SpaceCamp
Bir yaz kampındaki gençler, bir aksilik zinciriyle kendilerini gerçek bir mekikte, yörüngede bulur. Challenger kazasından aylar sonra gösterime giren 1986 yapımı, bir kuşağa uzayı sevdirdi.
- Tür
- Film
- Yıl
- 1986
- Yönetmen / yaratıcı
- Harry Winer
- Oyuncular
- Kate Capshaw, Lea Thompson, Tate Donovan, Kelly Preston, Larry B. Scott, Tom Skerritt
- Süre / sezon
- 107 dk
Harry Winer'ın 1986 yapımı SpaceCamp, ABD'nin Alabama eyaletindeki gerçek Uzay Kampı'ndan ilham alan bir gençlik macerası. Bir yaz kampına katılan dört genç ve on iki yaşında bir çocuk, bir dizi aksilik sonucunda kendilerini gerçek bir uzay mekiğinin içinde, yörüngede buluyor. Film, uzay mekiği Challenger'ın parçalanmasından beş ay bile geçmeden gösterime girdi ve bu talihsiz zamanlama, onun bütün hikâyesini belirledi.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=ISPHII9F1nQ
Konusu
Astronot Andie Bergstrom, eşi Zach'in yönettiği Uzay Kampı'nda eğitmen olarak çalışmaktadır. Bu yaz ona üç haftalık kamp için bir grup genç verilir: Kevin, mekik komutanı olmayı hayal eden Kathryn, Rudy, Tish ve uzaya gitmeyi her şeyden çok isteyen küçük Max. Max'in en yakın arkadaşı ise kampın robotu Jinx'tir.
Jinx, Max'in uzaya gitme dileğini kelimesi kelimesine anlar ve gizlice işe karışır. Ekip, mekik Atlantis'in içinde bir motor testine katıldığı sırada bir arıza zinciri başlar ve mekik, eğitmenleri Andie ile birlikte gençleri de alarak fırlatılır. Yörüngede oksijen azalmakta, iletişim kopuk durmaktadır. Hayatta kalmak için kampta öğrendiklerini gerçek bir görevde uygulamak zorundadırlar.
Yapım ve oyuncular
Film, Patrick Bailey ve Larry B. Williams'ın hikâyesinden, W. W. Wicket takma adını kullanan Clifford Green ile Casey T. Mitchell'ın senaryosundan çekildi. Winer'ın sinemadaki ilk uzun filmi. Andie'yi Kate Capshaw, kamp müdürü eşi Zach'i Tom Skerritt canlandırıyor. Gençlerde Lea Thompson, Tate Donovan, Larry B. Scott ve Kelly Preston var. Küçük Max rolünde, o yıllarda "Leaf Phoenix" adını kullanan Joaquin Phoenix oynuyor. Robot Jinx'in sesi Frank Welker'a, müzikler ise John Williams'a ait.
Çekimler 1985 yazında yapıldı; film, aynı yılın Ekim ayında kapanan ABC Motion Pictures'ın son yapımı oldu. Lea Thompson, ilk günden itibaren programın on gün geride kaldığını ve üç ay planlanan çekimin altı ay sürdüğünü anlattı. Film, Huntsville'deki ABD Uzay ve Roket Merkezi'nde de çekildi.
Ardından gerçek tarih araya girdi. 28 Ocak 1986'da Challenger, kalkıştan 73 saniye sonra parçalandı ve yedi kişilik mürettebatın tamamı hayatını kaybetti. Mürettebatta, Uzayda Öğretmen projesi kapsamında uçan ilkokul öğretmeni Christa McAuliffe de vardı. Çekimleri kazadan önce bitmiş olan SpaceCamp, 6 Haziran 1986'da gösterime girdi. Yapım, basında bir "pazarlama kâbusu" olarak anıldı; bazı izleyiciler filmin hiç gösterilmemesi gerektiğini düşündü, yapımcılar ise trajediyi istismar etmemeye özen gösterdiklerini söyledi. 18 ile 25 milyon dolar arasında olduğu belirtilen bütçeye karşılık ABD'de yaklaşık 9,7 milyon dolar hasılat yapabildi.

Bilim ne diyor?
Filmin dayandığı kamp gerçek. Uzay Kampı, 1982'de ABD Uzay ve Roket Merkezi'nin yöneticisi Edward O. Buckbee tarafından, matematik ve fen eğitimini özendirmek amacıyla kuruldu. Fikri, 1977'de merkezi gezerken not alan öğrencileri gören Wernher von Braun ortaya atmıştı. Kampın onur listesinde bugün Samantha Cristoforetti, Christina Koch ve Kathleen Rubins gibi astronotların adları bulunuyor. Filmin oyuncu kadrosu da 2016'da, filmin 30. yılında bu onur listesine alındı.
Gerçek astronot eğitimi ise filmdekinden çok daha uzun ve aşamalı. Adaylar yıllar boyunca simülatörlerde, havuzlarda ve uçaklarda çalışıyor. NASA'nın KC-135 gibi uçaklarla yaptığı parabolik uçuşlar, her dalışta yalnızca kısa bir süre için ağırlıksızlık hissi yaratarak mürettebatı uzaydaki hareketlere alıştırıyor. Uzay yürüyüşleri ise büyük su havuzlarında, tam donanımlı giysilerle saatlerce prova ediliyor; suyun kaldırma kuvveti, ağırlıksızlığa en yakın uzun süreli ortamı sağlıyor. Mekik dönemindeki astronotlar ayrıca gerçek uçuş güvertesinin birebir kopyası olan eğitim maketlerinde, fırlatma ve iniş sırasındaki arızalara karşı defalarca prosedür çalıştı. Bir mekiği uçurmak için gereken bilgi ve beceri, birkaç haftalık bir kampın çok ötesinde; filmin en büyük hayal gücü sıçraması, bir grup gencin bu eğitim olmadan görev yönetebilmesi.
Filmin finalindeki iniş ise şaşırtıcı biçimde gerçek bir olaya dayanıyor. Mekik, normal iniş yerine New Mexico'daki White Sands'e iner. Gerçek dünyada da Mart 1982'de STS-3 görevi sırasında Columbia mekiği, asıl iniş yeri olan Edwards Hava Üssü sular altında kaldığı için White Sands'e indi. Bu, mekik programının tarihinde White Sands'e yapılan tek iniş oldu.
Kurgunun zayıf noktası ise güvenlik. Bir robotun mekiği yolcu dolu hâlde fırlatabilmesi, gerçek fırlatma sürecinde onlarca kişinin ve bağımsız denetimin rol oynadığı düşünülünce mümkün değil. Challenger kazası da güvenliğin ne kadar ince bir çizgide durduğunu acı biçimde gösterdi: Rogers Komisyonu, soğuk havada sertleşen ve katı yakıtlı roketin bağlantı yerini sızdırmaz tutamayan O-halkalarını kazanın nedeni olarak belirledi ve hem NASA'yı hem de yüklenici Morton Thiokol'u bilinen tehlikeleri göz ardı etmekle eleştirdi. Kazanın ardından mekik programı 32 ay boyunca durdu.

Etkisi
Eleştirmenler filmi pek beğenmedi; Roger Ebert bir buçuk yıldız verdi, Variety de yaz kampı eğlencesiyle uzay idealizmini birleştiremediğini yazdı. Ancak film zamanla bir kuşak için anlamlı bir yapıma dönüştü. Lea Thompson, insanların ona bu film sayesinde fizikçi ya da mucit olmaya karar verdiklerini anlattığını söyledi. Disney, 2020'de filmin Disney+ için yeniden çekileceğini duyurdu. Uzay yolculuğuna çocuk gözüyle bakan diğer yapımlar arasında Apollo 10½ ve E.T. Dünya Dışı sayılabilir.
Kısaca
- Yıl: 1986
- Yönetmen: Harry Winer
- Müzik: John Williams
- Süre: 107 dakika
- Oyuncular: Kate Capshaw, Lea Thompson, Tate Donovan, Kelly Preston, Larry B. Scott, Joaquin Phoenix
- Gerçekle bağı: Huntsville'deki Uzay Kampı, Challenger kazası ve STS-3'ün White Sands inişi
Bunları da izleyinTümü →
VaranasiS. S. Rajamouli2027 · Vizyon: 7 Nisan 2027
Spaceballs: The New OneJosh Greenbaum2027 · Vizyon: 23 Nisan 2027
The ChallengerJames Hawes2013 · 89 dk
Hayabusa: Harukanaru KikanTokiyuki Takimoto2012 · 136 dk
Genç Astronotlar (Explorers)Joe Dante1985 · 109 dk
Venom: Zehirli Öfke (Venom)Ruben Fleischer2018 · 112 dk











