Sunshine (Sunshine)

Gökyüzüne her gün baktığımız ama gerçekten düşünmediğimiz bir şey var: bütün yaşam, bize 150 milyon kilometre uzaklıktaki bir yıldızın ışığına bağlı. Danny Boyle'un 2007 tarihli filmi Sunshine, bu ışığın sönmeye başladığı bir geleceği hayal ediyor. Trainspotting ve 28 Gün Sonra'nın yönetmeni, senarist Alex Garland ile yeniden bir araya gelerek hem psikolojik gerilim hem de görsel bir şiir olan, kendine özgü bir uzay filmi ortaya çıkardı.

Gişede büyük bir başarı yakalamasa da Sunshine yıllar içinde sadık bir hayran kitlesi edindi. Özellikle Güneş'in perdeye yansıtılış biçimi ve John Murphy'nin müziği, film çıktıktan sonra pek çok başka yapımda örnek alındı.

Konusu

Yıl 2057. Güneş beklenmedik biçimde sönmeye başlamış, Dünya giderek donmaktadır. İnsanlığın son şansı, Icarus II adlı uzay gemisinin taşıdığı devasa bir bombadır: plan, bu bombayı Güneş'in içine bırakıp yıldızı yeniden canlandırmaktır. Gemide farklı uzmanlıklara sahip sekiz astronot vardır; aralarında bombanın nasıl çalıştığını gerçekten anlayan tek kişi olan fizikçi Capa da bulunmaktadır.

Yedi yıl önce aynı görevle yola çıkan Icarus I ise iz bırakmadan kaybolmuştur. Merkür'ün yakınından geçerken ekip, kayıp gemiden gelen bir imdat sinyali yakalar. Rotayı değiştirip değiştirmemek, görevi tehlikeye atmakla iki bomba şansını yakalamak arasında zor bir karardır. Bu tercih, ekibi beklemedikleri bir yola sokar. Filmin geri kalanını keşfetmek için burada durmak en iyisi.

Yapım ve oyuncular

Film büyük ölçüde Londra'daki 3 Mills Stüdyoları'nda çekildi. Boyle ve Garland, bilimsel arka planı sağlamlaştırmak için aralarında NASA çalışanları ve astrofizikçilerin de bulunduğu danışmanlarla çalıştı. Bu danışmanların en tanınanı, Manchester Üniversitesi'nden parçacık fizikçisi Brian Cox'tu. Cox oyunculara Güneş fiziği üzerine düzenli dersler verdi; Capa'yı canlandıran Cillian Murphy ise rolüne hazırlanırken CERN'i ziyaret edip fizikçilerin çalışma biçimini gözlemledi. Cox'un önerisiyle filmdeki bombanın boyutu, ilk taslaktaki Ay kütlesinden Manhattan büyüklüğüne indirildi.

Kadroda Cillian Murphy'nin yanı sıra Rose Byrne, Chris Evans, Michelle Yeoh, Hiroyuki Sanada, Cliff Curtis, Troy Garity ve Benedict Wong yer alıyor. Müziği John Murphy, elektronik grup Underworld'ün katkılarıyla besteledi. Film 107 dakika sürüyor ve İngiltere'de 2007 baharında vizyona girdi.

Boyle, filmin en büyük zorluğunun Güneş'i nasıl göstereceklerini bulmak olduğunu söyledi. Gerçek bir yıldızın yakından görüntüsünü kimse görmemişti; ekip, NASA'nın Güneş gözlemlerinden yola çıkarak hem göz kamaştıran hem de ürkütücü bir görüntü yaratmaya çalıştı. Güneş'e yaklaştıkça artan ışığın oyuncuların yüzüne yansıması, filmin en akılda kalan estetik tercihlerinden biri oldu. Gemideki kapalı mekânların tasarımı ise mürettebatın aylardır birlikte yaşamasının yarattığı sıkışmışlık duygusunu güçlendirecek biçimde düşünüldü. Yapım tasarımcısı Mark Tildesley, bu çalışmasıyla İngiliz Bağımsız Film Ödülleri'nde en iyi teknik başarı ödülünü aldı.

Bilim ne diyor?

Filmin temel fikri bilimsel açıdan gerçekçi değil ve yapımcılar da bunu saklamıyor. Güneş'imiz yaklaşık 4,6 milyar yaşında, orta yaşlı bir yıldız ve çekirdeğindeki hidrojeni yakmayı daha yaklaşık 5 milyar yıl sürdürecek. Ömrünün sonunda sönüp soğumak yerine önce şişerek bir kızıl dev hâline gelecek. Filmin arka planında Güneş'i içten içe yiyen egzotik bir parçacık, yani kuramsal "Q-topu" fikri kullanılıyor; Brian Cox'un da belirttiği gibi Güneş, gerçekte böyle bir nesneyi durduracak kadar yoğun değil. Bir bombayla yıldızı "yeniden ateşlemek" de mümkün değil: Güneş'in her saniye ürettiği enerji, insanlığın şimdiye kadar yaptığı bütün nükleer silahların toplamından kat kat fazla.

Buna karşın film bazı noktalarda gerçeğe oldukça yakın. Merkür'ün yörüngesinde Güneş ışığı, Dünya'dakinin yaklaşık yedi katı şiddetle düşüyor; filmdeki dev ısı kalkanı fikri de gerçek görevlerden tanıdık. NASA'nın Parker Güneş Sondası, 2024'ün son günlerinde Güneş yüzeyinin yaklaşık 6 milyon kilometre yakınından geçerek insan yapımı bir cismin yıldızımıza en çok yaklaştığı anı yaşadı; sondayı ayakta tutan şey, bin derecenin üzerindeki sıcaklıklara dayanan karbon kompozit bir kalkan. Filmdeki oksijen bahçesi de uzun yolculuklarda bitki yetiştirme deneylerinin bir yansıması.

Neden izlemeli?

Sunshine, Güneş'i hem hayat veren hem de yok eden ezici bir güç olarak gösteren cesur bir film. Astronotların ışığa duyduğu hayranlık ve korku, mürettebat arasındaki ahlaki ikilemler ve dar mekânların yarattığı gerilim, filmi sıradan bir felaket hikâyesinin ötesine taşıyor. Bilimsel temeli kurgusal olsa da Güneş'in gücünü bu kadar etkileyici biçimde hissettiren başka bir film bulmak zor.

Kısaca

• Yıl: 2007
• Yönetmen: Danny Boyle
• Senarist: Alex Garland
• Süre: 107 dakika
• Bilim danışmanı: Brian Cox