Lost in Space (1998)
Robinson ailesi, ölmekte olan Dünya'ya yeni bir yurt bulmak için yola çıkar ama bir sabotajla uzayın bilinmeyen bir köşesine savrulur. 1960'ların klasik dizisinin 1998 tarihli sinema uyarlaması.
- Tür
- Film
- Yıl
- 1998
- Yönetmen / yaratıcı
- Stephen Hopkins
- Oyuncular
- Gary Oldman, William Hurt, Matt LeBlanc, Mimi Rogers, Heather Graham, Lacey Chabert
- Süre / sezon
- 130 dk
1960'ların sevilen televizyon dizisi Lost in Space, 1998'de büyük bütçeli bir sinema filmi olarak yeniden doğdu. Stephen Hopkins'in yönettiği, senaryosunu Akiva Goldsman'ın yazdığı film, Robinson ailesini bu kez daha karanlık, aksiyon ağırlıklı bir uzay macerasının içine bırakıyor. Gary Oldman, William Hurt, Matt LeBlanc, Mimi Rogers, Heather Graham ve Lacey Chabert'ten oluşan kadrosuyla dikkat çeken yapım, gişede iyi bir başlangıç yapsa da eleştirmenlerden sert notlar aldı. Bugün daha çok, bir televizyon klasiğini 1990'ların görsel efekt diliyle yeniden yorumlama denemesi olarak anılıyor.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=tsmacmhdrUs
Konusu
Yıl 2058. Kirlilik ve ozon tabakasının incelmesi yüzünden Dünya'nın kısa süre içinde yaşanmaz hâle geleceği anlaşılmıştır. İnsanlığı kurtarmak için kurulan küresel uzay kuvveti, Profesör John Robinson'ı ailesiyle birlikte Jupiter 2 adlı gemiyle uzak bir gezegene, Alpha Prime'a gönderir. Görevleri, gezegenin üzerinde bir "hiperkapı" inşa etmektir; bu kapı tamamlandığında Dünya'nın nüfusu yeni gezegene anında taşınabilecektir.
Ailenin doktoru Zachary Smith ise aslında görevi sabote etmek isteyen bir örgütün casusudur. Gemideki robotu programlayarak işe girişir, fakat kendisi de kalkışta gemide mahsur kalır. Sabotajın ardından Jupiter 2, haritası çıkarılmamış bir rotayla hiperuzaya fırlamak zorunda kalır ve aile kendini evrenin bilinmeyen bir köşesinde bulur. Film bundan sonrasını; terk edilmiş gemiler, örümceğe benzeyen yaratıklar ve zamanın kırıldığı tuhaf bir gezegen üzerinden anlatıyor.
Yapım ve oyuncular
Çekimler 3 Mart 1997'de Londra'daki Shepperton Stüdyoları'nda başladı. Yapım için 700'den fazla görsel efekt çekimi planlandı; bu işler Computer Film Company, The Mill, Cinesite ve Jim Henson'ın Creature Shop'u gibi şirketler arasında paylaştırıldı. New Line Cinema, filmi oyuncaklar, romanlar, animasyon ve canlı çekim dizilerle büyüyecek bir serinin ilk adımı olarak görüyordu.
Gary Oldman, hem kurnaz hem tekinsiz Dr. Smith'i canlandırıyor. William Hurt baba John Robinson'ı, Mimi Rogers anne Maureen'i, Heather Graham ve Lacey Chabert kızları Judy ile Penny'yi, Jack Johnson ise dâhi küçük oğul Will'i oynuyor. Matt LeBlanc, gemiye son anda atanan pilot Don West rolünde. Jared Harris de hikâyenin ilerleyen bölümünde önemli bir rol üstleniyor. Orijinal dizinin oyuncularından June Lockhart, Mark Goddard, Marta Kristen ve Angela Cartwright kısa konuk rollerde görünüyor; dizide robotu seslendiren Dick Tufeld da aynı görevine geri dönüyor. Müzikleri Bruce Broughton besteledi.
Broughton'ın müziği, dizinin John Williams imzalı jenerik temalarından hiçbir motif almadı. Buna karşılık İngiliz elektronik müzik grubu Apollo 440'ın filme yaptığı "Lost in Space" parçası, Williams'ın ikinci jenerik temasından izler taşıyordu. TVT Records'un 31 Mart 1998'de yayımladığı albümde Broughton'ın 11 parçasının yanında, çoğu yalnızca kapanış jeneriğinde duyulan sekiz elektronik parça yer aldı. Penny'nin "Blarp" adını verdiği, kendini kamufle edebilen küçük uzaylı yaratık ise filmin yeni eklemelerinden biriydi; sesini Gary A. Hecker verdi.
Evrendeki yeri
Film, 1965-1968 yılları arasında CBS'te yayımlanan diziden uyarlandı; dizinin kendisi de Johann David Wyss'in 1812 tarihli romanı İsviçreli Robinsonlar'dan gevşek biçimde esinleniyordu. Planlanan devam filmleri hiç çekilmedi. Seri, 2018'de Netflix'te başlayan ve üç sezon süren yeni bir diziyle geri döndü; o yapımı Lost in Space sayfamızda ayrıca ele aldık.

Bilimsel karne
Hedef yıldız: Alpha Prime kurgusal bir gezegen, ama yolculuğun ölçeğini anlamak için gerçek komşularımıza bakmak yeterli. Güneş'e en yakın yıldız olan Proxima Centauri yaklaşık 4,25 ışık yılı uzakta. Bugünkü roketlerle bu mesafe binlerce yıl sürer; filmin hiperkapı ve hiper sürücü fikirleri ise fiziğin bugün bildiği hiçbir yolla desteklenmiyor.
Kütleçekim sapanı: Filmin finalinde aile, bir gezegenin kütleçekimini kullanarak hız kazanmaya çalışıyor. Fikir tamamen hayal ürünü değil: "kütleçekim yardımı" denen manevra gerçek uzay görevlerinde yakıt tasarrufu için kullanılıyor. İlk kez 1959'da Sovyet sondası Luna 3, Ay'ın arka yüzünü fotoğraflarken bu yöntemden yararlandı; iki Voyager sondası da Jüpiter ve Satürn yakın geçişlerinde aynı ilkeden faydalandı. Ancak gerçek manevra bir gezegenin yanından geçerek yapılıyor, içinden geçerek değil.
Kara deliğe dönüşen gezegen: Filmin en büyük bilimsel kaçamağı burada. Bir cismin kara deliğe dönüşebilmesi için bütün kütlesinin "Schwarzschild yarıçapı" denen sınırın içine sıkışması gerekir. Dünya için bu yarıçap yalnızca 9 milimetre civarında; yani gezegen büyüklüğündeki bir cismin kendiliğinden kara deliğe çökmesi bildiğimiz fizikle mümkün değil. Gerçek kara delikler, Güneş'ten çok daha büyük kütleli yıldızların çökmesiyle ya da galaksi merkezlerinde milyonlarca güneş kütlesine ulaşan dev yapılar olarak ortaya çıkıyor.
Ozon tabakası: Filmin çıkış noktasındaki ozon incelmesi ise gerçek bir sorundu. Ancak hikâyenin aksine dünya bu konuda harekete geçti: 1987'de imzalanan Montreal Protokolü, ozonu yok eden kimyasalların üretimini yasakladı. Ozon düzeyleri 1990'ların ortasında dengelendi ve 2000'lerde toparlanmaya başladı; tahminlere göre ozon deliği 2075 civarında 1980 öncesi düzeyine dönecek.
Gösterim ve etkisi
Film ABD'de 3 Nisan 1998'de gösterime girdi ve açılış hafta sonunda 20,1 milyon dolarla gişenin zirvesine yerleşti. Böylece Titanik'in 15 hafta süren liderliğine son verdi. 80 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya genelinde 136,1 milyon dolar hasılat elde etti. Eleştirmenlerin tepkisi ise olumsuzdu: Rotten Tomatoes'ta 84 incelemeye göre onay oranı yüzde 27'de kaldı, Roger Ebert filme dört üzerinden bir buçuk yıldız verdi. Sinema çıkışında seyircilerle yapılan CinemaScore anketinde ise film B− notu aldı. Açılışı, o tarihe kadarki en büyük Nisan açılışıydı ve 3.306 salonla bir rekor kırmıştı; bu rekoru bir yıl sonra Matrix geride bıraktı. Buna karşın yapım altı dalda Saturn Ödülü'ne aday gösterildi; Gary Oldman da en iyi yardımcı erkek oyuncu adayları arasındaydı. Film 2025'te 4K UHD Blu-ray olarak yeniden yayımlandı.
Kısaca
- Yönetmen: Stephen Hopkins; senaryo Akiva Goldsman.
- Gösterim: 3 Nisan 1998, 130 dakika.
- Konu: Ölmekte olan Dünya'dan kaçış için yola çıkan Robinson ailesi, sabotaj sonucu uzayda kaybolur.
- Bilim: Kütleçekim sapanı gerçek bir teknik; gezegenin kara deliğe dönüşmesi ise mümkün değil.
- Gişe: 80 milyon dolarlık bütçeye karşı 136,1 milyon dolar.
Bunları da izleyinTümü →
VaranasiS. S. Rajamouli2027 · Vizyon: 7 Nisan 2027
Spaceballs: The New OneJosh Greenbaum2027 · Vizyon: 23 Nisan 2027
The ChallengerJames Hawes2013 · 89 dk
Hayabusa: Harukanaru KikanTokiyuki Takimoto2012 · 136 dk
Genç Astronotlar (Explorers)Joe Dante1985 · 109 dk
Venom: Zehirli Öfke (Venom)Ruben Fleischer2018 · 112 dk

















