Zack Snyder's Justice League

Zack Snyder's Justice League, 2017 yapımı Justice League'in yönetmen kurgusu. Zack Snyder'ın yapımdan ayrılmadan önceki özgün vizyonunu yansıtan film, hayranların yıllarca süren kampanyasının ardından 18 Mart 2021'de ABD'de HBO Max'te yayımlandı. 242 dakikalık süresiyle sinema sürümünün iki katından uzun; hikâyeyi neredeyse baştan kuran, ayrı bir film olarak değerlendirilmeyi hak eden bir yapım.

Konusu

Binlerce yıl önce Apokolips'in hükümdarı Darkseid, üç Ana Kutu'nun birleşik enerjisiyle "Birlik" olayını başlatıp Dünya'yı kendi gezegeninin bir kopyasına dönüştürmeye çalışmıştır. Amacı, Dünya'da saklı olan ve bütün çoklu evrende özgür iradeyi denetleme gücü veren "Yaşam Karşıtı Denklem"i ele geçirmektir. Kadim tanrılar, Amazonlar, Atlantisliler, insanlar ve uzaylı savaşçılar istilayı durdurur. Superman'in ölümüyle kutular yeniden uyanınca, Darkseid'in gözünden düşmüş yardımcısı Steppenwolf efendisinin güvenini geri kazanmak için Dünya'ya gelir. Bruce Wayne ve Diana Prince, Barry Allen, Victor Stone ve Arthur Curry'yi bir araya getirir; ekip, Superman'i Kripton gemisindeki teknolojiyle geri döndürmeyi dener.

Yapım

Sinema sürümünün yapımı zorlu geçmişti: Snyder, Mayıs 2017'de kızı Autumn'un ölümünün ardından projeden ayrılmış, yerine gelen Joss Whedon daha aydınlık ve esprili bir ton katıp süreyi stüdyonun isteğiyle önemli ölçüde kısaltmıştı. Hayranlar "Snyder Cut" adını verdikleri özgün kurguyu görmek için yıllarca kampanya yürüttü. Warner Bros. Şubat 2020'de projeyi onayladı; görsel efektlerin, müziğin ve kurgunun tamamlanması için 70 milyon dolar harcandı, Ekim 2020'de yeni sahneler çekildi. Film Autumn Snyder'ın anısına ithaf edildi.

Film 1,33:1 en-boy oranında, yani neredeyse kare bir kadrajla yayımlandı; IMAX gösterimleri için 1,43:1 oranı kullanıldı. 2022'de siyah-beyaz "Justice Is Gray" sürümü de kısa bir sinema gösterimine çıktı. Eleştirmenler filmi sinema sürümünden genel olarak daha iyi buldu, uzunluğunu ise eleştirdi. Film o yıl HBO Max'te en çok izlenen dördüncü film oldu.

Evrendeki yeri

Bu kurgu, sinema sürümünde olmayan Darkseid'i ve Mars'tan gelen Marslı Avcı'yı (Martian Manhunter) hikâyeye ekler; Snyder'a göre Savunma Bakanı Calvin Swanwick, Çelik Adam'dan beri aslında bu karakterdi. Sondaki kâbus sahnesi, Batman v Superman'daki gelecek görüntüsüne bağlanır. Snyder'ın yönettiği ya da ortak yazdığı son DCEU filmidir. Kronolojik izleme sırasında sinema sürümünün yerine izlenebilir.

Bilimsel karne

Zamanı geri sarmak

Filmin doruk noktasında Flash, olağanüstü hızıyla "Hız Gücü"ne girip zamanı geri sarar. Gerçek fizikte hız ve zaman arasında gerçekten derin bir bağ vardır: Einstein'ın görelilik kuramına göre ışık hızına yaklaşan bir gözlemci için zaman, durağan bir gözlemciye göre daha yavaş akar. Ancak bu etki zamanı yavaşlatır, geri döndürmez. Geçmişe yolculuk fikri ancak varsayımsal yapılar üzerinden tartışılır: Eğer içinden geçilebilir solucan delikleri varsa, kuramsal olarak zaman yolculuğuna izin verebilecekleri öne sürülmüştür. Ama böyle bir yapı hiç gözlenmedi. Flash'ın koşarak zamanı geri alması bu yüzden bilimkurgudan çok çizgi roman fantezisidir.

Darkseid, çoklu evren ve uzak dünyalar

Darkseid'in peşinde olduğu denklem "bütün çoklu evrende" geçerli bir güç olarak anlatılır. Çoklu evren fikri kozmolojide tartışılan ama gözlemle doğrulanmamış, kuramsal bir düşüncedir. Bizim gözlemleyebildiğimiz evren ise zaten akıl almaz büyüklükte: Hubble Uzay Teleskobu gibi gözlemevleri, Samanyolu'na benzeyen galaksilerin 11 milyar yıllık bir zaman dilimi boyunca nasıl biçimlendiğini görüntüleyebiliyor. Apokolips gibi başka bir gezegenden gelen bir istila hikâyesinde asıl gerçekçi olmayan nokta, uzaklıklardır: Galaksiler ve yıldızlar arasındaki mesafeler, bilinen hiçbir aracın makul sürede aşamayacağı kadar büyüktür. Film bunu Ana Kutuların açtığı kapılarla aşar.

Marslı Avcı ve gerçek Mars

Filmin sonunda beliren Marslı Avcı, Mars'ta yaşayan bir uygarlığın son temsilcisi olarak bilinir. Gerçek Mars ise bugün yaşam için oldukça zorlu bir dünyadır: NASA'nın aktardığı ölçümlere göre atmosfer basıncı Dünya'nınkinin yalnızca yaklaşık yüzde 0,6'sı kadardır. Bilim insanları Mars'ta geçmişte mikrobik yaşam olup olmadığını araştırıyor, ama bugüne kadar kesin bir kanıt bulunmadı.

Karnenin özeti

Snyder kurgusu, sinema sürümüne göre çok daha kozmik bir film; ama bu kozmik ölçek bilimden çok mitolojiye yaslanıyor. Doğru yaptığı şey, evrenin büyüklüğü ve başka dünyalardan gelen bir tehdidin insanlıkta yaratacağı çaresizlik duygusu. Yanlış ya da kurgusal olan ise neredeyse bütün mekanizmalar: Zamanı geri saran bir koşu, gezegenleri anında dönüştüren kutular ve galaksiler arası mesafeleri yok sayan kapılar. Görelilik, solucan delikleri ve Mars hakkında merak uyandırması ise filmin bilim açısından en değerli yanı sayılabilir.

Etkisi

Bir hayran kampanyasının bir stüdyoyu tamamlanmamış bir filmi bitirmeye ikna etmesi, sinema endüstrisinde benzeri az görülen bir olaydı. Zack Snyder's Justice League, yayın platformlarının büyük bütçeli yönetmen kurgularına nasıl kapı açabileceğini gösterdi ve DC hayranları arasında hâlâ en çok tartışılan yapımlardan biri.

Kısaca

• Yönetmen: Zack Snyder.
• Yıl ve süre: 2021, 242 dakika.
• Yayın: 18 Mart 2021, ABD'de HBO Max.
• Bütçe: Tamamlanması için 70 milyon dolar.
• Yenilikler: Darkseid, Yaşam Karşıtı Denklem, Marslı Avcı; 1,33:1 kadraj.
• Bilimsel karne: Görelilik zamanı yavaşlatır ama geri sarmaz; çoklu evren kuramsal.