Evrenin Askerleri (Starship Troopers) izleme sırası: bütün filmler ve diziler

Türkiye'de sinema afişlerinde Yıldız Gemisi Askerleri, halk arasında ise çoğu zaman Evrenin Askerleri adıyla anılan Starship Troopers, bilimkurgunun en çok tartışılan hikâyelerinden birinin adı. Her şey 1959'da Robert A. Heinlein'ın yazdığı bir romanla başladı; 1997'de Paul Verhoeven'ın çektiği film hikâyeyi bambaşka bir yöne taşıdı ve ardından devam filmleri, bir animasyon dizi ve iki bilgisayar animasyonu filmle bugüne uzanan bir seri doğdu. Bu rehberde serinin bütün film ve dizilerini, hangi sırayla izlenebileceklerini ve evrenin kısa tarihini bir arada bulacaksınız.

Roman: Heinlein'ın en tartışmalı kitabı

Robert A. Heinlein, 1940'lı ve 1950'li yıllarda Isaac Asimov ve Arthur C. Clarke ile birlikte Amerikan bilimkurgusunun "büyük üçlüsü" arasında sayılan bir yazardı. ABD Deniz Kuvvetleri'nde beş yıl görev yapmış olması yazdıklarını derinden etkiledi. 1958-1959 arasında, ABD'nin nükleer denemeleri askıya alma kararına tepki olarak birkaç hafta içinde Starship Troopers romanını yazdı. Kitap önce The Magazine of Fantasy & Science Fiction dergisinde Starship Soldier adıyla iki bölüm hâlinde yayımlandı, 5 Kasım 1959'da da G. P. Putnam's Sons tarafından kitap olarak basıldı.

Roman, insanlığın Dünya Federasyonu adlı yıldızlar arası bir hükümet altında birleştiği bir gelecekte geçiyor. Bu düzende oy kullanmak gibi tam yurttaşlık hakları yalnızca "Federal Hizmet"i tamamlamış gazilere tanınıyor. Hikâyeyi Juan "Johnny" Rico birinci ağızdan anlatıyor: Mobil Piyade'ye yazılan genç bir askerin acemilikten subaylığa uzanan yolculuğu, insanlarla "Araknidler" ya da kısaca "böcekler" denen uzaylı bir tür arasındaki savaşın ortasında geçiyor. Kitap 1960'ta en iyi roman dalında Hugo Ödülü'nü kazandı; ama askerliği yücelten tonu ve oy hakkını hizmete bağlayan düzeni yüzünden yıllarca faşizmle eleştirildi. Romanın kalıcı mirası ise motorlu zırh (powered armor) fikri oldu: Heinlein'ın ayrıntısıyla tarif ettiği bu giyilebilir zırhlar, Mobile Suit Gundam'ın robot zırhlarından Yaratık 2'nin uzay piyadelerine kadar sayısız yapımı besledi. James Cameron, Aliens çekimlerinde piyadeleri oynayan oyunculara romanı okutmuştu.

1997 filmi: hiciv olarak savaş

Yıldız Gemisi Askerleri, senarist Edward Neumeier'in 1991'de yazdığı Bug Hunt at Outpost 7 adlı bir taslaktan doğdu. Yapımcı Jon Davison, senaryonun Heinlein'ın kitabına benzediğini görünce hikâyeyi romana yaklaştırmayı önerdi. RoboCop ve Gerçeğe Çağrı'nın yönetmeni Paul Verhoeven ise romanın faşizan bulduğu yanlarını hicvetmeyi seçti. 7 Kasım 1997'de gösterime giren film, 100-110 milyon dolarlık bütçesine karşılık 121 milyon dolar hasılatta kaldı ve ilk çıktığında sert eleştiriler aldı. Zamanla yeniden değerlendirildi; bugün kült klasik ve otoriter yönetimler üzerine ileri görüşlü bir hiciv olarak anılıyor. Görsel efektleri En İyi Görsel Efekt dalında Oscar'a aday gösterildi.

Seri nasıl büyüdü?

Filmin ardından gelen yapımlar büyük ölçüde Sony çatısı altında, düşük bütçeli ev videosu ve televizyon yapımları olarak çekildi. İlk film ekibinden Edward Neumeier ana sürekliliği oluşturan beş filmin dördünün senaryosunu yazdı. Johnny Rico'yu oynayan Casper Van Dien üçüncü filmde rolüne döndü, son animasyon filmde de karakteri seslendirdi. 1999-2000'de ise Verhoeven'ın yönetici yapımcı olduğu bilgisayar animasyonu bir dizi yayımlandı. Serinin dışında, 1988'de Japonya'da Sunrise ve Bandai Visual'ın romandan uyarladığı altı bölümlük bir OVA da var. 2025'te ise District 9'un yönetmeni Neill Blomkamp'ın, romana daha sadık yeni bir uyarlama yazıp yöneteceği duyuruldu; bu film henüz çıkmadı.

Yayın sırası

1. Yıldız Gemisi Askerleri (1997, film)
2. Roughnecks: Starship Troopers Chronicles (1999-2000, animasyon dizi)
3. Starship Troopers 2: Hero of the Federation (2004, televizyon filmi)
4. Starship Troopers 3: Marauder (2008, film)
5. Starship Troopers: Invasion (2012, bilgisayar animasyonu film)
6. Starship Troopers: Traitor of Mars (2017, bilgisayar animasyonu film)

Kronolojik sıra (evren içi zamana göre)

Bu seride yayın sırası ile hikâye sırası büyük ölçüde örtüşüyor; tek fark, animasyon dizinin ayrı bir yolda ilerlemesi.

1. Yıldız Gemisi Askerleri: Rico'nun askere yazılması, Buenos Aires'in yıkılışı ve Klendathu çıkarması.
2. Roughnecks: Starship Troopers Chronicles: Filmin hemen sonrasında geçer, ama devam filmlerini hesaba katmayan ayrı bir süreklilik kurar. İsteğe bağlı bir yan yol olarak izlenebilir.
3. Starship Troopers 2: Hero of the Federation: Savaşın sürdüğü bir dönemde, uzak bir gezegende kuşatılan küçük bir birlik.
4. Starship Troopers 3: Marauder: Albay Rico'nun dönüşü ve "Marauder" zırhlarının ilk kullanımı.
5. Starship Troopers: Invasion: Artık general olan Rico, Carmen Ibanez ve Carl Jenkins yeniden bir arada.
6. Starship Troopers: Traitor of Mars: Invasion'ın ardından rütbesi düşürülen Rico, Mars'ta.

Hangi sırayla izlenmeli?

İlk kez başlayacaksanız en sağlıklı yol yayın sırası: hem hikâye sırasına çok yakın, hem de seri boyunca değişen bütçeyi, teknolojiyi ve tonu doğal biçimde takip etmenizi sağlıyor. Mutlaka izlenmesi gereken tek yapım 1997 filmi; geri kalanlar, ilk filmin dünyasını sevenlere hitap eden yan halkalar. Vakti kısıtlı olanlar 1997 filminden sonra doğrudan Starship Troopers 3: Marauder'a, oradan da iki animasyon filme geçebilir: Rico'nun hikâyesi bu dört yapımda süreklilik içinde ilerliyor. İkinci film neredeyse bağımsız bir korku hikâyesi; animasyon dizi ise filmin ardından alternatif bir yol izlediği için en sona ya da ayrı bir maceraya bırakılabilir.

Bilimsel karne: göktaşı silahından gerçek gezegen savunmasına

Serinin en akılda kalan sahnelerinden biri, böceklerin uzaydan fırlattığı bir asteroidin Buenos Aires'i yerle bir etmesi. Böceklerin gezegenler arasında asteroidleri hedefe yönlendirebilmesi kurgunun ürünü; ama büyük bir göktaşının bir şehri, hatta bir canlılar dünyasını yok edebileceği gerçek. Yaklaşık 66 milyon yıl önce Meksika'nın Yucatán Yarımadası'na çarpan göktaşı, kuşlar dışındaki dinozorların yok oluşuyla ilişkilendiriliyor. Bugün bilim insanları bu tehdidi ciddiye alıyor: NASA'nın OSIRIS-REx aracı, 1999'da keşfedilen ve ortalama çapı yaklaşık 490 metre olan Bennu asteroidini 2018'den itibaren inceledi, 20 Ekim 2020'de yüzeyinden örnek topladı ve yaklaşık 121,6 gramlık örneği taşıyan kapsül 24 Eylül 2023'te Utah çölüne indi. Bennu'nun 2178-2290 arasında Dünya'ya çarpma olasılığı toplamda yaklaşık 1.750'de bir olarak hesaplanıyor.

İnsanlık bir asteroidin yönünü değiştirmeyi de denedi: NASA'nın DART aracı 26 Eylül 2022'de Dimorphos adlı küçük uyduya çarptı ve onun Didymos çevresindeki dolanma süresini 32 dakika kısalttı. Japon Hayabusa2 aracı da yaklaşık 900 metre çapındaki Ryugu'dan topladığı örnekleri 5 Aralık 2020'de Dünya'ya getirdi; örneklerde urasil gibi organik bileşikler bulundu. Seride uzay gemilerinin ışıktan hızlı yolculuk yapması, yıldız sistemleri arasında haftalar içinde gidip gelinmesi ise bugünkü fizik bilgisiyle mümkün görünmüyor. Romanın motorlu zırh fikri ise bilimkurgudan laboratuvara geçen nadir buluşlardan: giyilebilir dış iskeletler bugün araştırma konusu.

Kısaca

• Temel: Robert A. Heinlein'ın 1959 tarihli, 1960 Hugo Ödüllü romanı.
• Türkçe adlar: Yıldız Gemisi Askerleri; halk arasında Evrenin Askerleri.
• Seri: 1997 filmi, iki devam filmi, iki bilgisayar animasyonu film ve bir animasyon dizi.
• Yayın sırası ile hikâye sırası neredeyse aynı; animasyon dizi ayrı bir süreklilik.
• Önerilen başlangıç: 1997 filmi; ardından Marauder, Invasion ve Traitor of Mars.
• Neill Blomkamp'ın yeni uyarlaması 2025'te duyuruldu, henüz çıkmadı.