Justice League: Adalet Birliği (Justice League)

Justice League: Adalet Birliği, DC Comics'in en ünlü süper kahraman takımını ilk kez canlı aksiyon olarak beyaz perdeye taşıyan 2017 yapımı film. DC Genişletilmiş Evreni'nin (DCEU) beşinci yapımı olan film, Batman, Wonder Woman, Flash, Aquaman, Cyborg ve Superman'i bir araya getirerek uzaydan gelen bir istilaya karşı savaştırıyor. Yönetmen olarak Zack Snyder'ın adı geçiyor, ancak filmin son halinde Joss Whedon'ın büyük payı var.

Konusu

Binlerce yıl önce Steppenwolf ve Parademon adlı kanatlı askerlerinden oluşan ordusu, üç "Ana Kutu"nun (Mother Box) birleşik enerjisiyle Dünya'yı ele geçirmeye çalışmış; Olimpos tanrıları, Amazonlar, Atlantisliler, insanlar ve uzaylı savaşçılardan oluşan bir ittifak onları püskürtmüştür. Kutular ayrılıp farklı yerlerde saklanır. Superman'in ölümü kutuları yeniden uyandırınca Steppenwolf geri döner. Amacı, üç kutuyu birleştirerek "Birlik" adı verilen olayı başlatmak ve Dünya'yı kendi ana gezegeninin bir kopyasına dönüştürmektir. Bruce Wayne ve Diana Prince, Superman'in yokluğunda bu tehdide karşı koyabilecek sıra dışı insanları bulup bir ekip kurmaya çalışır.

Yapım ve oyuncular

Warner Bros. bir Justice League filmini ilk kez 2007'de George Miller'ın yönetmenliğinde geliştirmeye başlamış, ancak proje gecikmeler ve bütçe kaygıları yüzünden iptal edilmişti. Bu film için çekimler Nisan-Ekim 2016 arasında yapıldı. Zack Snyder, kızının ölümünün ardından Mayıs 2017'de yapımdan ayrıldı; yerine gelen Joss Whedon kurgu sonrası süreci yönetti, yeni sahneler yazıp çekti ve filmin büyük bölümünü yeniden çekti. Senaryo Chris Terrio ve Whedon'a ait. Kadroda Ben Affleck, Henry Cavill, Gal Gadot, Ezra Miller, Jason Momoa ve Ray Fisher var; Steppenwolf'u Ciarán Hinds seslendiriyor. Yaklaşık 300 milyon dolarlık tahmini bütçesiyle tarihin en pahalı filmlerinden biri olan yapım, dünya genelinde 661,3 milyon dolar hasılatta kaldı ve gişede başarısız sayıldı.

Evrendeki yeri

Film, Batman v Superman: Adaletin Şafağı'nın sonunda Superman'in ölümüyle açılan boşluğu doldurur. Aquaman, Flash ve Cyborg ilk kez bu filmde tam karakter olarak görünür; Aquaman'ın kendi filmi bir yıl sonra geldi. Snyder'ın özgün kurgusu ise 2021'de Zack Snyder's Justice League adıyla yayımlandı. İzleme sırası için iki yol var: Ya bu sinema sürümü ya da onun yerine dört saatlik Snyder kurgusu.

Bilimsel karne

Bir gezegeni anında dönüştürmek

Filmin merkezindeki fikir, bir gezegeni başka bir dünyaya benzetmektir. Bilim dünyasında buna "terraforming", Türkçede gezegen biçimlendirme denir ve en çok Mars için tartışılır. NASA'nın desteklediği, Colorado Üniversitesi'nden Bruce Jakosky öncülüğündeki ve 2018'de Nature Astronomy'de yayımlanan bir çalışma, bugünkü teknolojiyle Mars'ı yaşanabilir hale getirmenin mümkün olmadığı sonucuna vardı. Mars'ın bugünkü atmosfer basıncı Dünya'nınkinin yalnızca yaklaşık yüzde 0,6'sı. Kutup buzullarındaki karbondioksitin tamamı buharlaştırılsa bile basınç ancak yüzde 1,2'ye çıkıyor; ısınma için Dünya'nınkine yakın bir basınç gerekiyor. Çalışmaya göre doğal gaz salınımıyla Mars atmosferini sadece iki katına çıkarmak bile yaklaşık 10 milyon yıl sürerdi.

Steppenwolf'un Ana Kutuları ise bir gezegeni dakikalar içinde baştan aşağı değiştirmeyi vaat ediyor. Gerçek bilim, bir gezegenin atmosferini ve yüzeyini değiştirmenin jeolojik zaman ölçeklerinde gerçekleşen, devasa enerji ve madde gerektiren bir süreç olduğunu söylüyor. Film bu açıdan tam bir fantastik anlatıdır.

Apokolips'ten gelen kapılar

Steppenwolf ve ordusu, başka bir dünya olan Apokolips'ten kapılar aracılığıyla gelir. Uzayın iki uzak noktasını kısa yoldan bağlayan böyle bir yapının bilimdeki karşılığı "solucan deliği"dir. Fikrin kökü Albert Einstein ve Nathan Rosen'ın 1935'te yayımladığı çalışmaya uzanır; bu yüzden Einstein-Rosen köprüsü de denir. Ancak solucan delikleri bugün hâlâ varsayımsal yapılardır; içinden geçilebilecek bir solucan deliği hiç gözlenmedi. Film, bilinen fizikte henüz yalnızca kâğıt üzerinde var olan bir kavramı sıradan bir ulaşım aracı gibi kullanıyor.

Atmosfer: Asıl kalkan

"Birlik" olayının hedefi, Dünya'yı yaşanabilir kılan her şeyi yok etmektir. Gerçekte gezegenimizi koruyan en önemli unsurlardan biri ince atmosfer katmanıdır; uzay istasyonundan bakınca bu katman, gezegenin kenarında incecik bir parıltı gibi görünür. Filmin kozmik tehdidi abartılı olsa da, bir gezegenin yaşanabilirliğinin ne kadar kırılgan bir dengeye bağlı olduğunu hatırlatır.

Karnenin özeti

Filmin bilimle ilişkisi iki katmanlı. Arka plandaki fikirler gerçek bilim tartışmalarından besleniyor: Başka bir gezegeni dönüştürmek, uzak dünyalar arasında kısa yol açmak ve bir gezegenin yaşanabilirliğini korumak, gerçekten de bilim insanlarının üzerinde çalıştığı konular. Ama film bu fikirlerin hepsini sihirli bir nesneye, Ana Kutulara bağlıyor ve süreleri, enerjileri, mesafeleri tamamen görmezden geliyor. Gezegen biçimlendirme milyonlarca yıl isterken filmde birkaç dakika sürüyor; varsayımsal solucan delikleri ise sıradan bir kapı gibi açılıp kapanıyor. Bilimkurgu değil, kozmik bir masal olarak izlemek en doğrusu.

Etkisi

Sinema sürümü eleştirmenlerden karışık ve olumsuz yorumlar aldı, gişedeki hayal kırıklığı da Warner Bros.'u gelecekteki DC filmlerini ortak evrene daha az, tekil karakterlere daha çok odaklanarak planlamaya yöneltti. Hayranların Snyder'ın özgün kurgusunu görmek için başlattığı kampanya ise sinema tarihinin en ilginç olaylarından birine dönüştü ve dört yıl sonra karşılık buldu.

Kısaca

• Yönetmen: Zack Snyder (son hali Joss Whedon tamamladı); senaryo Chris Terrio ve Joss Whedon.
• Yıl ve süre: 2017, 120 dakika.
• Kötü: Apokolips'ten gelen Steppenwolf ve Parademon ordusu.
• Bütçe ve gişe: Yaklaşık 300 milyon dolar bütçe, 661,3 milyon dolar hasılat.
• Bilimsel karne: Gezegen biçimlendirme gerçek bir fikir ama milyonlarca yıl ister; solucan delikleri hâlâ varsayımsal.