Batman v Superman: Adaletin Şafağı (Batman v Superman: Dawn of Justice)

Batman v Superman: Adaletin Şafağı, DC Comics'in iki büyük kahramanını ilk kez aynı canlı aksiyon filminde buluşturan 2016 yapımı süper kahraman filmi. Zack Snyder'ın yönettiği film, Çelik Adam'ın (Man of Steel, 2013) devamı ve DC Genişletilmiş Evreni'nin (DCEU) ikinci yapımı. Wonder Woman'ın sinemadaki ilk canlı aksiyon görünümü de bu filmde. Bir uzaylının Dünya'daki yeri, filmin merkezindeki soru.

Konusu

Superman ile General Zod'un Metropolis'i yerle bir eden savaşının üzerinden on sekiz ay geçmiştir. Kripton gezegeninden gelen Superman artık tartışmalı bir figürdür: Kimine göre kurtarıcı, kimine göre denetlenemeyen bir tehdit. Yirmi yıldır Gotham'da Batman olarak suçla savaşan Bruce Wayne, o yıkıma bizzat tanık olduğu için Superman'i insanlığın varlığına yönelik bir tehlike olarak görür. Clark Kent ise gazetesinde Batman'in sert yöntemlerini eleştirir. Bu gerginliği kendi hesabı için kullanan Lex Luthor, Zod'un Dünya'yı dönüştürme girişiminden sonra bulunan kriptoniti ele geçirmek ve iki kahramanı karşı karşıya getirmek için perde arkasında ipleri çeker.

Yapım ve oyuncular

Film, Çelik Adam'ın vizyona girmesinin ardından 2013 San Diego Comic-Con'da duyuruldu. Senaryoyu Chris Terrio ve David S. Goyer yazdı. Snyder, Frank Miller'ın The Dark Knight Returns çizgi romanından ilham aldığını ama özgün bir hikâye anlattığını söyledi; The Death of Superman serisinin izleri de filmde görülüyor. Çekimler Mayıs 2014'te Detroit'te başladı, Illinois ve New Mexico'da sürdü. Batman'i Ben Affleck, Superman'i Henry Cavill, Lois Lane'i Amy Adams, Lex Luthor'u Jesse Eisenberg, Wonder Woman'ı Gal Gadot canlandırıyor. Film dünya genelinde 874 milyon dolar hasılat yaptı ve vizyona girdiğinde bir süper kahraman filmi için en büyük açılış haftası rekorunu kırdı; eleştirmenlerin değerlendirmesi ise karışıktı. Sonradan 31 dakikalık ek sahne içeren "Ultimate Edition" adlı yönetmen kurgusu da yayımlandı.

Evrendeki yeri

Bu film, DC'nin ortak sinema evreninin asıl kapısını açar. Luthor'un dosyalarında Wonder Woman, Flash, Aquaman ve Cyborg ilk kez görünür; sonundaki olaylar doğrudan Justice League: Adalet Birliği'ne bağlanır. Kronolojik izleme sırasında Wonder Woman filmlerinden ve Çelik Adam'dan sonra gelir.

Bilimsel karne

Güneş'ten güç alan kahraman

Superman'in gücünün kaynağı, çizgi roman geleneğinde Dünya'nın "sarı" Güneş'idir. Gerçek Güneş, NASA'nın sınıflandırmasıyla G2 V tipi bir sarı cüce, yani ana kol yıldızıdır. Yüzeyi yaklaşık 5.500 °C, çekirdeği yaklaşık 15 milyon °C sıcaklıktadır; Dünya'dan ortalama 150 milyon kilometre uzaklıkta ve yaklaşık 4,5 milyar yaşındadır. Güneş ışığı Dünya'daki yaşamın enerji kaynağı olduğu için "Güneş'ten güç almak" fikri ilk bakışta mantıklı görünür. Ancak bir canlının ışığı depolayıp uçmaya, çelik bükmeye ya da gözlerinden ısı ışını yollamaya yetecek enerjiye çevirmesi bilinen hiçbir biyolojik ya da fiziksel süreçle açıklanamaz. Burası saf kurgu.

Kriptonit ve gerçek göktaşları

Filmde kriptonit, Kripton'dan kalan ve Superman'i zayıflatan bir maddedir. Kriptonit tamamen kurgusaldır ve adı benzeyen gerçek element kripton ile karıştırılmamalıdır; kavram ilk kez 1943'te The Adventures of Superman radyo dizisinde ortaya çıktı. Gerçek dünyada ilginç bir tesadüf de yaşandı: 2004'te Sırbistan'ın Jadar vadisinde sondaj örneklerinde bulunan ve adını bu vadiden alan jadarit minerali, kimyasal bileşimi nedeniyle 2007'de basında "kriptonit bulundu" başlıklarıyla duyuruldu. Ama jadarit beyaz, toprağımsı bir silikat mineralidir; yeşil parıldamaz ve kimseyi zayıflatmaz. Bugün daha çok büyük bir lityum yatağı olarak önem taşıyor.

Uzaydan gelen taşların Dünya'ya düşmesi ise kurgu değil. Göktaşları sürekli düşer ve bazıları başka gök cisimlerinden kopmuş parçalardır. NASA'nın bilgisine göre ALH84001 adlı göktaşı Mars'tan gelir: Yaklaşık 16 milyon yıl önce büyük bir çarpışmayla Mars'tan koparak uzaya fırlamış ve yaklaşık 13 bin yıl önce Antarktika'ya düşmüştür. Yani başka bir dünyadan gelen bir taşın elimizde olması mümkün; o taşın bir kahramanı zayıflatması değil.

Bilim insanları bir göktaşının Mars'tan geldiğini nasıl anlıyor? NASA'nın açıklamasına göre bu taşların içinde hapsolmuş gazlar, Viking görevinin 1976'da Mars atmosferinde ölçtüğü kendine özgü bileşimin "parmak izini" taşıyor. Kayaların türü de asteroitler gibi küçük cisimlerde mümkün olmayan, büyük bir gezegenin içinde erimeyle oluşmuş izler gösteriyor. Kısacası başka bir dünyadan gelen taşı tanımak için büyü değil kimya gerekiyor; Luthor'un kriptoniti "tanıması" ise filmde hiç sorgulanmıyor.

Kripton gemisi ve genetik mühendislik

Luthor'un, Zod'un cesedi ve Kripton keşif gemisinin teknolojisiyle bir canavar yaratması, filmin en kurgusal kısmıdır. Yabancı bir türün genetiğini bir insanınkiyle birleştirip yetişkin, dev bir canlı üretmek, bugünkü biyolojinin bildiği hiçbir yöntemle mümkün değildir. Film burada bilimden çok mitolojik bir "yaratılış" sahnesi kurar.

Etkisi

Batman v Superman, karanlık tonu ve uzun süresi nedeniyle eleştirmenleri ikiye böldü; ama DC'nin ortak evrenini kurması, Ben Affleck'in Batman'ini ve Gal Gadot'nun Wonder Woman'ını tanıtması bakımından evrenin en önemli halkalarından biri oldu. Bir uzaylının insanlık için ne anlama geldiği sorusu, sonraki Justice League filmlerinin de ana damarını oluşturdu.

Kısaca

• Yönetmen: Zack Snyder; senaryo Chris Terrio ve David S. Goyer.
• Yıl ve süre: 2016, 151 dakika (Ultimate Edition 31 dakika daha uzun).
• Evrendeki yeri: DCEU'nun ikinci filmi; Wonder Woman'ın ilk canlı aksiyon sinema görünümü.
• Hasılat: Dünya genelinde 874 milyon dolar.
• Bilimsel karne: Güneş gerçekten G2 V tipi bir sarı cüce; kriptonit kurgu, Mars'tan gelen göktaşları ise gerçek.