şubat 2024'te başladı ve film Temmuz 2025'te gösterime girdi. Yapımcısı olduğu Supergirl 26 Haziran 2026'da vizyona girdi; hikâyesini yazıp yapımcılığını üstlendiği Coyote vs. Acme de 2026 takviminde yer aldı.

Uzay filmleri

Galaksinin Koruyucuları (2014)

Galaksinin Koruyucuları, Marvel Sinematik Evreni'nin kozmik yüzünde, yani Dünya dışında geçen bir filmdir. Senaryonun ilk taslaklarını Nicole Perlman yazdı; Gunn metni baştan elden geçirdi ve filmi yönetti. Yapımcı koltuğunda Marvel Studios başkanı Kevin Feige vardı. Hikâye, Nova İmparatorluğu'nun başkenti Xandar, ölü bir dev varlığın kopmuş kafasının içine kurulmuş Knowhere kenti ve Kyln hapishanesi gibi yerlerde geçer. Film 1 Ağustos 2014'te ABD'de vizyona girdi, dünya çapında 773,3 milyon dolar hasılat yaptı ve iki dalda Oscar'a aday gösterildi.

Galaksinin Koruyucuları 2 (2017)

İkinci filmin senaryosunu Gunn tek başına yazdı ve filmi yine kendisi yönetti. Galaksinin Koruyucuları 2, ilk filmin kahraman ekibinin uzaydaki maceralarını sürdürdü.

Galaksinin Koruyucuları 3 (2023)

Üçüncü filmin çekimleri, Gunn'ın göreve iadesinden sonra Ekim 2021'de başladı. 2023'te vizyona giren Galaksinin Koruyucuları 3, Gunn'ın yazıp yönettiği üçlemenin kapanış filmi oldu. Serinin bütün filmlerini sırasıyla görmek isteyenler için Galaksinin Koruyucuları izleme sırası sayfası hazırlanmıştır.

Uzay ve bilime etkisi

Gunn'ın uzay filmleri bilimsel gerçekçilik iddiası taşımaz; gezegenler, ırklar ve uzay gemileri çizgi roman kaynağından gelen fantastik öğelerdir. Bu filmlerin etkisi daha çok kültürel alanda görülür: Galaksinin Koruyucuları, tamamen uzayda geçen bir ekip hikâyesiyle dünya çapında 773 milyon doları aşan hasılata ulaştı ve uzayı renkli, esprili bir macera alanı olarak geniş bir izleyici kitlesine sundu.

Gunn'ın filmleri için bir uzay ajansıyla ya da bilimsel danışmanla yürütülmüş belgelenmiş bir işbirliği bulunmaz. Bu yönüyle onun uzay sineması, gerçek uzay yolculuğunu ayrıntılı biçimde canlandırmaya çalışan Yıldızlararası ya da Marslı gibi yapımlardan ayrılır: amacı gökyüzünü doğru göstermek değil, uzayı bir macera sahnesi olarak kullanmaktır.

Mirası

Gunn'ın kariyeri, Troma'nın düşük bütçeli yapımlarından DC Studios'un yönetimine uzanan bir yolculuktur. Marvel için uzayda geçen bir üçlemeyi tamamladıktan sonra rakip DC'nin bütün film ve dizi evrenini yönetir hâle gelmesi, kariyerinin en dikkat çeken dönemeci oldu. Eylül 2025'te Superman'in devamı niteliğindeki Man of Tomorrow 2027 için duyuruldu. 2026'da Warner Bros. Discovery'nin Paramount Skydance ile birleşmesinden sonra da Gunn ve Safran stüdyonun başında kaldı.

Bilmeye değer

• Sinema kariyerine Troma Entertainment'ta, Tromeo and Juliet'in senaryosunu yazarak başladı.
• Hollywood'da ilk büyük senaryosu Scooby-Doo (2002) oldu.
• Columbia Üniversitesi'ndeki yüksek lisansını sinema değil düz yazı üzerine yaptı.
• Galaksinin Koruyucuları'nın ilk taslakları Nicole Perlman'a aittir; Gunn senaryoyu yeniden yazdı.
• Disney 2018'de onu üçüncü filmden çıkardı, ancak Mart 2019'da göreve geri çağırdı.

Fotoğraf: Gage Skidmore · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons