Danny Boyle

Danny Boyle, Trainspotting, 28 Gün Sonra ve Milyoner gibi filmlerle tanınan, uzay sinemasına da Sunshine (Gün Işığı, 2007) ile katkı veren İngiliz film ve tiyatro yönetmenidir. Tiyatro ve televizyondan sinemaya geçen Boyle, her filminde farklı bir türü denemesiyle bilinir. Sunshine, sönmekte olan Güneş'i yeniden canlandırmak için yola çıkan bir mürettebatı anlatır ve yapımında fizikçi Brian Cox bilim danışmanı olarak çalışmıştır. Boyle, Milyoner (Slumdog Millionaire) ile En İyi Yönetmen Oscar'ını kazandı ve 2012 Londra Olimpiyatları'nın açılış törenini yönetti.

Erken yaşamı ve eğitimi

Daniel Francis Boyle, 20 Ekim 1956'da İngiltere'nin Lancashire bölgesindeki Radcliffe'te doğdu. Bolton'daki Katolik erkek okulu Thornleigh Salesian College'da okudu. Ardından bugün Bangor Üniversitesi olarak bilinen University College of North Wales'te İngiliz dili ve drama eğitimi aldı.

Kariyeri

Boyle meslek hayatına tiyatroda başladı. Joint Stock Theatre Company'nin ardından 1982'den itibaren Londra'daki Royal Court Theatre'da çalıştı; Royal Shakespeare Company için beş oyun sahneledi. 1987'de BBC Kuzey İrlanda'da yapımcı oldu ve Alan Clarke'ın Elephant adlı filminde görev aldı.

Sinemaya Mezarını Derin Kaz (Shallow Grave, 1994) ile geçti; film En İyi İngiliz Filmi BAFTA'sını kazandı. Trainspotting (1996), Olağanüstü Bir Hayat (1997), Kumsal (2000), 28 Gün Sonra (2002) ve Milyonlar (2004) bunu izledi. Milyoner (2008) ona En İyi Yönetmen dalında Oscar, BAFTA ve Altın Küre kazandırdı. Sonraki filmleri arasında 127 Saat (2010), Trance (2013), Steve Jobs (2015), T2 Trainspotting (2017), Yesterday (2019), 28 Yıl Sonra (2025) ve Ink (2026) yer alır. 2011'de Ulusal Tiyatro için Frankenstein'ı sahneledi. 2026'da vizyona giren 28 Years Later: The Bone Temple'ın da yapımcıları arasında yer aldı. Kariyeri boyunca bir Oscar, iki BAFTA, bir Altın Küre ve bir Primetime Emmy ödülü kazandı.

Uzay filmi: Sunshine

Sunshine, Alex Garland'ın senaryosundan çekildi; yapımcısı Andrew Macdonald'dı. Film 2057 yılında geçer: Güneş ölmektedir ve Dünya donmaya başlamıştır. Icarus II adlı geminin mürettebatı, Güneş'i yeniden ateşleyecek bir "yıldız bombası" taşır. Hikâyede, aynı görev için daha önce gönderilen Icarus I'in kaptanı Pinbacker de belirleyici bir rol oynar. Görüntü yönetmenliğini Alwin H. Küchler üstlendi. Kadroda Cillian Murphy, Chris Evans, Rose Byrne, Michelle Yeoh, Hiroyuki Sanada, Cliff Curtis, Benedict Wong ve Mark Strong vardı.

Çekimler 23 Ağustos 2005'te Doğu Londra'daki 3 Mills Stüdyoları'nda başladı ve yaklaşık 15 hafta sürdü; sekiz sahnede 17 set kuruldu. Film 6 Nisan 2007'de İngiltere'de, Temmuz 2007'de ABD'de vizyona girdi. 40 milyon dolarlık bütçesine karşın yaklaşık 35 milyon dolar hasılat yaptı.

Oyuncuların hazırlığı

Boyle, oyuncuların kapalı bir gemide aylar geçiren insanları inandırıcı biçimde canlandırması için kapsamlı bir hazırlık programı uyguladı. Oyuncular uzay eğitimi ve tüplü dalış eğitimi aldı, The Right Stuff gibi filmleri izledi. Dar alanda yaşamı anlamak için bir nükleer denizaltıyı gezdiler, akrobasi uçağında ağırlıksızlığı deneyimlediler, bir Boeing 747 simülatörü kullandılar ve Andrew Smith'in Moondust kitabını okudular.

Uzay ve bilime etkisi

Boyle, bilim danışmanı olarak Manchester Üniversitesi'nden parçacık fizikçisi Brian Cox'u seçti; onu BBC'nin Horizon programında görmüştü. Cox, oyunculara düzenli olarak Güneş fiziği dersleri verdi. Senaryodaki bombanın Ay kütlesinde olması fikrini, kabaca Manhattan büyüklüğüne indirmeyi önerdi. Hikâyede Güneş'in sönmesi, yıldızın içine yakalanan "Q-topu" adlı varsayımsal bir parçacıkla açıklanır; Cox, Güneş'in böyle bir parçacığı yakalayacak kadar yoğun olmadığını belirtti, ancak yapımcılar burada sanatsal özgürlüğü tercih etti.

Filmin bilimi tartışma da yarattı. New Scientist, bombanın Güneş'i yeniden ateşlemek için fazlasıyla küçük olduğunu yazdı. The Times'ta Anjana Ahuja, gemide yapay kütleçekimi olmamasını eleştirdi, ama filmin uzay yolculuğunun psikolojisini ele alışını övdü. Boyle da ağırlıksızlıkta ağır çekim ve uzayda ses gibi bazı hataları hikâye ve izleyici beklentisi uğruna bilerek bıraktı. Cox ise DVD yorum kaydında filmin "bir belgesel olmadığını" vurguladı. Güneş'in gerçek geleceği ise bambaşka bir süreçtir; ayrıntısı Güneş'in geleceği sayfasında.

Mirası

Sunshine, gişede beklentiyi karşılamasa da bilim danışmanıyla ciddi biçimde çalışan ve uzay yolculuğunun psikolojik baskısını öne çıkaran bir film olarak anılır. Boyle'un geniş kariyerinde Milyoner'in Oscar başarısı, 2012 Olimpiyat açılış töreni Isles of Wonder ve tiyatro çalışmaları önemli yer tutar. Aralık 2012'de yayımlanan bir habere göre şövalyelik unvanını kabul etmedi.

Sunshine'ın uzay sinemasındaki yeri, felaket senaryosunu bir bilim danışmanıyla birlikte kurgulamasından gelir. Cox'un oyunculara verdiği dersler ve DVD'deki bilimsel yorum kaydı, bir eğlence filminin izleyiciyi gerçek Güneş fiziğine yöneltebileceğinin örneği sayılabilir.

Bilmeye değer

• Sunshine'ın müziğini John Murphy, elektronik müzik grubu Underworld ile birlikte yaptı.
• Oyuncular, hazırlık sürecinde Brian Cox'tan Güneş fiziği dersleri aldı.
• Film ilk kez 23 Mart 2007'de Almanya'nın Bochum kentindeki Fantasy Filmfest'te gösterildi.
• Boyle, Milyoner ile aynı dalda Oscar, BAFTA ve Altın Küre'yi birlikte kazandı.

Fotoğraf: Gabriel Hutchinson · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons