Purslane kimdir? House of Suns'ın yasak ilişkili klon gezgini

Purslane kimdir? Purslane, Galli yazar Alastair Reynolds'ın House of Suns romanında, Gentian Line adlı klon soyunun üyesi ve iki anlatıcıdan biridir. Soyun kurallarına göre yasak olan bir ilişkiyi Campion'la yaşar. Hikâyede, soyun en iyi gemilerinden biri olan Silver Wings of Morning'in sahibidir ve bu gemi, romanın kovalamacasının merkezine oturur. Altı milyon yıl sonrasının Samanyolu'nda geçen anlatıda Purslane, hem bir sevgili hem de bir klon ailesinin cezalandırdığı bir üye olarak okurun karşısına çıkar.

Hangi eserlerde geçer?

Purslane, Reynolds'ın 17 Nisan 2008'de Gollancz'dan çıkan House of Suns romanında yer alır; kitap 2009 Arthur C. Clarke Ödülü'nün kısa listesine girdi. Roman, birinci tekil kişiyle anlatan iki ses arasında bölünmüştür: bir bölüm Campion'ın, bir sonraki bölüm Purslane'in ağzından gelir. Araya, soyun kurucusu Abigail Gentian'ın çok eski bir geçmişteki yaşamından sahneler girer. Campion'ın bakışı için Campion sayfasına bakılabilir; bu sayfada Purslane'in kendi payına odaklanıyoruz. Reynolds'ın One Million A.D. antolojisindeki "Thousandth Night" novellasıyla aynı dünyayı paylaşır, ama Purslane'in o novellada geçtiğini doğrulayamadık.

Hikâyedeki yeri

Kitabın dünyasında "Line" denen soylar, tek bir kurucunun klonlanmasıyla oluşmuş ailelerdir ve galakside en güçlü varlıklar bunlardır. Gentian Line'ın bin üyesi, Abigail Gentian ve onun 999 klonudur; hangisinin özgün olduğu bilinmez. Üyeler çiçekli bitki adları taşır ve yaklaşık 200.000 yıl süren bir galaksi turundan sonra buluşur. Purslane bu düzenin içinde, soyun gözünde sorunlu sayılan bir ilişki yaşar; ilişkinin soy içindeki yasak statüsü, romandaki gelişmelerin bir parçasıdır.

Purslane ve Campion toplantıya yaklaşık elli yıl geç kalır. Yolda uğradıkları yerde kandırılırlar ama bir Makine İnsan olan Hesperus'u tutsaklıktan kurtararak çıkarlar. Umutları, bu iyiliğin gecikmeyi unutturacağıdır. Yani Purslane'in hikâyesi, yola bir macera aramak için değil, bir kusuru düzeltmek için çıkan birinin hikâyesidir.

Romandaki dünyada Makine İnsanlar, insanlıkla barış içinde yaşayan, bilinçli robotlardan oluşan ayrı bir uygarlıktır ve soyun buluşmalarında konuk olarak yer alır. Hesperus'un kurtarılması bu yüzden Purslane ve Campion için yalnızca bir iyilik değil, soyun Makine İnsanlarla ilişkisini düzeltme girişimidir. Kitabın erken bölümlerinde okurun gördüğü Purslane, bu girişimin içinde Campion'ın yanında duran, ama soyun kurallarına karşı da kırılgan bir konumda olan bir anlatıcıdır. Purslane'in gemisi Silver Wings of Morning, özetin ifadesiyle soyun en iyi gemilerinden biridir; bu detay, geminin ileride neden bu kadar çok istendiğini anlamak için önemlidir.

Sonu da anlatan bölüm

Bu bölüm eserin sonunu da anlatır. Buluşma dünyası saldırıya uğramıştır; hayatta kalanlar yedek dünya Neume'de toplanır. Wikipedia'daki özete göre soy, ilişkileri yüzünden Campion'ı cezalandırmak için Purslane'i gemisini iki Makine İnsan konuğa, Cadence ve Cascade'e vermeye zorlar; konuklar bunu, kendi halklarından yardım istemek için kullanacaklarını söyler. Hesperus ise bu sırada Neume'deki eski bir makine zekâsıyla, "Spirit of the Air"le birleşmiştir. Purslane gemiye geçtiğinde Hesperus uyanır ve onu, konukların gemiyi ele geçireceği konusunda uyarır.

Gemi kaçar; Purslane ve Hesperus gemiyle taşınan daha küçük bir araçta saklanır. Hesperus, konukların soyun Birinci Makineler'in kazara yok edilmesine katıldığını öğrendiğini ve Andromeda'ya açılan bir solucan deliğinden hayatta kalan Birinci Makineler'e ulaşmak istediklerini çözer. Kovalamaca binlerce yıl sürer; Purslane ve Campion bir tür zaman durgunluğuna girer. Gemi solucan deliğinden geçip Andromeda'daki bir Birinci Makine gezegeninin yörüngesine ulaşır. Hesperus kişiliğini ve anılarını feda ederek Purslane'in sığabileceği büyüklükte bir iniş kapsülüne dönüşür. "Cam adam" adlı makine varlığı, Purslane ve Hesperus'u gezegenin yüzeyinde durgunluğa alır. Campion yaklaşık 18.000 yıl sonra gelip onları hâlâ yaşarken bulur ve cam adam onları uyandırmak için yardım teklif eder; Wikipedia'daki özet bu noktada biter.

Canlandıranlar

Doğruladığımız kaynaklarda House of Suns'ın ya da Purslane'in bir film veya dizi uyarlaması kaydı yok. Bu yüzden karakteri canlandıran bir oyuncu da yok; kapak görselinde yaratıcı Alastair Reynolds'ın fotoğrafı kullanıldı.

Karakterin arkasındaki bilim

Klon soyu. Gentian Line'ın temel fikri, bir kişinin kopyalarının aile olarak yaşamasıdır. Gerçek dünyada klonlamanın bilinen ilk büyük kilometre taşı Dolly koyunudur: 5 Temmuz 1996'da doğan Dolly, yetişkin bir vücut hücresinden klonlanan ilk memelidir. Roslin Enstitüsü'nde, bir meme bezi hücresiyle yapılan "somatik hücre çekirdek aktarımı"yla üretildi. Dolly ilk klonlanan hayvan değildir: John Gurdon 1958'de aynı yaklaşımla Afrika pençeli kurbağalarını klonlamıştı. Dolly 14 Şubat 2003'te, yaklaşık altı yaşında, ilerleyici bir akciğer hastalığı nedeniyle uyutuldu. Klonlama aynı genetik malzemeyi verir; bir kişiliği ya da anıları kopyalamaz. Bu nedenle Gentian klonlarının ayrı kişiler olarak yaşaması bilimle çelişmez, ama bin kişilik bir soyu milyonlarca yıl yaşatan teknoloji tamamen kurgudur.

Karakterin adı. Purslane, yenebilir yapraklı çeşitli bitkiler için kullanılan bir ortak addır; örneğin Portulaca oleracea (semizotu), yaprağı sebze olarak yenen bir türdür. Soyun çiçekli bitki adı taşıma geleneği kitaptan bellidir; bu bitki adlarının seçilme nedenine dair doğruladığımız başka bir açıklama yok.

Yıldız mühendisliği ve durgunluk. Andromeda'daki Birinci Makine gezegeni, Platon cisimleri biçiminde bir megayapıyla çevrili bir yıldızın çevresindedir. Romandaki durgunluk alanı, kuvvet alanı ve yıldız mühendisliği gibi teknolojilerin gerçek bilimde karşılığı yoktur; Purslane'in binlerce yıl dayandığı durgunluk, anlatıyı mümkün kılan kurgusal bir araçtır. Işık hızına yakın yolculuğun zaman genişlemesi etkisi için zaman genişlemesi sayfasına bakabilirsiniz.

Kültürdeki etkisi

Purslane'in film ya da dizi uyarlaması doğrulanamadığı için etkisi tamamen kitap üzerinden okunur: House of Suns'ın iki anlatıcı sesinden biridir. Eleştirmenler romanın ölçeğini övdü: The Times'ta Lisa Tuttle heyecan verici ve aklı zorlayan bir macera dedi; A.V. Club'dan Zack Handlen uzayın genişliğini aktarma becerisini vurguladı. The Australian'da George Williams ise kavramsal gücü kabul etmekle birlikte iki başkarakterin yeterince ilgi çekmediğini ve ilişkilerinin az işlendiğini yazdı. Bu karşıt görüşler, Purslane'in bir kitap karakteri olarak tartışmalı yerini de gösterir: kimine göre hikâyenin insani merkezi, kimine göre fikirlerin gölgesinde kalan bir yüz.

Romanı yazan Reynolds bir astrofizikçidir. Wikipedia'ya göre 1991'de Hollanda'ya, Avrupa Uzay Ajansı'nın araştırma merkezine taşındı, 2004'te tam zamanlı yazarlık için oradan ayrıldı ve 2008'de Galler'e döndü; House of Suns de 2008'de yayımlandı. Yani Purslane ve Campion'ın dünyasındaki ölçek, yıldızlar arası mesafelerle çalışmış birinin kaleminden çıkmıştır. Yazarın geri kalan çalışmaları ve biyografisi için Alastair Reynolds sayfasına bakılabilir.